Dłoń osoby z akromegalią na tle standardowych rozmiarów dloni ludzkiej
Paulina Kłos-Wojtczak

Akromegalia – co to za choroba? Czym różni się od gigantyzmu?

Akromegalia, zwana potocznie „chorobą gigantów”, zaliczana jest do rzadkich schorzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu. Objawy widoczne są zarówno w wyglądzie zewnętrznym, jak i manifestują się wielonarządowo. Czym jest ta choroba? Czy da się ją wyleczyć? Czym różni się od gigantyzmu?

Choroba o nazwie akromegalia jest jedną z tych, które pomimo specyficznych objawów bardzo trudno rozpoznać na początkowym etapie. Zazwyczaj diagnozuje się ją w okresie od 7 do 10 lat od pojawienia się pierwszych symptomów. Im późniejsze wykrycie, tym gorsze rokowanie. Akromegalia wyrządza wielonarządowe uszkodzenia, a nieleczona skraca życie średnio o 10 lat.

Co to jest akromegalia?

Akromegalia to przewlekła choroba, u podłoża której leży guz przedniego płata przysadki (ok. 98% przypadków). Pod wpływem nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu dochodzi do stopniowej, aczkolwiek postępującej zmiany wyglądu fizycznego, a także do powikłań w funkcjonowaniu wielu narządów wewnętrznych.

W Polsce na akromegalię choruje ok. 3 tysięcy osób. Znacznie częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Diagnozę najczęściej stawia się między czwartą a szóstą dekadą życia. W Internecie znaleźć można zdjęcia pacjentów cierpiących na akromegalię. W związku ze specyficznym wyglądem chorych schorzenie bywa potocznie określane również jako „choroba gigantów”.

Najbardziej charakterystyczne objawy akromegalii można podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne.

Zewnętrzne:

  • powiększenie dłoni i stóp – co dorosły może zaobserwować przez częstą potrzebę zmiany rozmiaru obuwia i rękawiczek,
  • powiększona twarzoczaszka – większy rozmiar żuchwy, szeroki nos, wydatne łuki brwiowe, duże małżowiny uszne,
  • nadmierna potliwość,
  • obniżenie tembru głosu.

Wewnętrzne:

Objawy akromegalii są skutkiem nadmiernego rozrostu tkanek miękkich i kości. Zmiany w wyglądzie mogą postępować bardzo wolno, przez co nawet najbliższe osoby mogą nie być w stanie ich zauważyć. Często różnice bywają mylone z fizjologicznym procesem starzenia się organizmu.

Co jest przyczyną akromegalii?

Przyczyną akromegalii jest nadmierne wydzielanie hormonu wzrostu (somatotropiny), co spowodowane jest przez gruczolaka (łagodny nowotwór) przysadki mózgowej, a mówiąc bardziej precyzyjnie, jej przedniego płata.

Rzadziej zdarza się, że rozwój choroby powodują guzy zlokalizowane poza przysadką, w tym głównie w trzustce, czy też neuroendokrynne guzy oskrzeli lub grasicy. Co ciekawe, ryzyko pojawienia się objawów akromegalii obserwuje się również u sportowców przyjmujących egzogenne postaci hormonu wzrostu.

Powiązane produkty

Czy akromegalia jest dziedziczna?

Wiele osób może zadawać sobie pytanie o to, czy akromegalia jest dziedziczna. Choroba nie jest zaliczana do chorób dziedziczonych genetycznie, co oznacza, że jej rozwój nie jest spowodowany uszkodzeniem (mutacją) genu odpowiedzialnego za nadmierne wydzielanie hormonu wzrostu.

Jak zdiagnozować akromegalię?

Diagnostyka akromegalii polega na ocenie obecności we krwi wysokiego stężenia IGF-1 (czynnik wzrostowy). Co ciekawe, u chorych na akromegalię obserwuje się brak hamowania wydzielania hormonu wzrostu po podaniu glukozy (test obciążenia). U osób zdrowych podwyższony poziom cukru ma wpływ na stężenie somatotropiny. Niezbędne jest ponadto wykluczenie niedoczynności przysadki.

Pomocne w diagnostyce są również badania obrazowe, w tym tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Na podstawie wyników lekarz jest w stanie stwierdzić obecność guza, jego lokalizację i rozmiar.

Leczenie akromegalii dąży do operacyjnego usunięcia lub znacznego zmniejszenia guza, co ma na celu obniżenie stężenia hormonu wzrostu. Zabieg wykonuje się w wyspecjalizowanych ośrodkach neurochirurgicznych, a sam guz usuwany jest przez zatokę klinową i nos. Ponadto pacjenci przyjmują leki obniżające poziom somatotropiny, często w połączeniu z lekami dopaminergicznymi.

Akromegalia a gigantyzm

Akromegalia często bywa mylona z gigantyzmem. W rzeczywistości między tymi dwiema jednostkami chorobowymi istnieje duża różnica. Akromegalia bowiem występuje wyłącznie u osób dorosłych, gdy proces wzrastania kości został zakończony. Gigantyzm z kolei stwierdza się u dzieci i młodzieży.

Znane osoby z akromegalią

Wielu osobom pojawia się przed oczami postać bajkowego Shreka, kiedy myślą o akromegalii. Nie da się ukryć, że fikcyjny bohater ma fizyczne cechy tej choroby. W Starym Testamencie czytać możemy z kolei o Goliacie, który zgodnie z opisem mierzył ok. 2,7 m. Wśród bardziej współczesnych postaci nie sposób nie wspomnieć o najwyższym człowieku świata Robercie Wadlowie, który mierzył 2,72 m. Istnieją także przypuszczenia, że na akromegalię cierpiał sam Abraham Lincoln – 16. prezydent Stanów Zjednoczonych. Obecnie o zaburzenie wydzielania hormonu wzrostu posądza się słynnych bokserów – braci Kliczko.

  1. M. Bolanowski, M. Ruchała, W. Zgliczyński i in., Diagnostics and treatment of acromegaly – updated recommendations of the Polish Society of Endocrinology, „Endokrynologia Polska” nr 1, 2019.
  2. W. W. de Herder, Familial gigantism, „Clinics (Sao Paulo)” nr 67, 2012.
  3. M. Bolanowski, Akromegalia – diagnostyka i postępowanie, „Medycyna po Dyplomie” nr 1, 2021.
  4. M. Koblańska, Akromegalia – gigantyczne wyzwanie garstki chorych, termedia.pl [online] https://www.termedia.pl/lekarzspecjalista/Akromegalia-gigantyczne-wyzwanie-garstki-chorych,35835.html [dostęp 20.09.2022].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • HIV – drogi zakażenia, test na HIV, profilaktyka

    Wirus HIV jest przyczyną jednej z najgroźniejszych i najbardziej uporczywych epidemii w dziejach ludzkości. Szacuje się, że na świecie jest nim zakażonych 37 milionów osób. Postęp, jaki dokonał się w leczeniu, sprawił, że ich jakość życia uległa poprawie, jednak nadal statystyki są przygnębiające – w 2022 i 2023 roku padły w Polsce rekordy zakażeń HIV. Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażenia tym wirusem?

  • Nietrzymanie moczu u seniorów – przyczyny, leczenie

    Nietrzymanie moczu, znane także jako inkontynencja, to powszechny problem zdrowotny, który może znacząco wpływać na jakość życia osób dotkniętych tym schorzeniem, zwłaszcza osób starszych. Jest to stan, w którym osoba traci kontrolę nad oddawaniem moczu, co może prowadzić do mimowolnego wydalania moczu. Istnieje wiele przyczyn nietrzymania moczu, a ich zrozumienie jest kluczowe dla właściwego poradzenia sobie z tym problemem.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij