Badania profilaktyczne – jak rozpoznać chorobę nowotworową
Michał Posmykiewicz

Badania profilaktyczne – jak rozpoznać chorobę nowotworową

W różnych rejonach świata różne choroby nowotworowe występują z większą częstością. Dla danego regionu na podstawie danych epidemiologicznych tworzone są zalecenia, jak się badać, by możliwie wcześnie wychwycić poważną chorobę.

Uwzględniając zachorowalność na raka w Polsce warto pamiętać o wykonywaniu niektórych badań.
 

Rak płuc – dotyczy przede wszystkim osób palących papierosy.

• RTG klatki piersiowej – u osób palących nie zaszkodzi raz w roku, a nie rzadziej niż raz na dwa lata. U osób palących od okresu szkolnego (nastoletniego) powinno się zacząć wykonywać badania już od 30 roku życia.
• Tomografia komputerowa - dokładniejsze w tym przypadku badanie w porównaniu z RTG. Ze względu na cenę zwykle wykonywane w przypadku wątpliwości, nowych objawów oraz wg zaleceń lekarza;
• Badania dodatkowe – wg zaleceń lekarza;

Rak jelita grubego

• Osoby bez dodatkowych obciążeń powinny rozpocząć badania profilaktyczne od 50 roku życia
• Badanie kału na krew utajoną raz w roku – każdy wynik dodatni wymaga konsultacji lekarskiej (dostępne testy w aptekach do wykonania w warunkach domowych)
• Sigmoidoskopia raz na 5 lat (badanie endoskopowe odbytnicy i esicy)
• Kolonoskopia raz na 10 lat (badanie endoskopowe całego jelita grubego)

Polecane dla Ciebie

Rak prostaty

• Oznaczenie stężenia PSA u mężczyzn – zalecane regularne oznaczanie raz w roku po 50 roku życia
• Dalsza diagnostyka w przypadku nieprawidłowych wyników wg zaleceń urologa/onkologa

Rak piersi

• Między 20 a 40 rokiem życia zalecane badanie piersi co 2-3 lata oraz wykonanie USG piesi
• Między 40 a 50 rokiem życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku oraz USG
• Między 50 a 70 rokiem życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku oraz mammografia raz na 2 lata (uzupełnione USG wg zaleceń lekarza)
• Po 70 roku życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku, badania dodatkowe wg zaleceń lekarza

Rak szyjki macicy

• Badanie cytologiczne raz na 3 lata u kobiet po 25 roku życia

Nie da się w jednym artykule przedstawić wszystkich sytuacji informujących o tym, kiedy i jakie badania wykonać. Najważniejsze to słuchać swojego organizmu i reagować na sygnały przez niego wysyłane. W razie wątpliwości zawsze należy konsultować się z lekarzem i nie odkładać tego na później.

Podkreślam, że podane, ogólne zalecenia podane powyżej dotyczą osób nie posiadających dodatkowych obciążeń ryzyka rozwoju chorób nowotworowych. W przypadku wystąpienia takich czynników zalecenia zwykle ulegają modyfikacji wg wskazań onkologa.

Warto skontaktować się z onkologiem (bez skierowania) i dowiedzieć się o kryteriach programów profilaktyki chorób nowotworowych obowiązujących w Polsce, ponieważ informacja przeczytana w Internecie nigdy nie zastąpi konsultacji w gabinecie specjalisty.

Badania profilaktyczne w ramach programu w zależności od wieku na przykładzie badania mammograficznego wykonywanego w celu wczesnego wykrywania raka piersi u kobiet.

Program wczesnego wykrywania raka piersi polega na wykonywaniu mammografii u kobiet w wieku 50-69 lat. W tym przedziale wiekowym kobiety mogą zgłaszać się na badanie bez skierowania od specjalisty.

Wśród państwa często pojawiają się wątpliwości. Dlaczego akurat ten wiek? Dlaczego nie wcześniej?

Wiele kobiet wiąże to z tym, że badanie jest bardzo szkodliwe. Tymczasem dawka promieniowania jest porównywalna do innych badań radiologicznych, jak choćby prześwietlenia płuc. Program mammogarficzny nie obejmuje kobiet młodszych po pierwsze z tego powodu, że w tej populacji rak piersi występuje rzadziej, a celem programu jest skupienie się na grupie wiekowej, w której występuje on najczęściej. Poza tym u młodych kobiet, u których piersi są „gęste” tzn. mają dominującą strukturę gruczołową, mammografia może być mało czytelna. U młodych kobiet lepszym badaniem w przypadku nieprawidłowości w budowie piersi najczęściej jest USG.

Panie po 70 roku życia często mówią, że są już za stare na badanie i im się już nic nie należy. Często pytają, dlaczego nie mogą sobie wykonać badania mammograficznego. Oczywiście, że mogą! Po przekroczeniu wieku przewidzianego programem mammografia staje się ponownie zwykłym badaniem, na które potrzebne jest skierowanie, ale w uzasadnionych sytuacjach jest wskazane u kobiet po 70 roku życia.

Programy profilaktyczne są skonstruowane wg badań epidemiologicznych, które uwzględniają częstość występowania danej choroby w kraju i wiek, w którym najczęściej się pojawia. Na podstawie tych danych tworzy się grupę osób w danym przedziale wiekowym, mających potencjalnie największe ryzyko zachorowania ze względu na płeć i wiek. Chodzi o to, by osobom najbardziej narażonym ułatwić wykonanie konkretnych badań (bez skierowania od specjalisty).

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przesiewowe badanie słuchu

    Badania przesiewowe wykonywane są rutynowo w celu określenia prawdopodobieństwa wystąpienia choroby lub wczesnego jej wykrycia. Już w pierwszych dniach życia dziecka wykonuje się przesiewowe badanie słuchu. Na czym ono polega? Ile trwa?

  • RTG kręgosłupa – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG kręgosłupa jest metodą obrazową, którą od wielu lat wykorzystuje się podczas diagnozowania wad postawy, zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych, a także w przypadku urazów i bóli kręgosłupa. Co prawda interpretacja wyników prześwietlenia kręgosłupa może stanowić problem dla pacjenta, niemniej samo RTG kręgosłupa nie jest badaniem bolesnym lub długotrwałym. Ile kosztuje rentgen kręgosłupa, jak należy się przygotować do badania i czy istnieją przeciwwskazania do jego wykonania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny kręgosłupa – przebieg badania, wskazania, cena

    Rezonans magnetyczny kręgosłupa to badanie pozwalające na ocenę elementów kostnych tego obszaru, jego tkanek miękkich oraz rdzenia kręgowego. Dzięki niemu możliwe jest wykrycie wszelkich zmian zapalnych, zwyrodnieniowych i nowotworowych. Najczęściej bada się pacjentów, którzy zgłaszają się do neurologa z bólami pleców i drętwieniem kończyn – zarówno rąk, jak i nóg. Częstym wskazaniem do badania jest także uraz kręgosłupa. Ile kosztuje MRI, jak długo trwa badanie i czy kobiety w ciąży mogą przystąpić do rezonansu magnetycznego kręgosłupa? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną poronień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Badanie genetyczne BRCA1 i BRCA2 – na czym polega i jak interpretować wyniki?

    Ryzyko wystąpienia nowotworu piersi i jajników u osoby posiadającej mutację genu BRCA wzrasta odpowiednio do około 60% w przypadku raka piersi i do około 40% w przypadku raka jajnika. Badania mutacji BRCA zaleca się kobietom, u których bliskich krewnych wystąpiły co najmniej dwa przypadki zachorowań na złośliwy nowotwór piersi i/lub jajnika, zwłaszcza gdy choroba pojawiła się u krewnego przed 50. rokiem życia.

  • Jakie badania należy zrobić, żeby sprawdzić pracę tarczycy?

    Badanie poziomów hormonów, które wpływają na pracę tarczycy, powinno się wykonywać regularnie, a nie tylko wówczas, kiedy u pacjenta występują charakterystyczne objawy zaburzeń pracy tego gruczołu. Które badania wchodzą w skład trójki tarczycowej, jak obliczyć konwersje i ile to kosztuje?

  • Jakie badania na bezdech senny?

    Bezdech senny, a mówiąc ściślej obturacyjny bezdech senny, to częsta przypadłość, w trakcie której dochodzi do znacznego spłycenia, a nawet zatrzymania oddechu. Nawet chwilowe niedotlenienie organizmu może powodować szereg poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jak rozpoznać bezdech senny? Czy istnieją rzetelne badania?

  • Co to jest antybiogram i jak wygląda to badanie?

    W 1928 roku Alexander Fleming odkrył pierwszy szeroko stosowany antybiotyk – penicylinę. Ten przełomowy moment w historii medycyny doprowadził nie tylko do zmniejszenia liczby zgonów z powodu zakażeń, lecz również zapoczątkował erę antybiotykoterapii. Szerokie zastosowanie leków przeciwdrobnoustrojowych doprowadziło jednak do sytuacji, w której bakterie potrafią wymykać się leczeniu. Dlatego w podjęciu decyzji o wyborze jak najskuteczniejszego leku z pomocą przychodzi antybiogram.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij