×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Choroba Zachodniego Nilu – przyczyny i skutki

Wybierając się na egzotyczne wakacje warto zapoznać się z zagrożeniami, jakie mogą nas spotkać podczas urlopu. Jednym z nich jest gorączka Zachodniego Nilu, choroba powodowana przez wirusa Zachodniego Nilu. Jak dochodzi do zakażenia, jakie są objawy i co należy wiedzieć, aby się przed nią ustrzec?

Po raz pierwszy wirusa wyizolowano w latach 40-tych ubiegłego wieku w regionie Zachodniego Nilu w Ugandzie, do chwili obecnej wykryto go w wielu rejonach klimatu tropikalnego i umiarkowanego, gdzie okresowo występowały epidemie choroby. Obszarami stałego występowania wirusa są Afryka, Australia i Azja, ale ostrożność należy zachować odwiedzając Stany Zjednoczone, Kanadę, Bliski Wschód i kraje Europy południowej.

Jak dochodzi do zarażenia?

Wirus przenoszony jest przez komary i niektóre gatunki kleszczy, a także ukąszone przez zakażonego owada ptaki i ssaki. Udokumentowano również przypadki przeniesienia wirusa u ludzi podczas transfuzji krwi, transplantacji szpiku kostnego, wątroby i serca. Źródłem zarażenia może być także niedogotowane, skażone mięso oraz wypadki laboratoryjne z udziałem zakażonego materiału biologicznego.

Jakie są objawy choroby?

Na terenach endemicznych występowania wirusa 80% przypadków zarażenia przebiega bezobjawowo, w pozostałych 20% choroba przybiera postać od łagodnej do bardzo ciężkiej, prowadzącej nawet do śmierci. Objawy ciężkiego przebiegu choroby i powikłania zdarzają się rzadko i dotyczą głównie osób starszych i z osłabioną odpornością.

Okres wylęgania wirusa wynosi średnio 3-5 dni, przy czym może on trwać nawet do 14 dni od ukąszenia przez komara.

Typowymi objawami o łagodnym przebiegu są:

  • Wysypka skórna obejmująca klatkę piersiową, plecy i kończyny górne;
  • Osłabienie;
  • Gorączka;
  • Ból głowy;
  • Bóle mięśni, pleców i stawów;
  • Ból gardła;
  • Kaszel;
  • Powiększenie węzłów chłonnych;
  • Nudności, wymioty, utrata apetytu.

Objawy ciężkiego przebiegu i powikłania choroby:

  • Zapalenie mózgu i/lub opon mózgowo-rdzeniowych (silne bóle głowy, wysoka gorączka, sztywność karku, zaburzenia orientacji, nadwrażliwość na światło, drgawki, osłabienie mięśni, niedowłady kończyn, paraliż),
  • Skaza krwotoczna,
  • Zapalenie mięśnia sercowego, wątroby i trzustki.
10-20% przypadków zachorowań o ciężkim przebiegu kończy się zgonem. Zakażenie wirusem podczas ciąży może prowadzić do poronienia, wrodzonego zapalenia opon mózgowych oraz zaburzeń wzrostu u noworodka.

Diagnostyka i leczenie choroby

Objawy choroby w jej łagodnym przebiegu przypominają przeziębienie lub grypę, dlatego mogą zostać zbagatelizowane. Osoby, u których po powrocie z wakacji wystąpiły podobne objawy, powinny zgłosić się do lekarza i poinformować go o odbytej podróży.

Najskuteczniejszą metodą wykrywania wirusa jest oznaczanie swoistych przeciwciał klasy IgM w surowicy przy użyciu testu ELISA i imunofluorescencji pośredniej. Przeciwciała te można wykryć już w drugiej dobie od wystąpienia objawów choroby i mogą one przetrwać w surowicy nawet kilka miesięcy.

Leczenie i profilaktyka

Niestety, leczenie ciężkich objawów choroby nie jest łatwe, a pacjent wymaga intensywnej opieki lekarskiej. Ogranicza się ono do celowanej farmakoterapii i monitorowania stanu zdrowia chorego.

Nie istnieje skuteczna szczepionka przeciwko wirusowi Zachodniego Nilu, którą można by stosować u ludzi. Jedyną dostępną szczepionką jest inaktywowany formaliną wirus, ta szczepionka jest stosowana u koni.

Ponieważ nie można zaszczepić się przeciwko chorobie, niezmiernie ważna jest edukacja osób podróżujących w zagrożone zarażeniem rejony i odpowiednia profilaktyka. Zastosowanie wymienionych poniżej zasad może uchronić przed chorobami przenoszonymi przez komary, także takimi jak malaria, zika, żółta febra, japońskie zapalenie mózgu czy denga.

Jak zabezpieczyć się przed ukąszeniami komarów?

  • Należy stosować odpowiednie repelenty zawierające takie substancje jak: DEET, ikarydyna/pikarydyna, IR35/35;
  • Nosić odzież z długimi rękawami i nogawkami, nakrycie głowy i pełne obuwie;
  • Używać moskitier;
  • Unikać otwartej przestrzeni w godzinach największej aktywności owadów.
Choć ciężki przebieg choroby występuje zaledwie u 1% zarażonych wirusem, nie wolno bagatelizować objawów występujących w trakcie lub po powrocie z wyjazdu. Jeśli wystąpią, należy niezwłocznie udać się do lekarza i poinformować go o odbytej podróży.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Informacja nt. gorączki zachodniego Nilu dla osób podróżujących po Europie, „gis.gov.pl” [online], https://gis.gov.pl/zdrowie/informacja-nt-goraczki-zachodniego-nilu-dla-osob-podrozujacych-po-europie/, [dostęp:] 29.08.2019.
  2. Gorączka Zachodniego Nilu, „tropikalne.info” [online], https://tropikalne.info/choroby/goraczka-zachodniego-nilu/, [dostęp:] 29.08.2019.
  3. Gorączka Zachodniego Nilu, „medycynatropikalna.pl” [online], https://www.medycynatropikalna.pl/chorobazakazna/53/goraczka-zachodniego-nilu, [dostęp:] 29.08.2019.

Podziel się: