Jak nosić noworodka – podstawowe zasady. Jak prawidłowo trzymać i podnosić niemowlaka? - portal DOZ.pl
Jak nosić noworodka – podstawowe zasady. Jak prawidłowo trzymać i podnosić niemowlaka?
Magdalena Chrzęszczyk

Jak nosić noworodka – podstawowe zasady. Jak prawidłowo trzymać i podnosić niemowlaka?

Czynności związane z opieką, przewijaniem, myciem, karmieniem, noszeniem czy podnoszeniem i odkładaniem dziecka są powtarzane wielokrotnie w ciągu dnia, dlatego tak ważne jest wyrobienie przez rodziców prawidłowych nawyków. Prawidłowa pielęgnacja noworodka i niemowlęcia ma bowiem wpływ na jego dalszy rozwój, w tym osiąganie ważnych umiejętności ruchowych. Fizjoterapeuta wyjaśnia, jak prawidłowo nosić, karmić oraz kąpać noworodka i niemowlaka.

Jak prawidłowo nosić, jak trzymać i podnosić noworodka i niemowlaka?

Te pytania zadaje sobie każdy świeżo upieczony rodzic, ale odpowiedź nie jest jednoznaczna. Z całą pewnością możemy stwierdzić, że właściwe noszenie malucha daje mu poczucie bezpieczeństwa i stwarza optymalne warunki do prawidłowego rozwoju. Dlatego tak ważne jest dostosowanie sposobu noszenia dziecka na rękach, a tym samym jego pozycji, do etapu rozwoju oraz osobniczych uwarunkowań.

Prawidłowa pielęgnacja ma również wpływ na dalszy rozwój psychoruchowy dziecka, na napięcie mięśniowe i dynamikę ruchów. Dlatego czułe zmysłowo małe dziecko musi dostawać jak najwięcej delikatności i wyczucia razem z pewnością i prawidłowym postepowaniem przy pielęgnacji.

Jak nosić noworodka – etapy rozwoju kręgosłupa w 1. roku życia

Rozwój dziecka to bardzo złożony i wieloetapowy proces dotyczący niemal każdej struktury jego ciała, a każdy etap jest przygotowaniem do przyjęcia pionowej pozycji ciała (tzw. pionizacja). Przebiega on w następujący sposób:

  1. Kręgosłup u noworodka jest w fizjologicznej całkowitej kifozie, a krzywizny kształtują się podczas jego rozwoju w pierwszym roku życia. Pierwszym etapem jest powstawanie lordozy szyjnej. Trwa on pomiędzy 7.–16. tygodniem, a 4.–6. miesiącem życia dziecka. Kręgi szyjne kierują się do przodu i do góry w momencie, kiedy dziecko zaczyna leżeć na brzuszku i unosić główkę ku górze. Jest to stadium wyprostne kręgosłupa. 
  2. Kolejną fazą rozwoju kręgosłupa niemowlęcia jest zgięcie, czyli pogłębienie kifozy piersiowej (5.– 8. miesiąc życia). Jest ono niezbędne do stabilnego siadu.

Dowiedz się także czy można sadzać dziecko i jak wspomagać naukę siadania niemowlaka.

  1. W następnej kolejności rozpoczyna się kształtowanie lordozy lędźwiowej, kiedy dziecko również z leżenia na brzuszku zaczyna unosić klatkę piersiową i prostować się na przedramionach oraz opierać na dłoniach. Ten etap wzmacniany jest później podczas nauki chodzenia i stania. 

Polecane dla Ciebie

Jak nosić noworodka i niemowlaka? Podstawowe zasady

Zanim rodzic nauczy się prawidłowo podnosić, odkładać i nosić noworodka warto poznać kilka bardzo ważnych ogólnych zasad dotyczących rozwoju małych dzieci.

Po pierwsze, każdy noworodek wyczuwa niepewność i niepokój opiekuna i sam zaczyna się denerwować. Dlatego nie należy wykonywać gwałtownych ruchów, zmieniać gwałtownie tonu głosu, spieszyć się. Trzeba dać czas maluszkowi na zorientowanie się, że za chwilę coś zmieni się w jego położeniu. Warto mówić do dziecka, uśmiechać się do niego i przytulać go, co pogłębia relacje i buduje więź.

Po drugie, przy każdej zmianie pozycji trzeba kontrolować położenie główki. Jest to szczególnie istotne przy noworodkach i niemowlętach, które same nie kontrolują jeszcze położenia głowy.

Jak prawidłowo wygląda podnoszenie noworodka i niemowlaka? Głowa i tułów powinny być w jednej osi, a kończyny nie powinny zwisać bezwładnie. Najlepszym sposobem na podnoszenie noworodka jest delikatne ułożenie go na boku, a następnie kontrolowanie ułożenia w pozycji „fasolki” (czyli zaokrąglonej pozycji dziecka z podwiniętą do środka miednicą) oraz podtrzymywanie pupy i nieodginanie główki do tyłu. 

Jak chwytać noworodka?

Aby prawidłowo chwycić i podnieść dziecko, należy wsunąć rękę pod (lub pomiędzy) jego nóżki i tułów, tak, aby cała kończyna dorosłego znalazła się pod ciałem dziecka (dłoń musi znajdować się wówczas pod jego główką). Przy pomocy drugiej ręki, która stabilizuje bark, spokojnie i uważnie podnosimy dziecko w górę, bokiem do podłoża. 

Nie wolno podnosić dziecka bezpośrednio z leżenia na plecach, chwytając go pod pachami. Odgina ono wtedy główkę do tyłu, co zaburza prawidłową pracę mięśni. W konsekwencji dziecko może mieć problemy z unoszeniem nóżek do góry w leżeniu na plecach, a także ze stabilnym siadem, podporem i czworakowaniem. Takie problemy mogą pojawić się również na skutek noszenia noworodka w pionie.

Gdy odkładamy dziecko, pierwsze na podłożu powinny znaleźć się pupa i nogi maluszka, a na końcu główka. Trzymając noworodka, dajemy mu podparcie pod kręgosłup i główkę, a także asekurujemy nóżki, aby nie zwisały bezwładnie i nie obciążały niewykształconych do końca bioder. Noszenie i trzymanie noworodka i niemowlaka, który nie trzyma jeszcze główki powinno odbywać się na przedramieniu, gdzie główka znajduje się na zgięciu łokciowym osoby noszącej, a dłoń tej samej ręki podtrzymuje pupę. Druga ręka obejmuje dziecko, a tułów podtrzymywany jest przez przedramię i wsparty na brzuchu osoby trzymającej dziecko. Główka jest ustawiona symetrycznie w osi ciała, a rączki znajdują się z przodu. Innym rozwiązaniem jest ułożenie dziecka w podobny sposób, tylko bokiem na ręce noszącego (plecy oparte są o tułów opiekuna). 

Kiedy dziecko zaczyna trzymać samodzielnie główkę, można zastosować noszenie w pozycji tyłem do siebie. Jest ono wówczas ustawione w pionie, plecki i główka opierają się o tułów osoby trzymającej, nóżki są zgięta i podtrzymywane ręką, ręce są z przodu (nie należy krępować spontanicznych ruchów kończyn malucha). Noszenie dziecka przodem na rękach wygląda tak, jakby dziecko siedziało na ręce opiekuna. W przypadku starszych dzieci możemy zastosować noszenie na biodrze. To posadzenie dziecka na boku opiekuna, gdzie jedna ręka podtrzymuje i asekuruje tułów dziecka, jednocześnie podtrzymując pod biodrem zgiętą w stawie biodrowym i kolanowym nogę.

Przy noszeniu i trzymaniu dziecka na rękach ważne jest zwracanie uwagi na to, by nie nosić dziecka w pozycji pionowej, jeśli nie trzyma samodzielnie główki, nie nosić go przez dłuższy czas na tym samym ramieniu i nie blokować mu samodzielnych spontanicznych ruchów rączek i nóżek.

Jak trzymać noworodka podczas odbijania i kąpieli?

Jak prawidłowo trzymać dziecko do odbicia? Po karmieniu należy zastosować pozycje pionową. Na rozłożonej na ramieniu rodzica pieluszce kładziemy główkę dziecka, a ręką podtrzymujemy tułów i pupę. Innym sposobem jest ułożenie dziecka na udach rodzica na brzuszku, pod kątem ok. 45 st. (nogę, na której znajduje się klatka piersiowa malucha unosimy nieco wyżej niż nogę, na której znajduje się pupa). W tym ułożeniu należy kontrolować główkę dziecka i podeprzeć ją, aby dziecko zbyt wcześnie nie podnosiło i nie odchylało główki do tyłu. 

Podczas kąpieli warto przygotować dziecko na kontakt z wodą. Najlepiej zrobić to, wkładając noworodka do wanienki bokiem, aby rączka lub nóżka jako pierwsze miały kontakt z wodą.

Starsze dzieci można wkładać w leżeniu na brzuszku, co umożliwia im kontakt wzrokowy z tym, co się wokół nich dzieje i nie powoduje to u nich lęku i nadmiernej reakcji na nieoczekiwany bodziec (kontakt z wodą). A jak prawidłowo trzymać niemowlę i noworodka w wanience? Można podłożyć mu rękę pod główkę, a przedramieniem kontrolować tułów, co da poczucie bezpieczeństwa. Drugą ręką myjemy dziecko. 

Jak nosić noworodka z nieprawidłowym napięciem mięśniowym?

Pielęgnacja dziecka z nieprawidłowym napięciem mięśniowym u niemowląt powinna odbywać się pod kontrolą doświadczonego fizjoterapeuty zajmującego się pracą z dziećmi w wieku rozwojowym. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jak należy nosić dziecko z obniżonym bądź wzmożonym napięciem mięśniowym, jest to ustalane indywidualnie, z uwzględnieniem potrzeb dziecka.

Warto podkreślić, że często poprawienie i zmiana sposobów noszenia dziecka i jego pielęgnacji może wpłynąć na normalizację napięcia i pomóc dziecku w prawidłowym uczeniu się nowych ruchów. Niestety czasem nie jest to wystarczające i wówczas fizjoterapeuta wprowadza terapię zgodną z zasadami prawidłowego rozwoju dziecka, kontrolując również, aby nie doszło do dysplazji stawów biodrowych.

Noszenie noworodka i niemowlaka w chuście i w nosidle – za i przeciw

Prawidłowe noszenie dziecka w chuście (chustonoszenie) można rozpocząć już w pierwszych dniach życia. Zawsze przy wykorzystaniu chusty trzeba dobrać odpowiednią pozycję dziecka do jego wieku i stopnia rozwoju. Warto przed korzystaniem z chusty skontaktować się z osobą zajmującą się profesjonalnym przygotowaniem rodziców do korzystania z niej i przejść indywidualne szkolenie z dzieckiem. Jest to bardzo ważne, ponieważ nie każdy sposób noszenia niemowlaka jest odpowiedni dla każdego dziecka. 

Noszenie dziecka w nosidełku powinno odbywać się przodem do opiekuna, w przypadku starszych dzieci można zastosować nosidła turystyczne umieszczane na plecach rodzica. W każdym z tych wariantów najważniejsza jest prawidłowa postawa dziecka, jego stabilność i symetria. Dziecko w nosidle nie powinno wisieć, co ma wpływ na prawidłowe kształtowanie się i rozwój stawów biodrowych. Z nosidła najlepiej korzystać, kiedy dziecko potrafi już samodzielnie siedzieć. Dla niesiedzących maluchów warto wybrać nosidło wiązane.

W przypadku jakichkolwiek problemów z rozwojem dziecka, dobór sposobów noszenia powinien zostać skonsultowany z fizjoterapeutą, gdyż istnieją indywidualne przeciwwskazania do korzystania z chust i nosideł. Zdarza się, że nieumiejętne stosowanie nosidła czy chusty może doprowadzić do zaburzeń rozkładu napięcia mięśniowego u dziecka, co w konsekwencji będzie zaburzało jego dalszy rozwój. 

  1. Wilczyński J., Korekcja wad postawy człowieka, Wydawnictwo Anthropos, Starachowice 2005.
  2. Kuliński W., Zeman K., Fizjoterapia w pediatrii, PZWL, Warszawa 2012.
  3. J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, Warszawa 1990.
  4. A. Jopkiewicz i E. Suliga, Biologiczne podstawy rozwoju człowieka, Radom–Kielce 1998.
  5. Wolański N., Wyprostowana postawa ciała w ewolucji i rozwoju osobniczym człowieka, „Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne” 2012, nr 4, s. 19–28.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • SIDS – syndrom nagłej śmierci noworodków

    Śmierć łóżeczkowa oznacza nagłą śmierć na pozór zdrowego dziecka poniżej 1. roku życia podczas snu. Przyczyna zgonu maluszka nie zostaje jednoznacznie ustalona, lecz znane są czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia SIDS. W jaki sposób można zapobiec nagłej śmierci łóżeczkowej?

  • Ochrona dziecka przed upałem – o czym warto pamiętać?

    Odwodnienie, potówki, poparzenia słoneczne czy udar cieplny – to konsekwencje złej ochrony dziecka w czasie upału. Co robić, aby do nich nie dopuścić? Dowiedz się więcej, jak możesz skutecznie ochronić dziecko przed upałem. 

  • Sapka niemowlęca – czym jest? Co robić, gdy się pojawi?

    Sapka powstaje na skutek niedrożności nosa noworodka lub niemowlęcia i objawia się utrudnionym oddechem i męczliwością podczas karmienia. Czy jest groźna? Co robić, gdy u małego dziecka wystąpi sapka? Kiedy należy udać się do lekarza? Podpowiadamy.

  • Zapalenie spojówek u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie spojówek u dzieci może mieć kilka przyczyn. Przeważnie ma ono podłoże bakteryjne, rzadziej wirusowe, dość często występuje także alergiczne zapalenie spojówek. Objawy, które się wówczas pojawiają to przede wszystkim świąd oczu, przekrwienie spojówek, obrzęk powiek oraz śluzowa lub ropna wydzielina sklejająca rzęsy. Leczenie zapalenia spojówek u pacjentów pediatrycznych jest uzależnione od czynnika, który go wywołał i może trwać od 5 dni do nawet kilku tygodni.

  • Zaburzenia łaknienia u dzieci – co robić, gdy dziecko jest niejadkiem?

    Zaburzenia łaknienia u dzieci, objawiające się obniżonym apetytem lub wybiórczością pokarmową, mogą mieć rozmaite przyczyny. Mogą być stanem fizjologicznym, niewymagającym leczenia (często dotyczy to dzieci w wieku od 1 do 5 lat), lecz mogą również być objawem choroby (np. schorzeń układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego). Problemy z apetytem nierzadko towarzyszą dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, mogą mieć także podłoże emocjonalne. Zaburzenia łaknienia często wymagają wielospecjalistycznego podejścia – współpracy pediatry, lekarzy specjalistów, logopedy, psychologa.

  • Syndrom zapomnianego dziecka – czy można mu zapobiec?

    Przypadki pozostawienia dziecka w zamkniętym samochodzie zdarzają się i zdarzyć się mogą każdemu rodzicowi lub opiekunowi – wniosek ten, choć niewiarygodny, jest jednak prawdziwy. Wyniki badań pokazują bowiem, że tak działa ludzki mózg – w pewnych okolicznościach można zapomnieć nawet o dziecku będącym z nami w samochodzie. „Zapomnieć” wskazuje, że jest to problem pamięci, a nie wynik zaniedbania, o który tak często podejrzewani są rodzice lub opiekunowie. 

  • Co zrobić, aby jak najlepiej stymulować rozwój mowy u najmłodszych?

    Rozwój mowy u dziecka to długi i skomplikowany proces, który przebiega etapami przez znaczący czas jego życia. Mając na uwadze znaczenie mowy w życiu społecznym, a także złożoność procesu kształtowania się jej, konieczne jest, aby jak najlepiej wspierać w tym dziecko – jak najlepiej to zrobić?  

  • Jak przygotować dziecko do pierwszych dni w przedszkolu? 11 sprawdzonych sposobów

    W jaki sposób pomóc dziecku w przygotowaniach do pójścia do przedszkola? Poznaj 11 sprawdzonych porad eksperta DOZ.pl, dotyczących tego, jak ułatwić dziecku rozpoczęcie nowego etapu w życiu i sprawić, by było ono naprawdę szczęśliwym przedszkolakiem. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij