×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Choroba Zachodniego Nilu – przyczyny i skutki

Wybierając się na egzotyczne wakacje warto zapoznać się z zagrożeniami, jakie mogą nas spotkać podczas urlopu. Jednym z nich jest gorączka Zachodniego Nilu (ang. West Nile fever, WNF),  choroba powodowana przez wirusa Zachodniego Nilu. Jak dochodzi do zakażenia, jakie są objawy i co należy wiedzieć, aby się przed nią ustrzec?

Po raz pierwszy wirusa wyizolowano w latach 40-tych ubiegłego wieku w regionie Zachodniego Nilu w Ugandzie, do chwili obecnej wykryto go w wielu rejonach klimatu tropikalnego i umiarkowanego, gdzie okresowo występowały epidemie choroby. Obszarami stałego występowania wirusa są Afryka, Australia i Azja, ale ostrożność należy zachować odwiedzając Stany Zjednoczone, Kanadę, Bliski Wschód i kraje Europy południowej.

Jak dochodzi do zarażenia wirusem Zachodniego Nilu?

Wirus Zachodniego Nilu przenoszony jest przez komary i niektóre gatunki kleszczy, a także ukąszone przez zakażonego owada ptaki i ssaki. Udokumentowano również przypadki przeniesienia wirusa u ludzi podczas transfuzji krwi, transplantacji szpiku kostnego, wątroby i serca. Źródłem zarażenia wirusem może być także niedogotowane, skażone mięso oraz wypadki laboratoryjne z udziałem zakażonego materiału biologicznego.

Jakie są objawy gorączki Zachodniego Nilu?

Na terenach endemicznych występowania wirusa Zachodniego Nilu 80% przypadków zarażenia przebiega bezobjawowo, w pozostałych 20% choroba przybiera postać od łagodnej do bardzo ciężkiej, prowadzącej nawet do śmierci. Objawy ciężkiego przebiegu choroby i powikłania zdarzają się rzadko i dotyczą głównie osób starszych i z osłabioną odpornością.

Okres wylęgania wirusa Zachodniego Nilu wynosi średnio 3-5 dni, przy czym może on trwać nawet do 14 dni od ukąszenia przez komara.

Typowymi objawami o łagodnym przebiegu choroby Zachodniego Nilu są:

  • Wysypka skórna obejmująca klatkę piersiową, plecy i kończyny górne;
  • Osłabienie;
  • Gorączka;
  • Ból głowy;
  • Bóle mięśni, pleców i stawów;
  • Ból gardła;
  • Kaszel;
  • Powiększenie węzłów chłonnych;
  • Nudności, wymioty, utrata apetytu.

Objawy ciężkiego przebiegu i powikłania choroby Zachodniego Nilu:

  • Zapalenie mózgu i/lub opon mózgowo-rdzeniowych (silne bóle głowy, wysoka gorączka, sztywność karku, zaburzenia orientacji, nadwrażliwość na światło, drgawki, osłabienie mięśni, niedowłady kończyn, paraliż),
  • Skaza krwotoczna,
  • Zapalenie mięśnia sercowego, wątroby i trzustki.
10-20% przypadków zachorowań o ciężkim przebiegu kończy się zgonem. Zakażenie wirusem Zachodniego Nilu podczas ciąży może prowadzić do poronienia, wrodzonego zapalenia opon mózgowych oraz zaburzeń wzrostu u noworodka.

Gorączka Zachodniego Nilu – diagnostyka 

Objawy choroby w jej łagodnym przebiegu przypominają przeziębienie lub grypę, dlatego mogą zostać zbagatelizowane. Osoby, u których po powrocie z wakacji wystąpiły podobne objawy, powinny zgłosić się do lekarza i poinformować go o odbytej podróży.

Najskuteczniejszą metodą wykrywania wirusa Zachodniego Nilu jest oznaczanie swoistych przeciwciał klasy IgM w surowicy przy użyciu testu ELISA i imunofluorescencji pośredniej. Przeciwciała te można wykryć już w drugiej dobie od wystąpienia objawów choroby i mogą one przetrwać w surowicy nawet kilka miesięcy.

Gorączka Zachodniego Nilu – leczenie 

Niestety, leczenie ciężkich objawów choroby nie jest łatwe, a pacjent wymaga intensywnej opieki lekarskiej. Ogranicza się ono do celowanej farmakoterapii i monitorowania stanu zdrowia chorego.

Nie istnieje skuteczna szczepionka przeciwko wirusowi Zachodniego Nilu, którą można by stosować u ludzi. Jedyną dostępną szczepionką jest inaktywowany formaliną wirus, ta szczepionka jest stosowana u koni.

Ponieważ nie można zaszczepić się przeciwko chorobie, niezmiernie ważna jest edukacja osób podróżujących w zagrożone zarażeniem rejony i odpowiednia profilaktyka. Zastosowanie wymienionych poniżej zasad może uchronić przed chorobami przenoszonymi przez komary, także takimi jak malaria, zika, żółta febra, japońskie zapalenie mózgu czy denga.

Wirus Zachodniego Nilu – jak zabezpieczyć się przed ukąszeniami komarów?

  • Należy stosować odpowiednie repelenty zawierające takie substancje jak: DEET, ikarydyna/pikarydyna, IR35/35;
  • Nosić odzież z długimi rękawami i nogawkami, nakrycie głowy i pełne obuwie;
  • Używać moskitier;
  • Unikać otwartej przestrzeni w godzinach największej aktywności owadów.
Choć ciężki przebieg choroby występuje zaledwie u 1% zarażonych wirusem, nie wolno bagatelizować objawów występujących w trakcie lub po powrocie z wyjazdu. Jeśli wystąpią, należy niezwłocznie udać się do lekarza i poinformować go o odbytej podróży.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Informacja nt. gorączki zachodniego Nilu dla osób podróżujących po Europie, „gis.gov.pl” [online], https://gis.gov.pl/zdrowie/informacja-nt-goraczki-zachodniego-nilu-dla-osob-podrozujacych-po-europie/, [dostęp:] 29.08.2019.
  2. Gorączka Zachodniego Nilu, „tropikalne.info” [online], https://tropikalne.info/choroby/goraczka-zachodniego-nilu/, [dostęp:] 29.08.2019.
  3. Gorączka Zachodniego Nilu, „medycynatropikalna.pl” [online], https://www.medycynatropikalna.pl/chorobazakazna/53/goraczka-zachodniego-nilu, [dostęp:] 29.08.2019.

Podziel się: