Ból przy przełykaniu (odynofagia) – co oznacza i co robić, gdy się pojawi?
Piotr Ziętek

Ból przy przełykaniu (odynofagia) – co oznacza i co robić, gdy się pojawi?

Odynofagia oznacza ból podczas przełykania. Do jej przyczyn zalicza się choroby przełyku, nowotwory, a także zalegające ciała obce w przełyku. Niekiedy ból pojawia się podczas przełykania śliny i towarzyszy on zazwyczaj zapaleniu gardła. Jak wygląda diagnostyka odynofagii? W jaki sposób leczy się ból przy przełykaniu?

Odynofagia, czyli inaczej ból przy przełykaniu, jest jednym z zaburzeń przełykania. Jest to niepokojący objaw, który może świadczyć o poważnych chorobach przewodu pokarmowego. Nagłe pojawienie się zaburzeń połykania wymaga zasięgnięcia pomocy lekarskiej. 

Ból przy przełykaniu (odynofagia) – czym jest? 

Odynofagia oznacza ból przy przełykaniu i jest jednym z objawów dysfagii, czyli zaburzeń połykania. Może występować podczas przyjmowania różnego rodzaju pokarmów, zarówno stałych, jak i płynu, a nawet śliny. Ból często jest spowodowany podrażnieniem przez pokarm uszkodzonej błony śluzowej przełyku, gardła lub jamy ustnej. Uszkodzenie to może być wywołane stanami zapalnymi, infekcjami lub czynnikami chemicznymi, takimi jak kwaśny sok żołądkowy. Urazy przełyku powstają także w wyniku połknięcia substancji żrących lub ostrych przedmiotów. Ból przy połykaniu może występować razem z innymi zaburzeniami połykania

Ból przy przełykaniu – objawy  

Ból związany z przełykaniem może mieć różny charakter. W przypadku zmian zapalnych jamy ustnej i gardła ból jest zwykle ostry. Czasami jest tak silny, że uniemożliwia połykanie. Szczególnie u dzieci ból gardła przy przełykaniu może powodować odruchowe wypluwanie lub zwracanie pokarmu. Jeśli przyczyną jest uszkodzenie przełyku, ból ma charakter gniotący i jest zlokalizowany za mostkiem. Czasami ból przy przełykaniu może być palący jak w przypadku choroby refluksowej. Ma to miejsce szczególnie u osób z zapaleniem lub nadżerkami błony śluzowej przełyku, po spożyciu substancji drażniących takich jak alkohol, pikantne przyprawy, kwaśne warzywa i owoce.

Odynofagii towarzyszą też inne zaburzenia połykania, np. zarzucanie treści pokarmowej do gardła. W przypadku uchyłku Zenkera dodatkowo pojawiają się ucisk (gula) w gardle oraz nieprzyjemny zapach z ust. 

Ból przy przełykaniu a choroby  

Wyróżnia się następujące rodzaje zaburzeń połykania: 

  • przedprzełykowe, 
  • przełykowe, 
  • czynnościowe. 

W każdym z nich może pojawić się także ból towarzyszący połykaniu. Za zaburzenia przedprzełykowe odpowiadają głównie zmiany zapalne i anatomiczne jamy ustnej i gardła. Ból gardła przy przełykaniu może pojawić się np. w przypadku przeziębienia, anginy, kiły, powiększenia węzłów chłonnych lub ślinianek. Ból towarzyszący przełykaniu w przypadku zmian zapalnych może być również zlokalizowany w obrębie szyi, tchawicy lub tylnej części języka. Zmiany anatomiczne mogą być z kolei spowodowane ciężkimi zwyrodnieniami kręgosłupa szyjnego lub obecnością nowotworów jamy ustnej. Ból pod żuchwą przy przełykaniu, przy jedzeniu, a nawet na myśl o jedzeniu może być oznaką kamicy ślinianek. Najczęściej choroba ta dotyczy właśnie ślinianki podżuchwowej.  

Ból pochodzący z przełyku powinien skłonić do zasięgnięcia porady lekarskiej i pogłębienia diagnostyki. Często jego przyczyną jest choroba refluksowa przełyku. W takim przypadku należy wdrożyć odpowiednie leczenie nie tylko po to, aby uniknąć groźnych powikłań. Trudności w połykaniu mogą być też spowodowane uciskiem na przełyk ze strony innych narządów klatki piersiowej. Dzieje się tak np. w przypadku wola zamostkowego, wad zastawkowych serca prowadzących do jego powiększenia, przepukliny rozworu przełykowego lub guzów nowotworowych.

Ból przy przełykaniu jest też typowym objawem raka przełyku. Niestety, w momencie pojawiania się bólu lub trudności w połykaniu, nowotwór jest już zwykle w zaawansowanym stadium. Bóle związane z połykaniem mogą być też skutkiem uszkodzenia przełyku jako powikłania radioterapii przeciwnowotworowej.  

Przełyk stale wykonuje ruchy perystaltyczne mające przetransportować pokarm z gardła do żołądka. W chorobach takich jak achalazja, rozlany kurcz przełyku, twardzina układowa lub różnego rodzaju polineuropatiach prawidłowa czynność przełyku jest zaburzona. Może to być przyczyną zaburzeń połykania i odynofagii. 

Diagnostyka i leczenie odynofagii (bólu przy przełykaniu) 

Ból pochodzenia przełykowego najlepiej diagnozować poprzez wykonanie badania endoskopowego. W trakcie gastroskopii można stwierdzić zmiany w obrębie błony śluzowej, guzy utrudniające przedostawanie się pokarmu oraz obecność ciał obcych. Czasami podczas endoskopii możliwe jest też usunięcie ciała obcego. 

Innym przydatnym badaniem może okazać się zdjęcie RTG górnego odcinka przewodu pokarmowego po doustnym podaniu kontrastu. Przy podejrzeniu zmian w obrębie klatki piersiowej wywierających ucisk na przełyk pomocna może być tomografia komputerowa. Diagnostyka pod kątem stanów zapalnych i zmian w obrębie jamy ustnej opiera się na zwykłym badaniu lekarskim. Czasami może być konieczna porada specjalisty, np. laryngologa.  

Zaburzenia czynnościowe przełyku również wymagają specjalistycznych badań takich jak manometria lub pH-metria przełyku. W diagnostyce różnicowej bólu w klatce piersiowej zawsze należy uwzględnić chorobę niedokrwienną serca oraz zatorowość płucną. 

Jednym z najbardziej uporczywych objawów towarzyszących zwykłemu przeziębieniu lub wirusowemu zapaleniu gardła jest ból przy przełykaniu śliny. Leczenie w tym wypadku jest wyłącznie objawowe. Znane są różnego rodzaju domowe sposoby mogące przynieść ulgę. Zaleca się płukanie gardła wodą z solą oraz inhalacje roztworem soli. Dodatkowo można stosować ogólnodostępne leki przeciwbólowe oraz pastylki do ssania. Do płukania gardła wykorzystuje się również napary z ziół o działaniu przeciwzapalnym, np. z szałwii. W bakteryjnych zapaleniach górnych dróg oddechowych stosuje się leczenie przyczynowe w postaci antybiotyków. Z kolei przy kandydozie przełyku, gardła i jamy ustnej zastosowanie mają leki przeciwgrzybicze. Guzy w obrębie klatki piersiowej oraz przepuklina rozworu przełykowego wymagają leczenia chirurgicznego. Różnego rodzaju zwężenia przełyku, w tym achalazję przełyku, można leczyć endoskopowo.

Ból przy przełykaniu w przebiegu czynnościowych chorób przełyku (tzn. takich, przy których nie występują nieprawidłowości anatomiczne lub stan zapalny) bywa problematyczny w rozpoznawaniu i leczeniu. Zastosowanie w tym przypadku mają leki przeciwdepresyjne. Pomocna jest również psychoterapia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Drętwienie lewej ręki – przyczyny, choroby, leczenie

    Drętwienie lewej ręki lub niespecyficzne drętwienie palców lewej ręki, czasem tylko małego i serdecznego palca lub tylko kciuka może być dezorientujące i mylnie interpretowane przez pacjenta. Czasem jest symptomem groźnego dla zdrowia i życia zawału serca albo udaru mózgu, a czasem to objaw choroby o podłożu neurologicznym lub wynikającym z zaburzeń gospodarki mineralnej organizmu. Co należy zrobić, kiedy odczuwamy drętwienie lewej kończyny?

  • Drętwienie prawej ręki – przyczyny i choroby

    Drętwienie prawej ręki to dolegliwość, która może być objawem wielu różnych chorób. Zdarza się, że objaw ten wywołany jest różnego rodzaju zaburzeniami neurologicznymi, ale także może mieć on związek z zaburzonym przepływem krwi przez naczynia krwionośne oraz z różnego rodzaju problemami ortopedycznymi. Drętwienie prawej ręki może być różnie nasilone, czasami jest ono naprawdę niewielkie, jednak zdarza się, że pacjent odczuwa naprawdę uciążliwe dolegliwości. Dlaczego drętwieje prawa ręka i jak zbadać przyczynę tego stanu? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują w niniejszym artykule.

  • Chrypka – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

    Zachrypnięty głos może być wynikiem podrażnienia lub zranienia strun głosowych wskutek nadwyrężenia głosu lub choroby. Kiedy chrypka może okazać się groźna? Jak pozbyć się chrypy przy pomocy domowych sposobów?

  • Drapanie w gardle – co oznacza? Przyczyny i domowe sposoby

    Drapanie, swędzenie lub gryzienie w gardle – to zwykle objawy infekcji górnych dróg oddechowych. Te nieprzyjemne uczucia, które towarzyszą chorobom zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, można złagodzić za pomocą preparatów na gardło dostępnych w aptece, a także dzięki domowym sposobom. W jaki sposób?  Podpowiadamy.

  • Czkawka – przyczyny. Czy może być objawem COVID-19?

    Wczesne rozpoznanie COVID-19 umożliwia szybką izolację zakażonych pacjentów i wyeliminowania ryzyka przeniesienia wirusa na kolejne osoby, dlatego lekarze powinni zostać czujni, także w przypadku pojawienia się osobliwych objawów. Raport o opublikowany niedawno w „American Journal of Emergency Medicine” informuje o przypadku, u którego czkawka wydawała się jedynym poważnym przejawem infekcji koronawirusem.

  • Palce covidowe – jak wyglądają? W jaki sposób się je leczy?

    Palce covidowe to jeden z objawów zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Są to odmrozinopodobne zmiany skórne pod postacią rumienia, sinego zabarwienia skóry, niekiedy pojawiają się także obrzęk czy wysięk. Palce covidowe obserwuje się głównie w łagodnych lub bezobjawowych przypadkach COVID-19. 

  • Opuchnięte stawy – o jakich chorobach może świadczyć obrzęk stawów?

    Opuchnięte stawy mogą być objawem dysfunkcji narządu ruchu (urazów, chorób reumatycznych czy choroby zwyrodnieniowej), lecz mogą również świadczyć o schorzeniu ogólnoustrojowym, m.in. dnie moczanowej, zaburzeniach krążenia, niedoczynności tarczycy. W przypadku utrzymującego się obrzęku stawów, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu objawy dodatkowe, takie jak: sztywność mięśni, gorączka lub stan podgorączkowy, ból, należy niezwłocznie skonsultować się ze specjalistą.

  • Przepuklina mosznowa – przyczyny, objawy, leczenie operacyjne

    Przepuklina mosznowa to dość często występujące schorzenie. Pojawia się ono zazwyczaj u osób pracujących fizycznie lub podnoszących duże ciężary osób. Może być także wrodzona. Często przez długi czas nie daje żadnych objawów, co może skutkować niechęcią do konsultacji z lekarzem. Nie należy jednak jej lekceważyć, gdyż nieleczona może prowadzić do niebezpiecznych powikłań. W przypadku podejrzenia tego schorzenia wskazana jest jak najszybsza wizyta u specjalisty. Jak wygląda leczenie przepukliny mosznowej? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij