Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy
Mateusz Burak

Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

Co to są haluksy?

Jak wyglądają haluksy? Haluks to zniekształcenie dużego palca u stopy w pierwszym stawie śródstopno–paliczkowym. Przypadłość ta zwana jest także paluchem koślawym lub też określa się ją z łac. hallux valgus. Widoczne jest wówczas charakterystyczne ustawienie w postaci wyraźnego uwypuklenia głowy I kości śródstopia w kierunku przyśrodkowym. 

Występowanie tego rodzaju deformacji mocno obniża jakość życia. Koślawy paluch przysparza olbrzymich trudności podczas stania, lokomocji, generuje ból i w kolejnych etapach może przyczyniać się do powstawania zmian zwyrodnieniowo–wytwórczych w obrębie innych stawów obwodowych kończyn dolnych. Koślawość palucha poza prowokowaniem przykrych dolegliwości stanowi także defekt kosmetyczny, często uniemożliwia również noszenie określonego rodzaju obuwia. 

Haluksy – przyczyny

Bardzo wiele osób cierpiących z powodu palucha koślawego zadaje sobie pytanie: od czego robią się haluksy? Tego rodzaju deformacja dotyczy zdecydowanie częściej kobiet niż mężczyzn. Może występować jedno- lub obustronnie. Przyczyny haluksów mogą być zarówno wrodzone, jak i nabyte. W gronie wymienianych czynników predysponujących do powstawania tej deformacji wymienia się: 

  • choroby o podłożu reumatycznym, 
  • złe nawyki ruchowe, 
  • źle dobrane obuwie (zbyt wąska przednia część buta), 
  • upośledzenie mechaniki aparatu mięśniowo–więzadłowo–stawowego. 

W sposób bardzo istotny na powstawanie haluksów na stopach wpływa osłabienie mięśnia strzałkowego długiego oraz wady kończyn dolnych, takie jak płaskostopie podłużne współistniejące częstokroć z płaskostopiem poprzecznym.

Polecane dla Ciebie

Haluksy – objawy palucha koślawego

Koślawe paluchy mogą generować wiele dolegliwości. Objawy haluksów to:

  • ból haluksów, czyli dolegliwości przednio–przyśrodkowej części przodostopia (ból stopy),
  • tkliwość palpacyjną,
  • poranne uczucie zesztywnienia palców i/lub stopy,
  • charakterystyczne młotkowate ustawienie palców 2–5,
  • pojawiające się zgrubienia naskórka, odciski, naroślą, modzele,
  • ograniczenie zakresu ruchomości palucha,
  • zaburzenia przewodnictwa nerwowego w postaci drętwienia po stronie grzbietowej stopy,
  • często objawy stanu zapalnego haluksa.

Bolące haluksy stanowią bardzo często olbrzymi problem w doborze obuwia, którego noszenie nie przysparzałoby bólu.

Haluksy – leczenie

Jak leczyć haluksy? Najlepszych efektów należy spodziewać się, podejmując działania terapeutyczne już wtedy, gdy obserwuje się początki opisanych zniekształceń. Leczenie koślawego palucha można podzielić na postępowanie zachowawcze i operacyjne. O tym, jak zakwalifikować pacjenta decyduje lekarz po przeprowadzeniu badań. 

Haluksy – korektory, separatory, kliny

Tego rodzaju sprzęt wykorzystywany do leczenia koślawego palucha ma za zadanie przede wszystkim korygowanie ustawienia dużego palca tak, aby przywrócić liniowość. Obecnie takie aparaty korygujące haluksy pozwalają na ruchomość i umożliwiają lokomocję, co pozwala z kolei na użytkowanie ich przez cały dzień. Korektory można stosować także w nocy. 

Separator polecany jest, kiedy obserwujemy początek haluksów. Pozwala na izolację bolesnych modzeli i nagniotów, umożliwia oddzielenie od siebie palców i jest bardzo wygodny. Popularne kliny międzypalcowe na haluksy posiadają podobne właściwości i są wykonane z elastycznych materiałów, które z łatwością można dopasować.

Haluksy – ortezy

Po zabiegach chirurgicznych usunięcia haluksów (po operacji haluksa) stosowane są specjalne buty ortopedyczne, które mają za zadanie odciążenie przodostopia oraz uniknięcie powikłań po operacji haluksów. Charakterystycznie wyprofilowana podeszwa, przyjazny materiał oraz właściwa konstrukcja umożliwiają szybką rekonwalescencję pozwalając na utrzymanie stopy we właściwym ustawieniu. 

Haluksy – plastry, maści

Jak leczyć haluksy bez operacji? Bardzo często w postępowaniu zachowawczym wykorzystuje się leki, w tym maści o działaniu przeciwzapalnym oraz przeciwbólowym. Wykorzystuje się także plastry ochronne na haluksy, ich specyficzna budowa (z otworem w środku) powoduje, że zmniejsza się tarcie oraz ból. Przez to poprawia się komfort podczas chodzenia. Sposobem przynoszącym ulgę przy haluksach mogą okazać się również iniekcje miejscowe z niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). 

Haluksy – operacja

Wskazania do operacyjnego leczenia objawów haluksa to przede wszystkim silny ból, który nie pozwala dobrać wygodnego obuwia. Silne zniekształcenie pozostałych palców oraz duży problem estetyczny również mogą być czynnikami, które będą kwalifikować do zabiegu. 

Usuwanie haluksów może się odbywać w dwojaki sposób. W sytuacji niewielkich zmian procedura chirurgiczna obejmuje tkanki miękkie oraz niewielką resekcję przerośniętej tkanki kostnej. W stanach bardziej zaawansowanych jedną z możliwości jest osteotomia metodą Scarf. Polega to na większej ingerencji w strukturę kości i końcowo zespoleniu tkanki za pomocą śrub. Wówczas krzywy paluch zostaje skorygowany. 

Przeczytaj więcej na temat metod i przebiegu operacji haluksów.

Haluksy – fizjoterapia. Zabiegi na koślawy paluch

Bolące haluksy, co robić? Otóż poza leczeniem inwazyjnym istnieją jeszcze możliwości postępowania zachowawczego. Stosuje się tutaj zabiegi fizykalne, takie jak: magnetoterapia, fala uderzeniowa, fonoforeza, krioterapia. Tkankowo opracowuje się nie tylko stopę, ale również podudzie. Z powodzeniem wykorzystuje się techniki terapii manualnej, terapię powięziową, suche igłowanie czy aplikacje Kinesiology Taping (kinesiotaping). Taki rodzaj postępowania to sposób na leczenie nieoperacyjne haluksów. 

Haluksy – ćwiczenia na koślawy paluch

Jak uniknąć lub zmniejszyć haluksy? Bardzo pomocne mogą okazać się ćwiczenia, które można wykonać samodzielnie w domu: 

  1. W pozycji siedzącej stopy ustawiamy na podłodze. Następnie chwytamy za paluch i spychamy go w kierunku przyśrodkowym, tak, aby poprawić liniowość. W takim położeniu chwytamy go ponownie i unosimy do góry przytrzymując palcami u rąk przez 30 sekund. Powtarzamy 3–5 razy.
  2. W tej samej pozycji przykładamy opór od strony przyśrodkowej palucha. Można to zrobić ręką lub np. ustawiając stopę przy ścianie. Następnie naciskamy dużym palcem w kierunku przyśrodkowym i utrzymujemy napięcie 3–5 sekund. Ćwiczenie powtarzamy 5–7 razy w 4 seriach.
  3. W pozycji stojącej próbujemy równomiernie obciążyć 3 punkty podporu w stopie – pod dużym palcem, pod małym palcem i pod piętą. Należy starać się tak docisnąć stopę do podłoża, aby nacisk był równomierny we wspomnianych punktach podporu. Docisk utrzymujemy przez 10–15 sekund i ćwiczenie robimy w 4 seriach po 5 powtórzeń.

Haluksy – zapobieganie

Ból haluksa, haluks małego palca czy haluksy u dzieci to częsty defekt nie tylko upośledzający lokomocję, ale także problem estetyczny. Bardzo ważne jest wpływanie na zmniejszanie występowania czynników ryzyka. Mowa tutaj o utrzymywaniu prawidłowej wagi ciała, doborze właściwego obuwia, rozsądnym planowaniu obciążeń treningowych. Istotne jest także, aby poddawać korekcji wady postawy ciała oraz schorzenia, takie jak reumatyzm. 

Co na bolące haluksy? Wśród domowych sposobów na takie dolegliwości można wyróżnić kompresy wykorzystujące ocet jabłkowy, który posiada właściwości zmiękczające. Ulgę może przynieść 20 minutowa kąpiel stóp w ciepłej wodzie z sodą lub solą Epson. Czy można cofnąć haluksy? Na pewno można złagodzić towarzyszące im objawy. Sprawdzonym domowym sposobem są zioła, a właściwie masaż z wykorzystaniem lawendy i eukaliptusa. Co jeszcze na haluksy? Dobry rezultat może przynieść zastosowanie okładów z rozmarynu. Pomoże to złagodzić stan zapalny. Zawsze warto udać się do lekarza specjalisty i zaczerpnąć też zindywidualizowanej porady. 

  1. Kumar S., Pradhan R., Rosenfeld P. F., First metatarsophalangeal arthrodesis using a dorsal plate and a compression screw, „Foot Ankle Int" 2010, nr 31, s. 797–801. 
  2. Chacon Y., Fallat L. M., Dau N., Bir C., Biomechanical comparison of internal fixation techniques for the akin osteotomy of the proximal phalanx, „J Foot Ankle Surg” 2012, nr 51, s. 561–565.
  3. Perera A. M., Mason L., Stephens M. M., The pathogenesis of hallux valgus, „J Bone Joint Surg Am” 2011, nr 93, s. 1650–1661. 
  4. Sutton R. M., McDonald E. L., Shakked R. J. i in., Determination of minimum clinically important difference (MCID) in visual analog scale (VAS) pain and foot and ankle ability measure (FAAM) scores after hallux valgus surgery, „Foot & Ankle International” 2019, nr 6, s. 687–693.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są: amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Tabletka „dzień po” – czym jest antykoncepcja awaryjna?

    Antykoncepcja awaryjna, potocznie nazywana tabletką „dzień po”, stosowana jest już po odbytym stosunku seksualnym, który był niezabezpieczony lub gdy inne zastosowane metody antykoncepcji okazały się niewystarczające. Ma ona na celu zapobiec zapłodnieniu przez blokowanie lub opóźnianie owulacji. Obecnie dostępne są dwa rodzaje tabletek „dzień po”. Czym się różnią? Jak działają? Czy można je dostać bez recepty?

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie zawsze jest jednak zalecane. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij