Alzheimer (demencja starcza) - objawy, leczenie i przyczyny
Anna Posmykiewicz

Alzheimer (demencja starcza) - objawy, leczenie i przyczyny

Otępieniem starczym określano przypadki pierwotnego procesu zwyrodnieniowego mózgu, który prowadził do otępienia i dotyczył osób w wieku starczym, czyli ludzi po 65 roku życia. Liczne badania wykazały znaczne podobieństwo, a wręcz można powiedzieć, że równorzędność, otępienia starczego z obrazem choroby Alzheimera. Dlatego też zaczęto identyfikować otępienie starcze z tą właśnie chorobą, podkreślając jednakże późne jej wystąpienie (objawy pojawiają się dopiero po 65 roku życia).

Czym zatem jest choroba Alzheimera (demencja starcza)?

Choroba Alzheimera jest zwyrodnieniową chorobą mózgu, w przebiegu której dochodzi do powstania zaburzeń tzw. wyższych funkcji umysłowych, takich jak pamięć, mowa czy też myślenie abstrakcyjne. 

Czy istnieją czynniki predysponujące do rozwoju choroby Alzheimera?

Tak. Obecnie znane są czynniki, których obecność u zdrowej osoby zwiększa statystyczne prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby w przyszłości. Do czynników tych zalicza się przede wszystkim starszy wiek, czyli wiek po 65 roku życia, płeć żeńską, niski poziom wykształcenia, cukrzycę oraz posiadanie w rodzinie osoby, u której wcześniej została zdiagnozowana choroba Alzheimera. Dodatkowo, znanych jest też kilka mutacji genów, które powodują tzw. rodzinną postać choroby Alzheimera. Są to jednak bardzo rzadkie odmiany choroby o nieco innym przebiegu niż postać choroby nieuwarunkowana genetycznie (czyli postać sporadyczna). Zdarza się, że choroba Alzheimera zaczyna się rozwijać u pacjentów, którzy przeżyli traumatyczne wydarzenie lub byli poddani działaniu długo i mocno nasilonego stresu (miedzy innymi w przebiegu innej ciężkiej choroby, po pobycie w szpitalu, po udarze czy też po poważnym urazie głowy). 

Kto częściej choruje na choroba Alzheimera - kobiety czy mężczyźni?

Według obecnych danych kobiety zapadają na chorobę Alzheimera częściej niż mężczyźni, ponadto u kobiet choroba ta trwa dłużej (co związane jest z tym, że statystycznie kobiety żyją dłużej niż mężczyźni). Średni czas utrzymywania się objawów choroby wynosi około 10 lat, potem dochodzi do śmierci pacjenta. 

Jakie są objawy choroby Alzheimera?

Początkowo objawy choroby Alzheimera, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, są bardzo niecharakterystyczne i mogą przypominać miedzy innymi nerwice ze stanami lękowymi lub depresją, czasami są to po prostu zaburzenia zachowania lub też różnego rodzaju dziwactwa. Z czasem do tych objawów zaczynają się też dołączać  inne, dotyczące zaburzeń pamięci, zwłaszcza pamięci świeżej. Ponadto, dochodzi też do upośledzenia zdolności do pracy, pojawiają się też zaburzenia afatyczne (afazja jest to zaburzenie funkcji językowych powstałe na skutek uszkodzenia mózgu). Początkowo zaburzenia te są bardzo dyskretne, jednak wraz z postępem choroby są one coraz bardziej nasilone. Do wczesnych objawów choroby Alzheimera należą również zaburzenia orientacji wzrokowo-przestrzennej. Chory, który jest jeszcze w pełni sprawny, nie potrafi np. wrócić do własnego domu, w którym mieszka od wielu lat. Powoli zaczyna rozwijać się zespół otępienny, który z biegiem czasu powoduje całkowitą bezradność chorych. Pacjenci mają coraz większy problem z zapamiętywaniem nowych rzeczy, często jednak bardzo dokładnie pamiętają różnego rodzaju fakty z zamierzchłej przeszłości, np. ze swojego dzieciństwa. Mowa pacjentów staje się coraz bardziej zubożała, nie pamiętają oni podstawowych słów. Często chorzy stają się też agresywni w zachowaniu w stosunku do innych osób, są też drażliwi, dochodzi do zaburzeń rytmu snu i czuwania (mają problemy ze snem w nocy, natomiast potrafią przespać cały dzień). Zdarzają się też omamy - pacjenci widzą i słyszą osoby, których nie ma w pobliżu chorego. W schyłkowej fazie choroby, pacjent nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, nie potrafi wykonywać codziennych czynności, miedzy innymi nie jest w stanie się ubrać, skorzystać z toalety czy też posługiwać się sztućcami przy jedzeniu. Pacjenci zaczynają mieć też problemy z poruszaniem się, są coraz bardziej narażeni na różnego rodzaju upadki oraz coraz więcej czasu spędzają leżąc w łóżku, pojawiają się problemy z utrzymaniem moczu i stolca oraz problemy z połykaniem, w tym okresie chorzy bezwzględnie wymagają stałej opieki innej osoby. 

Jak wygląda diagnostyka choroby Alzheimera?

W przypadku podejrzenia choroby Alzheimera (bardzo często pierwsze podejrzenie wysuwa rodzina pacjenta, bowiem pacjent zaczyna się według swoich najbliższych dziwnie zachować, jego zachowanie różni się od dotychczasowego). Pacjent musi zostać dokładnie zbadany przez lekarza neurologa i psychiatrę. Istnieją specjalne kryteria diagnostyczne i testy (miedzy innymi jest to tzw. test zegara oraz krótka skala oceny stanu psychicznego - MMSE), na podstawie których specjalista jest w stanie postawić właściwą diagnozę. Ponadto, w przypadku podejrzenia choroby Alzheimera wykonywane są też badania obrazowe, przede wszystkim jest to rezonans magnetyczny mózgu, można też wykonać tomografie komputerową. Badania te nie służą jednak do postawienia rozpoznania choroby Alzheimera, a służą do wykluczenia innych potencjalnych przyczyn otępienia, jak np. guz mózgu, zmiany niedokrwienne czy też zmiany pourazowe. Jeśli lekarz zdiagnozuje u pacjenta chorobę Alzheimera, wtedy pacjent wymaga włączenia właściwego postępowania. 

Jak wygląda leczenie choroby Alzheimera?

W chwili obecnej nie ma niestety leków, które są w stanie cofnąć powstałe już w mózgu zmiany, jak również nie są one w stanie zapobiec dalszemu rozwojowi choroby, mogą je one jedynie ewentualnie trochę spowolnić. Do leczenia stosuje się zatem leki przeciwdepresyjne, bowiem depresja jest częstym objawem towarzyszącym chorobie Alzheimera. Ponadto, do leczenia wykorzystuje się leki neuroleptyczne po to, aby opanować zaburzenia zachowania, przede wszystkim agresje, pobudzenie i bezsenność. Dodatkowo, obecnie w leczeniu stosuje się też inhibitory esterazy acetylocholinowej, które mają za zadanie korzystnie wpływać na pamięć i zachowanie, nie hamują one jednak postępu choroby. Jako leki wspomagające można też stosować nicergolinę, witaminę E, lecytynę oraz wyciągi z miłorzębu japońskiego. 

Rokowanie w przebiegu choroby Alzheimera jest niestety niepomyślne, w przeciągu kilku lat zwykle z powodu powikłań, choroba prowadzi do śmierci pacjenta. W ostatnim okresie życia chorzy wymagają stałej opieki rodziny, dlatego też choroba nie obciąża tylko chorego, ale także jego najbliższych. 

Opieka nad pacjentem cierpiącym z powodu otępienia starczego nie jest łatwa i wymaga od osoby sprawującej piecze nad chorym dużej cierpliwości i wyrozumiałości. Opiekunowi absolutnie nie wolno denerwować się na pacjenta w jego obecności ani pokazywać żadnych negatywnych emocji, nie wolno mu krzyczeć na pacjenta ani go strofować - takie bowiem postępowaniem może spowodować, że pacjent "zamknie sie w sobie". Nie będzie można już w ogóle do niego dotrzeć i tym samym liczyć na współpracę z jego strony. Dlatego też osobami z otępieniem starczym mogą się opiekować tylko ludzie wyrozumiali i empatyczni oraz ci, którzy mogą choremu poświecić naprawdę dużo czasu, co w dzisiejszych czasach nie zawsze jest możliwe. Dlatego też, jeśli widzimy, że nie dajemy rady i sami nie sprostamy opiece na chorym, warto zawsze rozważyć opiekę pielęgniarki lub też całodobową opiekę w specjalistycznym domu opieki, gdzie pacjent będzie miał zapewnioną fachową pomoc cały czas. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie. Jak zapobiegać podwyższonemu ciśnieniu krwi?

    Nadciśnienie tętnicze jest chorobą bardzo rozpowszechnioną. Szacuje się, że w Polsce 30–45% dorosłych cierpi na tę chorobę. Czym dokładnie jest nadciśnienie i jak się objawia? Co może powodować wysokie ciśnienie krwi? Jak zapobiegać nadciśnieniu? Podpowiadamy.

  • Kwasy omega-3 chronią przed astmą dzieci ze specyficznym wariantem genów

    Astma to choroba układu oddechowego, która dotyka prawie 340 mln ludzi na całym świecie. Często rozwija się w dzieciństwie i może powodować ataki, w wyniku których dochodzi do zapalenia płuc i zwężenia dróg oddechowych, powodując trudności w oddychaniu i świszczący oddech. Zespół badaczy ze Szwecji i Wielkiej Brytanii udowodnił, że większe spożycie niektórych rodzajów kwasów tłuszczowych omega-3 może zmniejszyć ryzyko rozwoju astmy u dziecka w okresie dojrzewania. Leki naśladujące działanie kwasów tłuszczowych mogą okazać się przyszłością leczenia astmy.

  • Pistolet do masażu – jak działa i kto powinien z niego korzystać?

    Pistolet do masażu to niewielkich rozmiarów urządzenie generujące kilkadziesiąt uderzeń na sekundę, wyposażone w kilka wymiennych końcówek. Używanie masażera pistoletowego wpływa na poprawę funkcjonalności tkanek miękkich, znajduje zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości bólowych w różnego rodzaju urazach i kontuzjach, przyspiesza regenerację mięśniową u osób uprawiających sporty czy likwiduje nadmierne napięcie mięśni u osób pracujących wiele godzin w wymuszonej pozycji siedzącej. Jak używać masażer pneumatyczny? Jaka jest jego cena?

  • Semaglutyd – lek na cukrzycę spektakularnie wspomaga utratę wagi

    Najnowsze badania wskazują, że cotygodniowy zastrzyk semaglutydu, w połączeniu z wdrożeniem zasad zdrowego stylu życia, skutkuje znaczną i klinicznie istotną utratą masy ciała. Odkrycie może rozpocząć "nową erę" w leczeniu otyłości.

  • Morsowanie – czy lodowate kąpiele są korzystne dla zdrowia?

    Tej zimy morsowanie stało się wyjątkowo gorącym trendem. Dowiedz się, jakimi korzyściami zdrowotnymi mogą zaowocować regularne kąpiele w lodowatej wodzie. Jakie są przeciwwskazania do tej aktywności? Dlaczego niektórzy lepiej tolerują niskie temperatury?

  • Skutki uboczne szczepionek przeciwko COVID-19. Jakie działania niepożądane pojawiają się najczęściej?

    Eksperci twierdzą, że korzyści wynikające ze szczepienia przeciwko COVID-19 znacznie przewyższają związane z nimi ewentualne efekty uboczne, które są rzadkie i samoistnie ustępują w ciągu kilku dni. Dowiedz się, czego można się spodziewać po przyjęciu szczepionki? Jak złagodzić nieprzyjemne efekty poszczepienne?  

  • PTSD – przyczyny, objawy, leczenie zespołu stresu pourazowego

    PTSD (ang. posttraumatic stress disorder) większości osób kojarzy się z weteranami, nie wszyscy są świadomi, że jest to problem, który może dotknąć niemal każdego. Nawet do 25% osób po traumatycznym przeżyciu, takim jak napaść, wypadek, klęska żywiołowa, śmierć bliskiej osoby, może doznać zespołu stresu pourazowego. PTSD to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się występowaniem szeregu objawów, m.in. lęku, depresji, zaburzeń snu, agresji, nadmiernej reakcji na bodźce, prowadzących do upośledzenia funkcjonowania w życiu codziennym. 

  • Witamina K – funkcje w organizmie i skutki niedoboru u dzieci i dorosłych. Witamina K dla noworodka

    Witamina K to tak naprawdę grupa witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które odgrywają istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, metabolizmie kości i regulacji poziomu wapnia we krwi. Wyróżnia się witaminę K1 (filochinon), występującą w zielonych warzywach oraz witaminę K2 (menachinon), która jest syntezowana w układzie pokarmowym. Jakie są przyczyny i objawy niedoboru witaminy K? Dlaczego podaje się ją noworodkom tuż po urodzeniu?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij