Badania profilaktyczne – jak rozpoznać chorobę nowotworową
Michał Posmykiewicz

Badania profilaktyczne – jak rozpoznać chorobę nowotworową

W różnych rejonach świata różne choroby nowotworowe występują z większą częstością. Dla danego regionu na podstawie danych epidemiologicznych tworzone są zalecenia, jak się badać, by możliwie wcześnie wychwycić poważną chorobę.

Uwzględniając zachorowalność na raka w Polsce warto pamiętać o wykonywaniu niektórych badań.
 

Rak płuc – dotyczy przede wszystkim osób palących papierosy.

• RTG klatki piersiowej – u osób palących nie zaszkodzi raz w roku, a nie rzadziej niż raz na dwa lata. U osób palących od okresu szkolnego (nastoletniego) powinno się zacząć wykonywać badania już od 30 roku życia.
• Tomografia komputerowa - dokładniejsze w tym przypadku badanie w porównaniu z RTG. Ze względu na cenę zwykle wykonywane w przypadku wątpliwości, nowych objawów oraz wg zaleceń lekarza;
• Badania dodatkowe – wg zaleceń lekarza;

Rak jelita grubego

• Osoby bez dodatkowych obciążeń powinny rozpocząć badania profilaktyczne od 50 roku życia
• Badanie kału na krew utajoną raz w roku – każdy wynik dodatni wymaga konsultacji lekarskiej (dostępne testy w aptekach do wykonania w warunkach domowych)
• Sigmoidoskopia raz na 5 lat (badanie endoskopowe odbytnicy i esicy)
• Kolonoskopia raz na 10 lat (badanie endoskopowe całego jelita grubego)

Rak prostaty

• Oznaczenie stężenia PSA u mężczyzn – zalecane regularne oznaczanie raz w roku po 50 roku życia
• Dalsza diagnostyka w przypadku nieprawidłowych wyników wg zaleceń urologa/onkologa

Rak piersi

• Między 20 a 40 rokiem życia zalecane badanie piersi co 2-3 lata oraz wykonanie USG piesi
• Między 40 a 50 rokiem życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku oraz USG
• Między 50 a 70 rokiem życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku oraz mammografia raz na 2 lata (uzupełnione USG wg zaleceń lekarza)
• Po 70 roku życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku, badania dodatkowe wg zaleceń lekarza

Rak szyjki macicy

• Badanie cytologiczne raz na 3 lata u kobiet po 25 roku życia

Nie da się w jednym artykule przedstawić wszystkich sytuacji informujących o tym, kiedy i jakie badania wykonać. Najważniejsze to słuchać swojego organizmu i reagować na sygnały przez niego wysyłane. W razie wątpliwości zawsze należy konsultować się z lekarzem i nie odkładać tego na później.

Podkreślam, że podane, ogólne zalecenia podane powyżej dotyczą osób nie posiadających dodatkowych obciążeń ryzyka rozwoju chorób nowotworowych. W przypadku wystąpienia takich czynników zalecenia zwykle ulegają modyfikacji wg wskazań onkologa.

Warto skontaktować się z onkologiem (bez skierowania) i dowiedzieć się o kryteriach programów profilaktyki chorób nowotworowych obowiązujących w Polsce, ponieważ informacja przeczytana w Internecie nigdy nie zastąpi konsultacji w gabinecie specjalisty.

Badania profilaktyczne w ramach programu w zależności od wieku na przykładzie badania mammograficznego wykonywanego w celu wczesnego wykrywania raka piersi u kobiet.

Program wczesnego wykrywania raka piersi polega na wykonywaniu mammografii u kobiet w wieku 50-69 lat. W tym przedziale wiekowym kobiety mogą zgłaszać się na badanie bez skierowania od specjalisty.

Wśród państwa często pojawiają się wątpliwości. Dlaczego akurat ten wiek? Dlaczego nie wcześniej?

Wiele kobiet wiąże to z tym, że badanie jest bardzo szkodliwe. Tymczasem dawka promieniowania jest porównywalna do innych badań radiologicznych, jak choćby prześwietlenia płuc. Program mammogarficzny nie obejmuje kobiet młodszych po pierwsze z tego powodu, że w tej populacji rak piersi występuje rzadziej, a celem programu jest skupienie się na grupie wiekowej, w której występuje on najczęściej. Poza tym u młodych kobiet, u których piersi są „gęste” tzn. mają dominującą strukturę gruczołową, mammografia może być mało czytelna. U młodych kobiet lepszym badaniem w przypadku nieprawidłowości w budowie piersi najczęściej jest USG.

Panie po 70 roku życia często mówią, że są już za stare na badanie i im się już nic nie należy. Często pytają, dlaczego nie mogą sobie wykonać badania mammograficznego. Oczywiście, że mogą! Po przekroczeniu wieku przewidzianego programem mammografia staje się ponownie zwykłym badaniem, na które potrzebne jest skierowanie, ale w uzasadnionych sytuacjach jest wskazane u kobiet po 70 roku życia.

Programy profilaktyczne są skonstruowane wg badań epidemiologicznych, które uwzględniają częstość występowania danej choroby w kraju i wiek, w którym najczęściej się pojawia. Na podstawie tych danych tworzy się grupę osób w danym przedziale wiekowym, mających potencjalnie największe ryzyko zachorowania ze względu na płeć i wiek. Chodzi o to, by osobom najbardziej narażonym ułatwić wykonanie konkretnych badań (bez skierowania od specjalisty).

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie PET – co to jest, co wykrywa? Jakie są możliwe uboczne badania?

    Badanie PET to inaczej pozytonowa tomografia emisyjna. Jest to nieinwazyjne badanie diagnostyczne, wykorzystuje techniki radioizotopowe, dzięki którym można ocenić procesy metaboliczne zachodzące w organizmie.

  • Wapń (Ca) – badanie elektrolity we krwi. Norma, hipokalcemia, hiperkalcemia

    Zarówno wapń całkowity (Ca), jak i ten zjonizowany (Ca2+) odgrywają istotną rolę w szeregu procesów metabolicznych, które zachodzą w organizmie. Można go dostarczać wraz z pożywieniem, a zapotrzebowanie na ten makroelement wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie wśród wrażliwych na demineralizację kości kobiet w okresie menopauzy. Ile wynosi prawidłowe stężenie wapnia we krwi, jak się przygotować do badania i co wpływa na powstanie hipokalcemii lub hiperkalcemii? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • LH (lutropina) – badanie, normy, za niska, za wysoka. Wskazania i interpretacja wyników hormonu luteinizującego

    Badanie poziomu LH jest wskazane w przypadku prowadzenia procesu diagnostycznego wielu zaburzeń dotyczących pracy narządów odpowiadających za płodność pacjenta. Kobiety, które wykonują oznaczenie hormonu luteinizującego, dokonując interpretacji wyników laboratoryjnych, powinny zwrócić uwagę na dzień cyklu miesiączkowego, na który przypada dzień pobrania krwi, ponieważ determinuje on wartość lutropiny. Za niski lub za wysoki poziom LH towarzyszy najczęściej schorzeniom, takim jak PCOS, zaburzenia miesiączkowania i pracy przysadki mózgowej. Jak należy przygotować się do oznaczenia stężenia lutropiny, czy przed badaniem hormonu luteinizującego trzeba być na czczo i ile kosztuje badanie LH? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ból po lewej stronie brzucha? To może być choroba trzustki – zbadaj poziom lipazy trzustkowej (ALP)

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • J-PET – jak działa nowatorski tomograf PET? Czym jest teranostyka?

    W Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego powstał prototyp nowatorskiego tomografu PET. Od obecnie używanych modeli różni się rodzajem obrazowania, dzięki czemu daje zupełnie nowe możliwości diagnostyczne oraz umożliwia badanie symetrii między materią a antymaterią. Wyniki pracy naukowców zostały opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”. 

  • Eozynofile (eozynocyty) w wyniku morfologii – normy EOS, funkcje w organizmie

    Analizując wyniki morfologii krwi lub morfologii krwi z rozmazem, dokonuje się oceny składników morfotycznych, w tym poziomu i obrazu leukocytów w postaci eozynofili. Bardzo rzadko spotyka się sytuację, w której eozynofile są podwyższone, częściej ta sytuacja dotyczy limfocytów i neutrofilów. Jak zbadać poziom eozynofilów, o czym świadczy podwyższony ich poziom i jak obniżyć poziom granulocytów kwasochłonnych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Monocyty – norma, podwyższone i obniżone u dziecka i dorosłego

    Oznaczenie poziomu monocytów jest częścią badania morfologii krwi. Monocytoza, czyli podwyższony poziom monocytów może mieć wiele przyczyn, a jedną z nich jest infekcja bakteryjna. Z kolei monocytopenia, tj. niski poziom monocytów może wskazywać na zakażenie wirusem HIV lub białaczkę. Zakłada się, że każde większe odchylenie od normy powinno zostać skonsultowane z lekarzem. Jak się przygotować do badania monocytów, czy jest refundowane i jakie są normy dla dzieci i dorosłych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Anty-HCV – badanie, normy. Przyczyny i objawy zakażenia HCV

    Zakażenie WZW typu C jest jednocześnie skąpoobjawowe i groźne dla zdrowia. Nieleczone zakażenie HCV może utrzymywać się nawet do kilkudziesięciu lat, prowadząc do rozwoju marskości wątroby lub raka wątrobowokomórkowego. W celu sprawdzenia, czy doszło do zakażenia wirusem HCV, na którego dotychczas nie udało się opracować skutecznej szczepionki, należy zgłosić się na badanie poziomu przeciwciał anty-HCV. Jak wygląda badanie i interpretacja wyników badania? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij