![Komar wywolujący choroby tropikalne](https://azcdn.doz.pl/image/d/article/67756895-scalecrop-840x350.jpg)
Choroby tropikalne – objawy, diagnostyka, szczepienia
Choroby tropikalne pochodzą z rejonów charakteryzujących się klimatem sprzyjającym rozwojowi drobnych organizmów, czyli ciepłym i wilgotnym. W takich warunkach łatwo namnażają się zarówno chorobotwórcze bakterie, jak i wirusy. Szerzenie się chorób tropikalnych jest szczególnie łatwe w krajach o niskim poziomie higieny i słabych warunkach socjoekonomicznych. Przed wyjazdem warto sprawdzić, jakie choroby występują w rejonie świata, do którego się wybieramy.
- Jakie są najczęstsze choroby tropikalne?
- Co to są choroby transmisyjne? Czy choroby tropikalne są zaraźliwe?
- Jakie objawy dają choroby tropikalne?
- Jakie choroby tropikalne można przywieźć z Afryki?
- Choroby tropikalne w Turcji
- Choroby tropikalne w Azji
- Choroby tropikalne w Ameryce Południowej i Środkowej
- Jakie badania wykonać po powrocie z Afryki i innych rejonów tropikalnych?
- Czy w Polsce występują choroby tropikalne?
Jakie są najczęstsze choroby tropikalne?
Do najbardziej rozpowszechnionych chorób tropikalnych należą: malaria, denga, leptospiroza, dur brzuszny, ameboza, riketsjoza, schistosomatoza, japońskie zapalenie mózgu, żółta febra i gorączki krwotoczne. Na większość z nich wynaleziono specyficzną profilaktykę farmakologiczną (chemioterapeutyki, szczepienia ochronne), którą należy zastosować przed wyjazdem w rejony występowania danego patogenu chorobotwórczego. Aktualnie niemal wszystkie choroby tropikalne są potencjalnie uleczalne, jednak późne postawienie diagnozy, spowodowane rzadkim występowaniem tych schorzeń w Europie i brakiem praktycznego doświadczenia lekarzy, znacząco pogarsza rokowania pacjentów.
Co to są choroby transmisyjne? Czy choroby tropikalne są zaraźliwe?
Choroba tropikalna jest nazywana transmisyjną, jeżeli do jej przeniesienia konieczny jest wektor – niewielki stawonóg (owady takie jak komar i mucha). Jego zadaniem jest ukąszenie osoby chorej, pobranie wraz z jej krwią patogenu i przeniesienie go na kolejną ofiarę. Zarodźce malarii to pasożyty tropikalne, które są przenoszone jedynie przez komary z rodzaju Anopheles. Wobec tego nie ma możliwości zarażenia się malarią bezpośrednio od osoby chorej.
Wysoce zaraźliwymi chorobami tropikalnymi są wirusowe gorączki krwotoczne (np. Ebola). Kontakt z krwią, odchodami lub śliną chorego niemal zawsze skutkuje zakażeniem.
Powiązane produkty
Jakie objawy dają choroby tropikalne?
Choroby tropikalne wywołują bardzo różnorodne objawy, jednak większość z nich jest niespecyficzna. Po powrocie z krajów o wysokim ryzyku zakażenia obcym patogenem niepokój powinny wzbudzać następujące symptomy:
- gorączka, zwłaszcza jeśli towarzyszą jej objawy inne niż przy standardowej infekcji,
- zaburzenia krzepnięcia krwi (krwotoki z nosa, przedłużające się krwawienie po usunięciu zęba, krwawe wybroczyny na skórze),
- sztywność karku, bóle głowy, zaburzenia widzenia, senność,
- zmiany skórne (rumień, zmiany guzowate, wysypka).
Proces diagnostyczny będzie zatem znacznie łatwiejszy i szybszy, a co za tym idzie pacjent będzie miał większą szansę na pełen powrót do zdrowia, jeżeli zgłaszając się z niepokojącymi objawami, od razu poinformuje o niedawnym powrocie z regionów tropikalnych.
Jakie choroby tropikalne można przywieźć z Afryki?
W Afryce występują praktycznie wszystkie możliwe choroby tropikalne, a ludność miejscowa przeważnie nie jest szczepiona. Z tego względu przed wyjazdem do większości krajów Afryki zalecone jest przyjęcie pakietu wakcyn. Choroby tropikalne szczególnie rozpowszechnione w Afryce to: malaria, denga, gorączki krwotoczne, filariozy, leiszmanioza, trypanosomoza i dur brzuszny.
Afrykańskie społeczeństwo, a zatem również turyści odwiedzający Afrykę, jest wysoce narażone na choroby zakaźne takie jak odra i gruźlica. W niektórych rejonach co pewien czas wybuchają epidemie cholery i dżumy. Ponadto zachorowalność na AIDS w rejonie Afryki Południowej jest najwyższa na świecie. Niekontrolowana jest wścieklizna, którą można zarazić się nie tylko od dzikich zwierząt, ale także od psów.
Choroby tropikalne w Turcji
Przebywając w Turcji, można zachorować na leiszmaniozę skórną lub trzewną w wyniku ukąszenia przez muchówkę przenoszącą pierwotniaki Leishmania. Pierwszymi objawami choroby są: wysoka gorączka, powiększenie węzłów chłonnych i wątroby, łuszczenie się skóry. Dość powszechna jest również wywoływana przez wirusa krymsko-kongijska gorączka krwotoczna, która łatwo przenosi się pomiędzy zakażonymi osobami.
Czym jeszcze, niekoniecznie tropikalnym, można się zarazić w Turcji? Jako że warunki socjoekonomiczne w wielu rejonach Bliskiego Wschodu są jeszcze poniżej tych europejskich, nadal zdarzają się tam epidemie cholery, a w samej Turcji do tej pory nie udało się wyeliminować odzwierzęcego wąglika i tularemii.
![Najpopularniejsze choroby tropikalne]( https://azcdn.doz.pl/image/d/general/4eb49382.jpg )
Choroby tropikalne w Azji
Azja jest bardzo zróżnicowana pod względem socjoekonomicznym, w wielu regionach – szczególnie na terenach wiejskich – ludność nie ma dostępu do czystej wody pitnej. Z tego powodu zachorowania na dur brzuszny i biegunki bakteryjne są bardzo powszechne. Malaria jest szczególnie częsta w Chinach, Wietnamie i Tajlandii, z kolei przypadki zachorowania na dengę są odnotowywane głównie w Tajwanie i Azji Południowo-Wschodniej. Istotnym problemem są również: japońskie zapalenie mózgu, leiszmanioza i gorączki krwotoczne. Częste są także choroby tropikalne wywoływane przez pasożyty, m.in. schistosomatoza, która dotyka układu pokarmowego.
Choroby tropikalne w Ameryce Południowej i Środkowej
W krajach Ameryki Środkowej i Południowej współczynnik wyszczepienia ludności miejscowej jest dość wysoki, w związku z czym wiele chorób tropikalnych występuje jedynie na niewielkich terenach. Znacznie większym problemem jest z kolei dostęp do dobrej jakości wody pitnej, co wiąże się z częstym występowaniem duru brzusznego i chorób biegunkowych wywoływanych przez bakterie.
W tym rejonie podróżni są umiarkowanie narażeni na zachorowanie na malarię. Częściej występuje denga i gorączka zachodniego Nilu, które objawiają się gorączką, wysypką, bólami mięśniowymi oraz zaburzeniami krzepnięcia krwi. Nawet bardzo turystyczne Kuba i Dominikana nie są w pełni bezpieczne dla gości. Najczęstsze choroby tropikalne na tych wyspach to denga i malaria. Z tego względu zalecane jest stosowanie repelentów i moskitier celem ochrony przed komarami przenoszącymi te choroby.
W Ameryce Środkowej i Południowej endemicznie występują tropikalne choroby pasożytnicze takie jak choroba Chagasa i onchocerkoza. Szczególnie niebezpieczna jest ta pierwsza, ponieważ wywołujące ją świdrowce Trypanosoma cruzi niszczą narządy jamy brzusznej, układ nerwowy i serce.
Jakie badania wykonać po powrocie z Afryki i innych rejonów tropikalnych?
Osoby niepokojące się o swój stan zdrowia po dalekiej podróży do krajów tropikalnych lub odczuwające jakiekolwiek dolegliwości mogą wykonać podstawowe badania krwi (morfologię z rozmazem, próby wątrobowe, poziom kreatyniny), a także badania moczu i testy kierunkowe wykrywające DNA określonych patogenów. Najczęstszymi problemami zdrowotnymi podróżnych są biegunki i inne choroby układu pokarmowego, ponieważ z reguły warunki higieniczne i sanitarne w odwiedzanych krajach są dużo gorsze niż w Europie. W laboratoriach dostępne są pakiety testów dla osób wracających z krajów tropikalnych – zarówno jeśli głównym objawem jest biegunka, jak i gorączka niewiadomego pochodzenia. W tym drugim przypadku testy pozwalają potwierdzić lub wykluczyć kontakt z malarią, dengą, wirusem Zika i innymi chorobami występującymi w klimacie tropikalnym.