Uśmiechaj się na zdrowie i dla poprawy humoru

Zwykliśmy uważać, że uśmiech to oznaka dobrego samopoczucia, ale jak się okazuje, może również je wywoływać. Badania naukowców z Uniwersytetu Tennessee w Knoxville sugerują, iż wyraz twarzy, jaki przyjmujemy uśmiechając się, wpływa na odczuwanie szczęścia. Wyniki zostały opublikowane na łamach pisma „Psychological Bulletin”.

Wspomniane wnioski zostały wyciągnięte na podstawie analizy danych obejmujących niemal 50 lat badań nad zagadnieniem dotyczącym wyrazów twarzy oraz ich wpływu na odczuwanie emocji. Naukowcy wzięli pod lupę 138 różnych eksperymentów, w których brało udział około 11 tysięcy uczestników z całego świata.

Uśmiech uszczęśliwia? Spór naukowców trwa

Jak zauważają badacze, wiedza powszechna każe nam sądzić, że uśmiech poprawia nasze samopoczucie, natomiast powaga w wyrazie twarzy przekłada się na powagę w postawie i reagowaniu na emocje. To przekonanie pozostawało przedmiotem sporu przez ostatnie stulecie.

Do pewnej konkretyzacji wniosków doszło w roku 2016, gdy 17 zespołom naukowców nie udało się odtworzyć dobrze znanego eksperymentu demonstrującego, że fizyczny akt uśmiechania się sprawia, iż ludzie czują się szczęśliwsi.

Psychologowie badają tę kwestię od lat 70. XX wieku, a wyniki obserwacji, jak dotąd pozostawały nierozstrzygnięte.

Mina wpływa na emocje

Naukowcy z University of Tennessee z Knoxville skorzystali z techniki statystycznej nazywanej meta-analizą. Zgodnie z rezultatem, wyraz twarzy ma minimalny wpływ na to, w jaki sposób odczuwamy emocje (szczęście wynika z uśmiechu, zdenerwowanie i złość z nachmurzenia, natomiast krzywienie się bądź marszczenie brwi potęguje uczucie smutku).

Nie można zatem wprawić się w dobry nastrój, po prostu się uśmiechając. Wyniki obserwacji dostarczają wskazówek odnośnie wchodzenia w interakcje umysłu i ciała w celu kształtowania świadomego odczuwania emocji.

Uśmiech bywa zwodniczy

W roku 2018 badanie na podobny temat przeprowadzili naukowcy z University of Sussex. Eksperyment ten sugerował coś odmiennego – uśmiech wcale nie musi oznaczać radości bądź dobrego nastroju. Obserwacje zostały poczynione na bazie analizy reakcji ludzi na interakcję z komputerem. 44 uczestników, w wieku od 18 do 35 roku życia, wzięło udział w quizie geograficznym składającym się z dziewięciu pytań na wysokim poziomie trudności, co dawało duże prawdopodobieństwo wielokrotnej pomyłki.

Badani, wypełniając quiz, znajdowali się sami w pokoju, a wyraz ich twarzy nagrywano. Po zakończeniu uczestnicy musieli ocenić swoje subiektywne odczucia wobec quizu, korzystając ze skali 12 emocji, w tym znudzenie, zainteresowanie i frustracja. W międzyczasie ich spontaniczne reakcje były poddawane analizie komputerowej – klatka po klatce, by sprawdzić czy się uśmiechali.

Uśmiech to wyraz zaangażowania?

W relacji z komputerem uśmiech nie zawsze był wyrazem zadowolenia czy szczęścia, lecz zaangażowania w wykonywaną czynność. Właśnie takich odpowiedzi udzieliło najwięcej uczestników, co skorelowane z wyrazem ich twarzy pozwoliło dojść do tych subiektywnych wniosków. Uczestnicy badania nie uśmiechali się w momentach zastanawiania się nad odpowiedzią, ale robili to w chwili, gdy została im ona ujawniona, niezależnie od tego czy odgadli prawidłowo, czy nie.

Uśmiech pojawiał się częściej w sytuacjach, kiedy odpowiedź była błędna. Jak zauważyli naukowcy, podczas wspomnianych quizów uśmiech malował się na twarzy tuż po udzieleniu złej odpowiedzi na pytanie, co można tłumaczyć zaangażowaniem oraz koncentracją w procesie uczestnictwa w quizie, nie zaś odczuciami wobec wyniku.

Analizy pozostają w zgodzie z Teorią Ekologii Behawioralnej, sugerującą, że wszystkie uśmiechy są narzędziami interakcji społecznych, zatem dobre samopoczucie nie jest konieczne ani potrzebne do tego, by się uśmiechać.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. N. A. Coles, J. T. Larsen, H. C. Lench, A meta-analysis of the facial feedback literature: Effects of facial feedback on emotional experience are small and variable, „Psychological Bulletin", 2019; doi: 10.1037/bul0000194.
  2. H. J. Witchel, P. Fagan, M. Celuszak et al., A trigger-substrate model for smiling during an automated formative quiz, „The Journal of the ACM”, 2018; doi: 10.1145/3232078.3232084.

Podziel się: