pierwsza miesiączka
Ewelina Sochacka

Czym grozi rozpoczęcie miesiączkowania przed 13. rokiem życia? Cukrzyca to tylko początek

Według ostatnich wyników badań naukowych wczesne rozpoczęcie miesiączkowania wiąże się z wyższym ryzykiem rozwoju chorób kardiometabolicznych – cukrzycą typu 2 i udarem. Publikacja, będąca podsumowaniem kilkuletnich badań, została opublikowana w magazynie BMJ Nutrition Prevention and Health.

  1. Co wpływa na rozwój cukrzycy typu 2?
  2. Pierwsza miesiączka a cukrzyca i udar – co mówią najnowsze badania?
  3. Jak wyglądało badanie?
  4. Jakie jest znaczenie tych badań?
  5. Czy za rozwój chorób kardiometabolicznych odpowiadają hormony?
  6. Jaki jest średni wiek wystąpienia pierwszej miesiączki?

Co wpływa na rozwój cukrzycy typu 2?

Cukrzyca to choroba metaboliczna, cywilizacyjna a przede wszystkim bardzo groźna dla zdrowia. To także schorzenie, na którego rozwój może mieć wiele czynników środowiskowych związanych ze stylem życia. Konkretne przyczyny rozwoju tej choroby nie są do końca poznane, mówi się jednak o czynnikach ryzyka. Do głównych zalicza się nadwagę i otyłość (nadmiar tkanki tłuszczowej w organizmie). Ten nadmiar komórek tłuszczowych sprawia, że pozostałe tkanki stają się bardziej oporne na działanie insuliny. To dodatkowo obciąża trzustkę, która musi produkować tego hormonu jeszcze więcej, co z kolei prowadzi do jej uszkodzenia. Ponadto zwraca się uwagę na stany zapalne, nadciśnienie, choroby tarczycy, zażywane leki (np. b-blokery, statyny) czy nieprawidłową dietę.

Pierwsza miesiączka a cukrzyca i udar – co mówią najnowsze badania?

Naukowcy z Bostonu i Nowego Orleanu właśnie opublikowali najnowsze wyniki badań, z których wynika, że dziewczynki, które rozpoczęły miesiączkowanie przed ukończeniem 13. roku życia są bardziej narażone na rozwój cukrzycy typu 2 w dorosłości.

Idąc dalej i analizując kolejne dane epidemiologiczne, doszli do wniosku, że wczesna miesiączka i cukrzyca typu drugiego jest powiązana z wyższym ryzykiem wystąpienia udaru niedokrwiennego mózgu przed 65. rokiem życia. Szczególnie narażone są kobiety, u których menarche (pierwsza miesiączka) wystąpiło jeszcze przed ukończeniem 10 lat. Dane te są o tyle niepokojące, że spada średni wiek, w którym dziewczynki doświadczają swojej pierwszej miesiączki, a przyczyny tego zjawiska nie są jasne.

Powiązane produkty

Jak wyglądało badanie?

Amerykanie wzięli pod uwagę dane pochodzące od 17 tysięcy kobiet, w wieku od 20 do 65 lat. Badanie rozpoczęto w 1999 roku. Dane zbierano przez kolejne 20 lat.

Jak groźna jest pierwsza miesiączka przed 13 rokiem życia? Wyniki były następujące:

  • ponad 10% kobiet miało cukrzycę typu 2 w wieku dorosłym;
    • pośród kobiet z cukrzycą – u ponad 11% rozwinęła się choroba niedokrwienna serca, zawał serca lub udar;
  • kobiety, u których pierwsza miesiączka wystąpiła w wieku mniej lub 10 lat – miały ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 wyższe o 32%;
  • kobiety, u których miesiączka wystąpiła w wieku 11 lat – miały o 14% wyższe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2;
  • kobiety, u których miesiączka wystąpiła w wieku 12 lat – miały o 29% wyższe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2.

Jakie jest znaczenie tych badań?

Biorąc pod uwagę powyższe czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy, wyniki badań Amerykanów zdają się zwracać uwagę na jeszcze jeden aspekt, którym jest wiek wystąpienia pierwszej miesiączki u płci żeńskiej. Dzięki takim badaniom wiadomo, że kobiety, u których miesiączka wystąpiła wcześniej niż po ukończeniu 13. roku życia, powinny bardziej przywiązywać uwagę do profilaktyki cukrzycowej. Mowa tu chociażby o częściej wykonywanych badaniach krwi – poziom glukozy (glikemia), krzywa cukrowa, próby wątrobowe (poziom cholesterolu całkowitego, HDL, LDL, trójglicerydow), poziom insuliny, próby  trzustkowe (amylaza trzustkowa, lipaza trzustkowa; oraz poza krwią amylaza w moczu). Dodatkowa częstszej kontroli powinno podlegać ciśnienie krwi tych pacjentek.

Warto dodać, że pacjenci trafiają do diabetologa najczęściej wtedy, kiedy cukrzyca już zdążyła rozwinąć się w ich organizmie, co najczęściej wymaga przyjmowania leków. Jeśli istnieją silne przesłanki ku temu, że ryzyko rozwoju cukrzycy jest bardzo duże, być może warto taką konsultacje odbyć wcześniej. Wówczas lekarz powinien poinformować pacjenta o tym, jakie działania można podjąć jeszcze zanim zaatakuje choroba zmieniające całe życie.

Odkrycie nie potwierdza jednoznacznie, że wczesny wiek menarche bezpośrednio wpływa na rozwój chorób kardiometabolicznych  w dojrzałym wieku. Pozwala jednak myśleć o tych problemach w nieco inny – szerszy – sposób. Dodatkowo po raz kolejny udowodniono, że moment pierwszej miesiączki nie jest związany tylko z dojrzewaniem płciowym, ale wpływa na rozwój organizmu podczas całego późniejszego funkcjonowania.

Czy za rozwój chorób kardiometabolicznych odpowiadają hormony?

Według specjalistów jednym z potencjalnych wyjaśnień może być to, że kobiety są narażone na wpływ estrogenu. Miesiączka – cykle miesiączkowe – są silne skorelowane m.in. z tym hormonem. Być może im dłużej kobieta jest narażona na bezpośredni wpływ wysokiego poziomu estrogenu na funkcjonowanie organizmu, tym ryzyko rozwoju chorób kardiometabolicznych jest wyższe. Nie bez znaczenia dla momentu pierwszej miesiączki jest także parametr związany z tzw. krytyczną masą ciała, czyli wagi, która jest niezbędna do wystąpienia pierwszej miesiączki i tu mówi się o średniej wadzie 46–46,5 kg. Badania jasno pokazują, że im wyższy poziom nadwagi i otyłości w dzieciństwie tym wcześniejszy jest moment pierwszej menstruacji, a to jak widać jest powiązane z cukrzycą i chorobami kardiologicznymi w późniejszych latach życia.

Jaki jest średni wiek wystąpienia pierwszej miesiączki?

Według danych statystycznych, średni wiek, w którym dziewczynki w Polsce dostają pierwszej miesiączki to około 12 lat i 9 miesięcy. Dla porównania w Stanach Zjednoczonych średni wiek menarche to 11 lat i 9 miesięcy. Naukowcy zauważyli, że dziewczęta na całym świecie zaczęły miesiączkować wcześniej. Dotyczy to szczególnie krajów rozwiniętych. Według danych statystycznych rośnie liczba nastolatek, które rozpoczynają miesiączkowanie w wieku 10 lat. Naukowcy nie do końca znają przyczynę tego stanu. Wskazuje się na czynniki związane z ilością tkanki tłuszczowej w organizmie, dietą, czynnikami genetycznymi i środowiskowymi, a także ilością aktywności fizycznej.

  1. Santos MP, Li Y, Bazzano LA i in.,  Age at menarche, type 2 diabetes and cardiovascular disease complications in US women aged under 65 years: NHANES 1999–2018, „BMJ Nutrition", Prevention & Health 2023;e000632.lth
  2. Menarche Cleveland Clinic [online], https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/24139-menarche [dostęp:] 10.12.2023 r.
  3. Kuberska-Kędzierska M., „Cukrzyca – przyczyny, objawy, typy, diagnostyka i leczenie:, DOZ.pl [online], https://www.doz.pl/czytelnia/a1131-Cukrzyca__przyczyny_objawy_typy_diagnostyka_i_leczenie [dostęp:] 10.12.2023 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Obfite miesiączki – co mogą oznaczać?

    O nadmiernym krwawieniu miesiączkowym mogą świadczyć np. konieczność częstszej zmiany podpasek lub tamponów czy też obecność dużych skrzepów krwi. Co zrobić, gdy miesiączka jest bardzo obfita?

  • Ataki migreny podczas menstruacji – skad się biorą?

    Nowe badanie wykazało, że ataki migreny doświadczane przez kobiety podczas menstruacji mogą być wynikiem wzrostu peptydu CGRP, który został powiązany z migreną. Badanie nie wykazało wzrostu CGRP u osób stosujących środki antykoncepcyjne lub po menopauzie, chociaż mogą one nadal doświadczać epizodów migreny.

  • Skrzepy podczas okresu – co oznaczają?

    Pojawienie się skrzepów w krwi menstruacyjnej może być powodem do zmartwień, ale zazwyczaj jest zupełnie normalne i występuje u większości kobiet, zwłaszcza w trakcie obfitych pierwszych dni miesiączki. Niekiedy jednak może być pierwszą oznaką chorób ginekologicznych lub systemowych. Ważne jest zatem zrozumienie, skąd biorą się skrzepy podczas okresu i co oznaczają, a także odróżnienie tych występujących normalnie od patologicznych.

  • Cukrzyca ciążowa - objawy, dieta i normy cukru

    Cukrzyca ciążowa to każde zaburzenie tolerancji glukozy, które rozpoczyna się w czasie ciąży lub też właśnie w okresie ciąży jest stwierdzane po raz pierwszy. Cukrzyca ciążowa rozwija się na skutek zmian metabolizmu i gospodarki hormonalnej w organizmie kobiety w okresie ciąży i ustępuje wtedy, kiedy dochodzi do rozwiązania ciąży.

  • Cukrzyca u dzieci – przyczyny, objawy, diagnostyka. Leczenie cukrzycy dziecięcej

    Niestety, cukrzyca jest chorobą, która dotyczy również dzieci. Nieleczona może prowadzić do groźnych powikłań. Jak rozpoznać cukrzycę u dzieci? Co zrobić, gdy dowiadujemy się, że nasze dziecko ma cukrzycę?

  • Odkryto genetyczną przyczynę otyłości. Znaczenie ma grupa krwi

    Międzynarodowy zespół badaczy odkrył genetyczną przyczynę otyłości. Ludzie, którzy nie mają wariantu genetycznego SMIM1, zużywają mniej energii w spoczynku, więc mają predyspozycję do większej masy ciała. Gen SMIM1 jest natomiast związany z pewną grupą krwi.

  • Sprawdź, czy możesz wejść do lekarza bez kolejki. Pełna lista

    Nie każdy wie, ale istnieje lista osób, które mogą wejść do lekarza poza kolejką. Lista ta nie jest krótka i wciąż się zmienia. Ustala ją Narodowy Fundusz Zdrowia. Dotyczy ona nie tylko wizyt u specjalisty, ale także usług farmaceutycznych. Kto może skorzystać z przywileju i nie musi czekać w kolejce?  

  • Nowe zasady realizacji recept od 20 lipca 2024

    Od 20 lipca 2024 r. obowiązują nowe zasady realizacji recept, dzięki którym będzie można wydać pacjentowi lek nawet wtedy, kiedy lekarz błędnie zapisze schemat dawkowania preparatu. Jak dokładnie brzmi przepis i z jakimi zmianami muszą zapoznać się pracownicy aptek i pacjenci?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij