Jak nosić noworodka – podstawowe zasady. Jak prawidłowo trzymać i podnosić niemowlaka?
Magdalena Chrzęszczyk

Jak nosić noworodka – podstawowe zasady. Jak prawidłowo trzymać i podnosić niemowlaka?

Czynności związane z opieką, przewijaniem, myciem, karmieniem, noszeniem czy podnoszeniem i odkładaniem dziecka są powtarzane wielokrotnie w ciągu dnia, dlatego tak ważne jest wyrobienie przez rodziców prawidłowych nawyków. Prawidłowa pielęgnacja noworodka i niemowlęcia ma bowiem wpływ na jego dalszy rozwój, w tym osiąganie ważnych umiejętności ruchowych. Fizjoterapeuta wyjaśnia, jak prawidłowo nosić, karmić oraz kąpać noworodka i niemowlaka.

Jak prawidłowo nosić, jak trzymać i podnosić noworodka i niemowlaka?

Te pytania zadaje sobie każdy świeżo upieczony rodzic, ale odpowiedź nie jest jednoznaczna. Z całą pewnością możemy stwierdzić, że właściwe noszenie malucha daje mu poczucie bezpieczeństwa i stwarza optymalne warunki do prawidłowego rozwoju. Dlatego tak ważne jest dostosowanie sposobu noszenia dziecka na rękach, a tym samym jego pozycji, do etapu rozwoju oraz osobniczych uwarunkowań.

Prawidłowa pielęgnacja ma również wpływ na dalszy rozwój psychoruchowy dziecka, na napięcie mięśniowe i dynamikę ruchów. Dlatego czułe zmysłowo małe dziecko musi dostawać jak najwięcej delikatności i wyczucia razem z pewnością i prawidłowym postepowaniem przy pielęgnacji.

Jak nosić noworodka – etapy rozwoju kręgosłupa w 1. roku życia

Rozwój dziecka to bardzo złożony i wieloetapowy proces dotyczący niemal każdej struktury jego ciała, a każdy etap jest przygotowaniem do przyjęcia pionowej pozycji ciała (tzw. pionizacja). Przebiega on w następujący sposób:

  1. Kręgosłup u noworodka jest w fizjologicznej całkowitej kifozie, a krzywizny kształtują się podczas jego rozwoju w pierwszym roku życia. Pierwszym etapem jest powstawanie lordozy szyjnej. Trwa on pomiędzy 7.–16. tygodniem, a 4.–6. miesiącem życia dziecka. Kręgi szyjne kierują się do przodu i do góry w momencie, kiedy dziecko zaczyna leżeć na brzuszku i unosić główkę ku górze. Jest to stadium wyprostne kręgosłupa. 
  2. Kolejną fazą rozwoju kręgosłupa niemowlęcia jest zgięcie, czyli pogłębienie kifozy piersiowej (5.– 8. miesiąc życia). Jest ono niezbędne do stabilnego siadu.

Dowiedz się także czy można sadzać dziecko i jak wspomagać naukę siadania niemowlaka.

  1. W następnej kolejności rozpoczyna się kształtowanie lordozy lędźwiowej, kiedy dziecko również z leżenia na brzuszku zaczyna unosić klatkę piersiową i prostować się na przedramionach oraz opierać na dłoniach. Ten etap wzmacniany jest później podczas nauki chodzenia i stania. 

Polecane dla Ciebie

Jak nosić noworodka i niemowlaka? Podstawowe zasady

Zanim rodzic nauczy się prawidłowo podnosić, odkładać i nosić noworodka warto poznać kilka bardzo ważnych ogólnych zasad dotyczących rozwoju małych dzieci.

Po pierwsze, każdy noworodek wyczuwa niepewność i niepokój opiekuna i sam zaczyna się denerwować. Dlatego nie należy wykonywać gwałtownych ruchów, zmieniać gwałtownie tonu głosu, spieszyć się. Trzeba dać czas maluszkowi na zorientowanie się, że za chwilę coś zmieni się w jego położeniu. Warto mówić do dziecka, uśmiechać się do niego i przytulać go, co pogłębia relacje i buduje więź.

Po drugie, przy każdej zmianie pozycji trzeba kontrolować położenie główki. Jest to szczególnie istotne przy noworodkach i niemowlętach, które same nie kontrolują jeszcze położenia głowy.

Jak prawidłowo wygląda podnoszenie noworodka i niemowlaka? Głowa i tułów powinny być w jednej osi, a kończyny nie powinny zwisać bezwładnie. Najlepszym sposobem na podnoszenie noworodka jest delikatne ułożenie go na boku, a następnie kontrolowanie ułożenia w pozycji „fasolki” (czyli zaokrąglonej pozycji dziecka z podwiniętą do środka miednicą) oraz podtrzymywanie pupy i nieodginanie główki do tyłu. 

Jak chwytać noworodka?

Aby prawidłowo chwycić i podnieść dziecko, należy wsunąć rękę pod (lub pomiędzy) jego nóżki i tułów, tak, aby cała kończyna dorosłego znalazła się pod ciałem dziecka (dłoń musi znajdować się wówczas pod jego główką). Przy pomocy drugiej ręki, która stabilizuje bark, spokojnie i uważnie podnosimy dziecko w górę, bokiem do podłoża. 

Nie wolno podnosić dziecka bezpośrednio z leżenia na plecach, chwytając go pod pachami. Odgina ono wtedy główkę do tyłu, co zaburza prawidłową pracę mięśni. W konsekwencji dziecko może mieć problemy z unoszeniem nóżek do góry w leżeniu na plecach, a także ze stabilnym siadem, podporem i czworakowaniem. Takie problemy mogą pojawić się również na skutek noszenia noworodka w pionie.

Gdy odkładamy dziecko, pierwsze na podłożu powinny znaleźć się pupa i nogi maluszka, a na końcu główka. Trzymając noworodka, dajemy mu podparcie pod kręgosłup i główkę, a także asekurujemy nóżki, aby nie zwisały bezwładnie i nie obciążały niewykształconych do końca bioder. Noszenie i trzymanie noworodka i niemowlaka, który nie trzyma jeszcze główki powinno odbywać się na przedramieniu, gdzie główka znajduje się na zgięciu łokciowym osoby noszącej, a dłoń tej samej ręki podtrzymuje pupę. Druga ręka obejmuje dziecko, a tułów podtrzymywany jest przez przedramię i wsparty na brzuchu osoby trzymającej dziecko. Główka jest ustawiona symetrycznie w osi ciała, a rączki znajdują się z przodu. Innym rozwiązaniem jest ułożenie dziecka w podobny sposób, tylko bokiem na ręce noszącego (plecy oparte są o tułów opiekuna). 

Kiedy dziecko zaczyna trzymać samodzielnie główkę, można zastosować noszenie w pozycji tyłem do siebie. Jest ono wówczas ustawione w pionie, plecki i główka opierają się o tułów osoby trzymającej, nóżki są zgięta i podtrzymywane ręką, ręce są z przodu (nie należy krępować spontanicznych ruchów kończyn malucha). Noszenie dziecka przodem na rękach wygląda tak, jakby dziecko siedziało na ręce opiekuna. W przypadku starszych dzieci możemy zastosować noszenie na biodrze. To posadzenie dziecka na boku opiekuna, gdzie jedna ręka podtrzymuje i asekuruje tułów dziecka, jednocześnie podtrzymując pod biodrem zgiętą w stawie biodrowym i kolanowym nogę.

Przy noszeniu i trzymaniu dziecka na rękach ważne jest zwracanie uwagi na to, by nie nosić dziecka w pozycji pionowej, jeśli nie trzyma samodzielnie główki, nie nosić go przez dłuższy czas na tym samym ramieniu i nie blokować mu samodzielnych spontanicznych ruchów rączek i nóżek.

Jak trzymać noworodka podczas odbijania i kąpieli?

Jak prawidłowo trzymać dziecko do odbicia? Po karmieniu należy zastosować pozycje pionową. Na rozłożonej na ramieniu rodzica pieluszce kładziemy główkę dziecka, a ręką podtrzymujemy tułów i pupę. Innym sposobem jest ułożenie dziecka na udach rodzica na brzuszku, pod kątem ok. 45 st. (nogę, na której znajduje się klatka piersiowa malucha unosimy nieco wyżej niż nogę, na której znajduje się pupa). W tym ułożeniu należy kontrolować główkę dziecka i podeprzeć ją, aby dziecko zbyt wcześnie nie podnosiło i nie odchylało główki do tyłu. 

Podczas kąpieli warto przygotować dziecko na kontakt z wodą. Najlepiej zrobić to, wkładając noworodka do wanienki bokiem, aby rączka lub nóżka jako pierwsze miały kontakt z wodą.

Starsze dzieci można wkładać w leżeniu na brzuszku, co umożliwia im kontakt wzrokowy z tym, co się wokół nich dzieje i nie powoduje to u nich lęku i nadmiernej reakcji na nieoczekiwany bodziec (kontakt z wodą). A jak prawidłowo trzymać niemowlę i noworodka w wanience? Można podłożyć mu rękę pod główkę, a przedramieniem kontrolować tułów, co da poczucie bezpieczeństwa. Drugą ręką myjemy dziecko. 

Jak nosić noworodka z nieprawidłowym napięciem mięśniowym?

Pielęgnacja dziecka z nieprawidłowym napięciem mięśniowym u niemowląt powinna odbywać się pod kontrolą doświadczonego fizjoterapeuty zajmującego się pracą z dziećmi w wieku rozwojowym. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jak należy nosić dziecko z obniżonym bądź wzmożonym napięciem mięśniowym, jest to ustalane indywidualnie, z uwzględnieniem potrzeb dziecka.

Warto podkreślić, że często poprawienie i zmiana sposobów noszenia dziecka i jego pielęgnacji może wpłynąć na normalizację napięcia i pomóc dziecku w prawidłowym uczeniu się nowych ruchów. Niestety czasem nie jest to wystarczające i wówczas fizjoterapeuta wprowadza terapię zgodną z zasadami prawidłowego rozwoju dziecka, kontrolując również, aby nie doszło do dysplazji stawów biodrowych.

Noszenie noworodka i niemowlaka w chuście i w nosidle – za i przeciw

Prawidłowe noszenie dziecka w chuście (chustonoszenie) można rozpocząć już w pierwszych dniach życia. Zawsze przy wykorzystaniu chusty trzeba dobrać odpowiednią pozycję dziecka do jego wieku i stopnia rozwoju. Warto przed korzystaniem z chusty skontaktować się z osobą zajmującą się profesjonalnym przygotowaniem rodziców do korzystania z niej i przejść indywidualne szkolenie z dzieckiem. Jest to bardzo ważne, ponieważ nie każdy sposób noszenia niemowlaka jest odpowiedni dla każdego dziecka. 

Noszenie dziecka w nosidełku powinno odbywać się przodem do opiekuna, w przypadku starszych dzieci można zastosować nosidła turystyczne umieszczane na plecach rodzica. W każdym z tych wariantów najważniejsza jest prawidłowa postawa dziecka, jego stabilność i symetria. Dziecko w nosidle nie powinno wisieć, co ma wpływ na prawidłowe kształtowanie się i rozwój stawów biodrowych. Z nosidła najlepiej korzystać, kiedy dziecko potrafi już samodzielnie siedzieć. Dla niesiedzących maluchów warto wybrać nosidło wiązane.

W przypadku jakichkolwiek problemów z rozwojem dziecka, dobór sposobów noszenia powinien zostać skonsultowany z fizjoterapeutą, gdyż istnieją indywidualne przeciwwskazania do korzystania z chust i nosideł. Zdarza się, że nieumiejętne stosowanie nosidła czy chusty może doprowadzić do zaburzeń rozkładu napięcia mięśniowego u dziecka, co w konsekwencji będzie zaburzało jego dalszy rozwój. 

  1. Wilczyński J., Korekcja wad postawy człowieka, Wydawnictwo Anthropos, Starachowice 2005.
  2. Kuliński W., Zeman K., Fizjoterapia w pediatrii, PZWL, Warszawa 2012.
  3. J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, Warszawa 1990.
  4. A. Jopkiewicz i E. Suliga, Biologiczne podstawy rozwoju człowieka, Radom–Kielce 1998.
  5. Wolański N., Wyprostowana postawa ciała w ewolucji i rozwoju osobniczym człowieka, „Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne” 2012, nr 4, s. 19–28.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Pierwsza miesiączka – jak się przygotować?

    Pierwsza miesiączka to bardzo ważne wydarzenie dla dojrzewającej dziewczynki. Aby lepiej przygotować dziecko na czekające je zmiany, warto już od wczesnego dzieciństwa rozmawiać na tematy związane z cielesnością.

  • Rozwój wcześniaka – jak wygląda? Na co należy zwrócić uwagę?

    Wcześniak jest dzieckiem, które urodziło się między 22. a 37. tygodniem ciąży. Objawy wcześniactwa związane są przede wszystkim z niewystarczającym rozwinięciem układu oddechowego i problemami z wymianą gazową od pierwszych chwil życia. Dzieci urodzone przedwcześnie są grupą niezwykle heterogenną. Kilogramowy wcześniak zmagać się będzie najczęściej z innymi problemami niż noworodek, któremu do akceptowalnej wagi – 2500 g – zabrakło kilkudziesięciu gramów. Jak wygląda prawidłowy rozwój wcześniaka? Na jakie niepokojące objawy powinni zwrócić uwagę rodzice?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

    Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

  • USG ciąży – jak wygląda badanie? Ile razy należy je robić? Cena, wskazania

    Ultrasonografia (badanie ultrasonograficzne, USG) to badanie obrazowe, które jest całkowicie bezpieczne dla każdego pacjenta, a w przypadku kobiet ciężarnych również dla płodu. Pozwala monitorować prawidłowy przebieg ciąży i rozwój płodu na każdym etapie. Istnieje kilka rodzajów USG. Każde z nich wykonuje się na innym etapie ciąży. Czym różni się USG wczesnej ciąży od tego w późniejszych miesiącach, a także którą chorobę można diagnozować dzięki ultrasonografii?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij