Ból stopy – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na ból śródstopia
Mateusz Burak

Ból stopy – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na ból śródstopia

Ból stopy to dolegliwość, która może mieć rozmaite przyczyny. Ból stóp może pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej, ale także jako objaw poważnych chorób, takich jak cukrzyca, dna moczanowa czy nerwiak Mortona. Sprawdź, jak diagnozuje się ból stóp, jak wygląda leczenie? Poznaj ćwiczenia na bolące stopy.

Ból stopy – przyczyny

Bóle stóp mogą mieć bardzo różną etiologię. Dlatego bardzo ważne jest, aby dokładnie sprecyzować charakter i topografię dolegliwości bólowych. Ból palców u nóg, ból śródstopia (w tym ból śródstopia od góry) oraz opuchlizna mogą być oznaką nerwiaka Mortona. Jest to rodzaj guza, który powstaje w obszarze nerwu podeszwowego, charakterystyczne dla niego jest odczucie przypominające nadepnięcie na kamyk podczas chodzenia, pieczenie oraz ból przy poprzecznej kompresji stopy. 

Z kolei ból stóp przy chodzeniu, zlokalizowany z boku stopy oraz spuchnięte i bolące śródstopie z dużym prawdopodobieństwem świadczą o złamaniu zmęczeniowym. Natomiast ból podeszwy i wrażenie opuchlizny – o stanie zapalnym w obrębie rozcięgna podeszwowego. Powyższe dolegliwości bólowe pod stopą zaostrzają się podczas pierwszych kroków, po dłuższym odpoczynku, np. rano po wstaniu z łóżka, a następnie po całodniowym chodzeniu. Cukrzyca i związana z nią neuropatia obwodowa również generują kłujący ból w stopie. Z kolei przewlekła niewydolność naczyń krwionośnych predysponuje do opuchlizny i wrażenia ciężkich nóg. Może także być ona powodem bólu stóp u kobiet w ciąży. 

Obrzęk kostek i śródstopia, zarówno lewej, jak i prawej stopy, może wskazywać na niewydolność serca. Towarzyszy temu zwiększona częstotliwość oddawania moczu związana z zastojem płynów. Osteoporoza, choroby o podłożu reumatycznym również inicjują ból, stan zapalny, a czasem opuchliznę śródstopia. 

Z kolei objawem dny moczanowej,  czyli ostrego zapalenia stawów spowodowanego zwiększonym stężeniem kwasu moczowego we krwi, jest najczęściej ostry ból podstawy dużego palca stopy, nasilający się zwłaszcza w nocy, ale także innych palców oraz stawów, np. stawu skokowego.

Ból stopy może pojawić się po lub w trakcie wysiłku fizycznego, np. bieganie po twardym podłożu często doprowadza do rozwoju zapalenia, które wraz z upływem czasu inicjuje uciążliwe bóle powierzchni grzbietowej i podbicia stóp. Na tego typu dolegliwości narażone są również osoby wykonujące swoją pracę w pozycji stojącej, posiadające deformacje kostne takie, jak haluksy (na ich powstawanie narażone są zwłaszcza kobiety noszące buty na wysokim obcasie), czy uprawiające sport w źle dobranym sportowym obuwiu. 

Ból stopy może mieć zatem rozmaite przyczyny, może umiejscawiać się w różnych częściach stopy  może dotyczyć tylko określonej części stopy (np. ból w stopie z boku). W przypadku ostrego bólu stopy, dolegliwości utrzymujących się przez dłuższy czas lub gdy bólowi stopy bądź stóp towarzyszą inne objawy, jak opuchlizna, należy skonsultować się z lekarzem.

Ból stopy – diagnostyka

Zróżnicowana etiologia i patomechanizm bólu stóp nakazuje rozważenie zastosowania odpowiednich metod i narzędzi diagnostycznych. Specjalista po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentem może zastosować testy kliniczne potwierdzające lub wykluczające podłoże kostno–mięśniowo–stawowe chorób śródstopia.

Pomocne przy ocenie stanu struktur miękkotkankowych jest obrazowanie z wykorzystaniem ultrasonografu. Podejrzenie złamań kości śródstopia dyktuje wykonanie badana RTG lub scyntygrafii (przy złamaniach zmęczeniowych niewidocznych na zwykłym rentgenogramie). Implikacje i dwuznaczności mogą być wskazaniem do dokładniejszych badań, takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Morfologia oraz wskaźniki stanu zapalnego, tj. OB – odczyn Biernackiego czy CRP – białko ostrej fazy, będą istotne w sytuacji podejrzenia ogólnoustrojowego podłoża bólów śródstopia i samych stóp. 

Polecane dla Ciebie

Ból stopy – leczenie

Leczenie polega na podawaniu środków farmakologicznych o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym w formie iniekcji, maści i żelów, podaje się też preparaty doustnie. Można zastosować również kompres ciepło–zimno. W sytuacji schorzeń reumatycznych stosuje się leczenie biologiczne, wzmacniające układ odpornościowy i powodujące remisję chorób. Dobre rezultaty w przypadku zapalenia rozcięgna podeszwowego, urazów tkanek miękkich oraz przyspieszania regeneracji przynosi miejscowe ostrzykiwanie koncentratem płytek krwi, czyli popularnym osoczem bogatopłytkowym, inicjującym procesy naprawcze. Urazy typu złamania lub zwichnięcia mogą wymagać czasowego unieruchomienia w opatrunku gipsowym lub szynie.

Dowiedz się, jak powinna wyglądać dieta przy złamaniach.

Wskazaniem do interwencji chirurgicznej są bardziej skomplikowane zmiany, np. słabo reagujące na leczenie zachowawcze ostroga piętowa lub nerwiak Mortona. W przypadku wspomnianej metatarsalgii (bóli śródstopia) procedura operacyjna polega na wypreparowaniu nerwu palcowego wspólnego i resekcji, co zmniejsza dolegliwości bólowe nawet o 97%. Zabieg w przypadku istniejącej ostrogi to przecięcie fragmentu rozcięgna podeszwowego w celu zmniejszenia przeciążeń celowanych w jego strukturę. Jest to jednak interwencja obarczona ryzykiem powstania płaskostopia. 

Ból stopy – rehabilitacja

Podłoże urazowe, przeciążenia i schorzenia, takie jak metatarsalgia Mortona wymagają stosowania przedmiotów zaopatrzenia ortopedycznego typu stabilizatory, opaski elastyczne, ortezy i opatrunki usztywniające czy specjalistyczne wkładki do butów z pelotami. Ich zadaniem jest zapewnienie optymalnego ustawienia, odciążenia i tym samym właściwych warunków sprzyjających procesom gojenia i regeneracji.

Rehabilitacja w bólu śródstopia, bólu podbicia w stopie, objawów zapalenia czy bólu pod stopą podczas chodzenia wykorzystująca zabiegi fizykalne skoncentrowana jest na stosowaniu procedur zmniejszających dolegliwości, wykazujących działanie przeciwzapalne i przyspieszające regenerację. Bardzo dobre rezultaty w przypadku schorzeń o podłożu reumatycznym przynosi zimnolecznictwo, np.: wykorzystanie par ciekłego azotu do miejscowego schładzania danej okolicy. W tej sytuacji równie dobrze działa ekspozycja na pole magnetyczne, redukując stan zapalny stopy.

W przypadku ostróg piętowych oraz haluksów skuteczne bywa wykorzystanie fali uderzeniowej, która często już po kilku zabiegach może przynieść zadowalające efekty. Przyspieszanie gojenia złamań oraz urazów wymaga natomiast laseroterapii, krioterapii, pola magnetycznego czy elektroterapii. Bardzo istotne jest także wykonywanie procedur manualnych, tj. terapii ruchem i ćwiczeń. W bardzo wielu przypadkach pozwala to pozbyć się bólu śródstopia przy chodzeniu oraz ruszaniu palcami. 

Ból stopy – ćwiczenia

W domu można zastosować zabiegi rozluźniające mięśnie stóp. W tym celu można wykonywać delikatne uciskanie palcami stopy po środku, z boku, z przodu, pod kostką i po zewnętrznej stronie. Po wcześniejszym instruktażu fizjoterapeuty, taki codzienny, kilkuminutowy masaż pozwoli zmniejszyć napięcie mięśni stóp. Warto wykorzystać też ćwiczenia rozluźniające strukturę rozcięgna podeszwowego. W pozycji siedzącej lub stojącej należy umieścić piłeczkę golfową lub tenisową pod piętą. Następnie przez kilka minut rolować podeszwową część stopy, naciskając nią na piłkę i przesuwając od pięty do palców i z powrotem. Rozluźni to rozcięgno podeszwowe i pozwoli pozbyć się dziwnego bólu w stopie. 

Pomocne bywa także opracowanie mięśni łydki. Warto wykorzystać do tego celu tzw. foam roller – wałek z tworzywa sztucznego o odpowiedniej twardości. W pozycji siedzącej umieszcza się go pod łydką i przesuwa od okolicy pięty aż do kolana, wykorzystując nacisk własnego ciała. Kilkuminutowe rolowanie również przyczynia się do redukcji bólu kości śródstopia, poprawia elastyczność mięśni łydki oraz usprawnia krążenie w tej okolicy. Chcąc usprawnić cyrkulację płynów, zmniejszyć napięcie i zredukować uczucie bolących stóp można wykorzystać domowe, kompaktowe urządzenia do hydromasażu. Posiada ono niewielkie wymiary, przystępną cenę oraz przynosi dobre rezultaty zmęczonym stopom. 

  1. M. B. Pohl, J. Hamill, I. S. Davis, Biomechanical and anatomic factors associated with a history of plantar fasciitis in female runners, „Clinical Journal of Sport Medicine” 2009, nr 19, s. 372–376.
  2. H. B. Menz, K. P. Jordan, E. Roddy i in., Characteristics of primary care consultations for musculoskeletal foot and ankle problems in the UK, „Rheumatology (Oxford)” 2010, nr 49, s. 1391–1398.
  3. E. Yalcin, A. Keskin Akca, B. Selcuk i in., Effects of extracorporal shock wave therapy on symptomatic heel spurs: a correlation between clinical outcome and radiologic changes, „The Journal of Physical Therapy Science” 2014, nr 26, s. 1641-1647.
  4. J. Krukowska, J. Wrona, M. Sienkiewicz i in., A comparative analysis of analgesic efficacy of ultrasound and shock wave therapy in the treatment of patients with inflammation of the attachment of the plantar fascia in the course of calcaneal spurs, „Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery” 2016, nr 136, s. 1289–96.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Woda w kolanie - objawy, przyczyny i leczenie

    Woda w kolanie to większa ilość płynu stawowego, który pojawia się z różnych powodów, głównie na skutek stanu zapalnego lub przeciążenia. Stan ten objawia się obrzękiem, bólem i sztywnością stawu kolanowego. Jak zatem leczyć wodę w kolanie? Czy istnieją na tę przypadłość skuteczne domowe sposoby? Podpowiadamy.

  • Parwowiroza psa – przyczyny, objawy, leczenie psiego tyfusu

    Brak apetytu, osowiałość, wymioty i biegunka – to mogą być jedne z pierwszych objawów parwowirozy, czyli choroby zakaźnej, która dotyka psów. Psi tyfus może objawiać się poprzez krwotoczne zapalenie jelit lub zapalenie mięśnia sercowego, a zależy to do wieku czworonoga, gdyż drugi wariant choroby częściej dotyczy szczeniąt. Jak uchronić psa przed parwowirozą? Jak wygląda diagnostyka i leczenie parwowirozy?

  • Liszaj twardzinowy – co to jest, przyczyny, objawy

    Liszaj twardzinowy to schorzenie narządów płciowych, które dotyka przede wszystkim młode kobiety wchodzące w okres dojrzewania, jak również panie, u których rozpoczyna się menopauza. Dowiedz się, z czego wynika ta choroba, na którą zapadają również mężczyźni, oraz w jaki sposób sobie z nią radzić.  

  • Płukanie żołądka – na czym polega? Kiedy jest wykonywane?

    Płukanie żołądka jest jedną z procedur dekontaminacyjnych. Polega na usunięciu spożytych substancji toksycznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia. Jak dokładnie wygląda płukanie żołądka? Czy boli?

  • Pęcherzowe oddzielanie się naskórka

    Pęcherzowe oddzielanie się naskórka to grupa chorób pęcherzowych o podłożu genetycznym lub autoimmunologicznym, która charakteryzuje się powstawaniem pęcherzy samoistnie lub po niewielkim urazie. Zwiększona wrażliwość skóry oraz tendencja do powstawania pęcherzy związana jest ze zmianami w budowie cząsteczek adhezyjnych lub białek strukturalnych, od których zależą prawidłowe połączenia pomiędzy skórą właściwą a naskórkiem.

  • Złamanie trójkostkowe – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja

    Złamanie trójkostkowe należy do jednego z najrzadszych i najrozleglejszych urazów. To złożona kontuzja stawu skokowego, w której dochodzi do złamania trzech struktur. Mogą mu towarzyszyć także zwichnięcie kostki czy zerwanie więzozrostu strzałkowo-piszczelowego. Co zatem powoduje złamanie trójkostkowe? Jak je rozpoznać i leczyć?

  • Co zrobić, kiedy dziecko kaszle, a osłuchowo jest czyste?

    Kaszel dziecka bez innych objawów może być związany z przebytym niedawno zakażeniem układu oddechowego albo sygnalizować rozwijającą się w organizmie infekcję dróg oddechowych. Istnieją jednak inne przyczyn kaszlu u dzieci, które wymagają bardziej zaawansowanych badań. Jakie to przyczyny i jak je zdiagnozować?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij