Badania profilaktyczne – jak rozpoznać chorobę nowotworową
Michał Posmykiewicz

Badania profilaktyczne – jak rozpoznać chorobę nowotworową

W różnych rejonach świata różne choroby nowotworowe występują z większą częstością. Dla danego regionu na podstawie danych epidemiologicznych tworzone są zalecenia, jak się badać, by możliwie wcześnie wychwycić poważną chorobę.

Uwzględniając zachorowalność na raka w Polsce warto pamiętać o wykonywaniu niektórych badań.
 

Rak płuc – dotyczy przede wszystkim osób palących papierosy.

• RTG klatki piersiowej – u osób palących nie zaszkodzi raz w roku, a nie rzadziej niż raz na dwa lata. U osób palących od okresu szkolnego (nastoletniego) powinno się zacząć wykonywać badania już od 30 roku życia.
• Tomografia komputerowa - dokładniejsze w tym przypadku badanie w porównaniu z RTG. Ze względu na cenę zwykle wykonywane w przypadku wątpliwości, nowych objawów oraz wg zaleceń lekarza;
• Badania dodatkowe – wg zaleceń lekarza;

Rak jelita grubego

• Osoby bez dodatkowych obciążeń powinny rozpocząć badania profilaktyczne od 50 roku życia
• Badanie kału na krew utajoną raz w roku – każdy wynik dodatni wymaga konsultacji lekarskiej (dostępne testy w aptekach do wykonania w warunkach domowych)
• Sigmoidoskopia raz na 5 lat (badanie endoskopowe odbytnicy i esicy)
• Kolonoskopia raz na 10 lat (badanie endoskopowe całego jelita grubego)

Rak prostaty

• Oznaczenie stężenia PSA u mężczyzn – zalecane regularne oznaczanie raz w roku po 50 roku życia
• Dalsza diagnostyka w przypadku nieprawidłowych wyników wg zaleceń urologa/onkologa

Rak piersi

• Między 20 a 40 rokiem życia zalecane badanie piersi co 2-3 lata oraz wykonanie USG piesi
• Między 40 a 50 rokiem życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku oraz USG
• Między 50 a 70 rokiem życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku oraz mammografia raz na 2 lata (uzupełnione USG wg zaleceń lekarza)
• Po 70 roku życia – badanie piersi przez lekarza raz w roku, badania dodatkowe wg zaleceń lekarza

Rak szyjki macicy

• Badanie cytologiczne raz na 3 lata u kobiet po 25 roku życia

Nie da się w jednym artykule przedstawić wszystkich sytuacji informujących o tym, kiedy i jakie badania wykonać. Najważniejsze to słuchać swojego organizmu i reagować na sygnały przez niego wysyłane. W razie wątpliwości zawsze należy konsultować się z lekarzem i nie odkładać tego na później.

Podkreślam, że podane, ogólne zalecenia podane powyżej dotyczą osób nie posiadających dodatkowych obciążeń ryzyka rozwoju chorób nowotworowych. W przypadku wystąpienia takich czynników zalecenia zwykle ulegają modyfikacji wg wskazań onkologa.

Warto skontaktować się z onkologiem (bez skierowania) i dowiedzieć się o kryteriach programów profilaktyki chorób nowotworowych obowiązujących w Polsce, ponieważ informacja przeczytana w Internecie nigdy nie zastąpi konsultacji w gabinecie specjalisty.

Badania profilaktyczne w ramach programu w zależności od wieku na przykładzie badania mammograficznego wykonywanego w celu wczesnego wykrywania raka piersi u kobiet.

Program wczesnego wykrywania raka piersi polega na wykonywaniu mammografii u kobiet w wieku 50-69 lat. W tym przedziale wiekowym kobiety mogą zgłaszać się na badanie bez skierowania od specjalisty.

Wśród państwa często pojawiają się wątpliwości. Dlaczego akurat ten wiek? Dlaczego nie wcześniej?

Wiele kobiet wiąże to z tym, że badanie jest bardzo szkodliwe. Tymczasem dawka promieniowania jest porównywalna do innych badań radiologicznych, jak choćby prześwietlenia płuc. Program mammogarficzny nie obejmuje kobiet młodszych po pierwsze z tego powodu, że w tej populacji rak piersi występuje rzadziej, a celem programu jest skupienie się na grupie wiekowej, w której występuje on najczęściej. Poza tym u młodych kobiet, u których piersi są „gęste” tzn. mają dominującą strukturę gruczołową, mammografia może być mało czytelna. U młodych kobiet lepszym badaniem w przypadku nieprawidłowości w budowie piersi najczęściej jest USG.

Panie po 70 roku życia często mówią, że są już za stare na badanie i im się już nic nie należy. Często pytają, dlaczego nie mogą sobie wykonać badania mammograficznego. Oczywiście, że mogą! Po przekroczeniu wieku przewidzianego programem mammografia staje się ponownie zwykłym badaniem, na które potrzebne jest skierowanie, ale w uzasadnionych sytuacjach jest wskazane u kobiet po 70 roku życia.

Programy profilaktyczne są skonstruowane wg badań epidemiologicznych, które uwzględniają częstość występowania danej choroby w kraju i wiek, w którym najczęściej się pojawia. Na podstawie tych danych tworzy się grupę osób w danym przedziale wiekowym, mających potencjalnie największe ryzyko zachorowania ze względu na płeć i wiek. Chodzi o to, by osobom najbardziej narażonym ułatwić wykonanie konkretnych badań (bez skierowania od specjalisty).

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

    Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG kręgosłupa lędźwiowego – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból kręgosłupa lędźwiowego, określany przez pacjentów także jako ból krzyża, ból korzonków lub ból na dole pleców, jest głównym wskazaniem do wykonania RTG tego obszaru. Aby wykonać prześwietlenie lędźwi konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, które można uzyskać od lekarza pierwszego kontaktu lub ortopedy czy neurologa. Jak wygląda przygotowanie do rentgenu kręgosłupa lędźwiowego, czy kobieta w ciąży może mieć wykonane RTG tego obszaru i ile kosztuje to prześwietlenie wykonane prywatnie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij