Gigantyzm - bardzo wysoki mężczyzna
Natalia Bień

Gigantyzm – objawy, przyczyny, leczenie

Czy gigantyzm to choroba? Odpowiedź na to pytanie jest twierdząca, gdyż gigantyzm to rzadkie schorzenie związane zazwyczaj z nadmierną produkcją hormonu wzrostu przez organizm w okresie dzieciństwa i dojrzewania. Objawia się nienaturalnie wysokim wzrostem i dysproporcją w budowie ciała. Co hamuje wzrost? Jakie leczenie powinniśmy zastosować?

Co to znaczy gigantyzm?

Gigantyzm to rzadka choroba występująca wśród dzieci i młodzieży, która charakteryzuje się nadmiernym, nienaturalnie wysokim wzrostem i dysproporcją w budowie ciała w postaci wydłużonych kończyn i nieproporcjonalnie małej głowy. Pierwsze objawy schorzenia mogą się pojawić już w dzieciństwie lub we wczesnej młodości, kiedy nie doszło jeszcze do zrośnięcia nasad kości i skostnienia chrząstek wzrostowych. Wyróżniamy dwa typy gigantyzmu:

  • gigantyzm przysadkowy – wywołany przez nadmierną produkcję hormonu przez przysadkę mózgową,
  • gigantyzm eunuchoidalny – wywołany przez niedobór hormonów płciowych.

Jaki hormon wywołuje gigantyzm?

Schorzenie jest wywoływane przez nadmiar hormonu wzrostu (GH) w organizmie. Produkowany jest on przez komórki somatotropowe przedniego płata przysadki mózgowej w odpowiedzi na stymulacje produkcji GH przez somatoliberynę (GHRH) wydzielaną przez podwzgórze. Podwzgórze wydziela również somatostatynę, która wpływa hamująco na wydzielanie hormonu wzrostu przez przysadkę. Wysokie stężenia hormonu wzrostu hamują zwrotnie wydzielanie somatoliberyny przez podwzgórze oraz pobudzają produkcję somatostatyny w podwzgórzu. Do funkcji hormonu wzrostu (GH) zaliczymy wpływ na syntezę białek, wzrost masy mięśniowej, wzrost tkanek miękkich i kości oraz regulację poziomu wapnia, fosforu i magnezu w organizmie.

Powiązane produkty

Gigantyzm – przyczyny

W większości przypadków choroba ta jest wywołana przez gruczolaka przysadki, czyli niegroźnego guza przedniego płata przysadki mózgowej. Powstaje on w wyniku mutacji komórek somatotropowych i ich nadmiernego wzrostu. Komórki guza wydzielają niekontrolowaną, nadmierną ilość hormonu wzrostu (GH), co prowadzi do powstania zaburzeń rozwoju kości w organizmie dziecka. Tempo wzrostu jest znacznie szybsze niż anatomiczna i fizjologiczna norma dla wieku. Do innych przyczyn gigantyzmu zaliczamy rzadkie zespoły genetyczne, takie jak np. zespół Marfana, zespół McCune’a-Albrighta, zespół mnogich nowotworów gruczołów dokrewnych typu 1 (MEN1) czy zespół Klinefeltera.

Jakie są objawy gigantyzmu?

Głównym objawem choroby jest duży przyrost masy ciała i zawyżony wzrost w porównaniu z rówieśnikami. Nagły przyrost ciała występuje zazwyczaj w wieku 9-15 lat. Dzieci wyróżniają się szybkim tempem wzrostu i osiągają wzrost powyżej 2 m u chłopców i powyżej 1,9 m u dziewczynek. Daje się zauważyć nieproporcjonalne powiększenie dłoni i stóp oraz zmiany w rysach twarzy. Dodatkowo osoby wysokie często się garbią, co może prowadzić do powstania licznych wad postawy i problemów z kręgosłupem. Chorzy cierpią na silne bóle kręgosłupa, zwłaszcza w odcinku lędźwiowym i piersiowym, oraz bóle stawów kolanowych, biodrowych i ramiennych.

Następuje również powiększenie organów wewnętrznych. Mogą występować także zaburzenia neurologiczne i psychiczne pod postacią problemów z koordynacją ruchową, zaburzeń koncentracji, osłabienia pamięci czy zaburzeń snu.

W gigantyzmie eunuchoidalnym powyższym objawom towarzyszy opóźnione dojrzewanie płciowe, pierwotny brak miesiączki czy niepłodność.

Gigantyzm – skutki

Nieleczony gigantyzm prowadzi do dystrofii mięśnia sercowego, a co za tym idzie – do niewydolności serca, a także nadczynności tarczycy, cukrzycy czy nadciśnienia. Częstym objawem choroby są również zaburzenia widzenia wynikające z ucisku gruczolaka na nerw wzrokowy. Gigantyzm u dzieci często ma niekorzystny wpływ na ich zdrowie psychiczne, powodując problemy psychologiczne związane z akceptacją przez rówieśników. Chorzy mogą być izolowani przez inne dzieci, co może skutkować problemami z nawiązywaniem kontaktu ze zdrowymi rówieśnikami.

Sprawdź witaminy na mocne kości na DOZ.pl

Akromegalia a gigantyzm

Są to dwie zależne od wieku wariacje tych samych procesów patofizjologicznych: hiperplazji i nadczynności komórek somatotropowych wydzielających nadmierną ilość hormonu wzrostu (GH).

Jaka jest zatem różnica między gigantyzmem a akromegalią? Objawy gigantyzmu są efektem nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu (GH) u dzieci i młodzieży, u których nie doszło jeszcze do zrośnięcia się nasad kości długich. Z kolei w przypadku akromegalii obserwowany nadmiar wydzielania hormonu wzrostu występuje po okresie zrośnięcia się nasad kości długich, czyli u osób starszych – mniej więcej po 25 roku życia. W akromegalii dochodzi do przerostu organów wewnętrznych oraz kości, gdyż kości nie mogą już wzrastać na długość, a jedynie na szerokość. Obserwuje się powiększenie twarzoczaszki, przerost żuchwy, rąk, stóp, tkanek miękkich, kości oraz narządów wewnętrznych.

Leczenie gigantyzmu

Lekarz pierwszego kontaktu w trakcie badań kontrolnych porównuje wzrost dziecka z normami dla wieku i płci zawartymi na siatkach centylowych. Jeśli zauważy nieprawidłowe proporcje ciała, zbyt wczesne lub opóźnione dojrzewanie, może zalecić wizytę u endokrynologa. Endokrynolog zazwyczaj oznacza poziom hormonu wzrostu (GH) oraz insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1) we krwi. W przypadku stwierdzenia zbyt wczesnego dojrzewania lekarz może zlecić również badanie hormonów płciowych oraz produkowanych przez nadnercza. Jeśli zachodzi podejrzenie gruczolaka przysadki, wykonuje się diagnostykę obrazową za pomocą tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego, aby potwierdzić jego istnienie, wielkość i lokalizację. Na podstawie zebranych informacji z wywiadu oraz badań dodatkowych ustala się odpowiednią metodę terapeutyczną.

Leczenie chirurgiczne polega na usunięciu gruczolaka przysadki, co powoduje normalizację poziomu hormonu wzrostu (GH). Im mniejszy guz, tym większa szansa całkowitego powrotu do zdrowia. Z kolei im większy guz – tym bardziej wzrasta ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz trwałych uszkodzeń wzroku i struktur mózgowia. Metoda ta prowadzi do całkowitego wyleczenia pacjenta.

W przypadku gruczolaka przysadki można też zastosować zachowawczą terapię farmakologiczną. Polega ona na podaniu w postaci wstrzyknięć podskórnych analogów somatostatyny (oktreotyd, lanreotyd), które hamują produkcję hormonu wzrostu (GH). Jeżeli podanie analogów nie powoduje poprawy, dołącza się leki dopaminergiczne (np. kabergolinę). Podaje się również hormony płciowe w celu przyspieszenia zamknięcia stref wzrostu kości. W zależności od przyczyny choroby dostosowuje się długość i wybór odpowiedniej terapii.

  1. W. Zgliczyński, Postępy w rozpoznawaniu i leczeniu akromegalii, [online] https://www.czytelniamedyczna.pl/2803,postpy-w-rozpoznawaniu-i-leczeniu-akromegalii.html [dostęp: 16.05.2023].
  2. A. Lewiński i in., Współdziałanie lekarza POZ i endokrynologa w zakresie diagnostyki i leczenia endokrynopatii u dzieci, [online] https://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/2020/09/Wspoldzialanie-lekarza-POZ-i-endokrynologa-w-zakresie-diagnostyki-i-leczenia-endokrynopatii-u-dzieci-2019.pdf [dostęp: 16.05.2023].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Fakty i mity na temat alergii. Lekarz odpowiada na najczęstsze pytania

    Współczesna medycyna definiuje alergię jako nadmierną reakcję układu odpornościowego na substancje, które dla większości osób są nieszkodliwe. Choć reakcje alergiczne towarzyszą ludzkości od wieków, w ostatnich dekadach zaobserwowano wyraźny wzrost częstości zachorowań, co sprawiło, że choroby atopowe określa się dziś mianem chorób cywilizacyjnych. Wokół alergii narosło wiele mitów, poza tym wciąż funkcjonują nieaktualne przekonania, które mogą utrudniać prawidłową diagnostykę i skuteczne leczenie. Z tego powodu w tym artykule rozwiewamy mity i konfrontujemy powszechne opinie z aktualną wiedzą medyczną.

  • Ołowica – przyczyny, objawy, leczenie. Jakie są skutki zatrucia ołowiem?

    Zjawisko akumulacji metali ciężkich w organizmach żywych stanowi jedno z największych wyzwań współczesnej toksykologii oraz medycyny środowiskowej. Wśród pierwiastków o szczególnie destrukcyjnym wpływie na ustrój ludzki niechlubne pierwsze miejsce od wieków zajmuje ołów. Chociaż świadomość społeczna dotycząca jego szkodliwości rośnie, a liczne regulacje prawne znacząco zredukowały powszechne wykorzystanie tej substancji w przemyśle, problem zatrucia ołowiem wciąż pozostaje aktualny. Wieloletnia kumulacja tego pierwiastka w tkankach prowadzi do rozwoju wielonarządowych dysfunkcji, których cofnięcie często bywa niemożliwe. Poniższa analiza szczegółowo przybliża mechanizmy patofizjologiczne, objawy kliniczne oraz metody terapeutyczne związane z ekspozycją na ten wysoce neurotoksyczny metal.

  • Marsz alergiczny – czym jest i kiedy może wystąpić?

    Układ immunologiczny człowieka to niezwykle skomplikowana i precyzyjnie zaprojektowana sieć mechanizmów obronnych, która niekiedy w wyniku uwarunkowań genetycznych i środowiskowych zaczyna funkcjonować w sposób nieprawidłowy. Zamiast neutralizować realne zagrożenia takie jak patogeny, organizm wytwarza patologiczną nadwrażliwość na powszechnie występujące i neutralne substancje. Jednym z wyzwań współczesnej medycyny jest marsz alergiczny. Niniejszy tekst stanowi analizę tego wieloetapowego procesu, przybliża jego patogenezę, metody diagnozy oraz najnowocześniejsze podejścia terapeutyczne.

  • Wylewy podskórne u osób starszych. Przyczyny powstawania krwiaków podskórnych i wybroczyn

    Z biegiem lat skóra traci swoją naturalną elastyczność, staje się pergaminowa, a warstwa tkanki tłuszczowej, pełniąca dotychczas funkcję fizjologicznego amortyzatora, ulega znacznemu uszczupleniu. W konsekwencji tych zmian, u pacjentów w wieku geriatrycznym niezwykle często obserwuje się zwiększoną skłonność do uszkodzeń drobnych naczynek kapilarnych, co z kolei prowadzi do powstawania nieestetycznych, a niekiedy wręcz bolesnych zmian skórnych. Zrozumienie mechanizmów stojących za tym zjawiskiem, a także wdrożenie odpowiednich metod profilaktyki i terapii, stanowi kluczowy element dbałości o zdrowie i komfort życia seniorów, pozwalając na szybką interwencję w przypadku ewentualnych powikłań.

  • Astma u dzieci – przyczyny, diagnostyka i objawy. Jak wygląda leczenie astmy oskrzelowej u dzieci?

    Przewlekły stan zapalny dróg oddechowych, definiowany w medycynie jako astma, stanowi obecnie jedno z najpowszechniejszych wyzwań zdrowotnych w populacji pediatrycznej. Ta złożona jednostka chorobowa charakteryzuje się obturacją o zmiennym nasileniu, która wiąże się ze zwężeniem światła oskrzeli i prowadzi do znacznego utrudnienia przepływu powietrza przez układ oddechowy młodego pacjenta. Astma u dzieci nie jest jedynie przejściową dolegliwością, lecz wielowymiarowym problemem klinicznym, który bez wdrożenia odpowiedniej terapii może znacząco obniżyć jakość życia, wpływać na rozwój fizyczny oraz powodować poważne konsekwencje w wieku dorosłym. W niniejszym opracowaniu przyjrzymy się szczegółowo mechanizmom patofizjologicznym, metodom rozpoznawania oraz nowoczesnym standardom kontroli tego przewlekłego schorzenia w oparciu o aktualne wytyczne pulmonologiczne i alergologiczne.

  • Dur brzuszny – szczepionka. Wskazania do szczepienia, schemat, skutki uboczne

    Eksploracja egzotycznych regionów wiąże się nie tylko z niezapomnianymi wrażeniami, ale również z ryzykiem ekspozycji na patogeny, z którymi nasz układ odpornościowy nie miał wcześniej styczności. Jednym z kluczowych elementów przygotowań do takiej wyprawy powinna być odpowiednia profilaktyka zdrowotna. Wśród chorób zakaźnych, które stanowią realne zagrożenie dla turystów, ważne miejsce zajmuje infekcja wywoływana przez pałeczki Salmonella enterica serotyp Typhi (Salmonella Typhi). Skuteczne szczepienie na dur brzuszny stanowi fundament ochrony zdrowia podróżnika i pozwala uniknąć ciężkich powikłań ogólnoustrojowych. W poniższym opracowaniu szczegółowo analizujemy aspekty medyczne, logistyczne oraz finansowe związane z tą procedurą.

  • Zioła na wrzody żołądka i dwunastnicy. Które warto stosować, by łagodzić przykre objawy?

    Wrzody żołądka i dwunastnicy to schorzenia, które mogą znacząco obniżać komfort życia. Nie bez powodu w języku potocznym słowo „wrzód” bywa używane w odniesieniu do szczególnie uciążliwych osób lub sytuacji – trafnie oddając, jak dokuczliwe i trudne do zniesienia potrafią być te dolegliwości. Na szczęście niektóre objawy choroby wrzodowej można łagodzić za pomocą ziół o działaniu osłaniającym i przeciwzapalnym. Odpowiednio dobrane zioła na wrzody żołądka mogą wspierać regenerację błony śluzowej i łagodzić dolegliwości bólowe. Nie należy jednak zapominać, że choć ziołolecznictwo może stanowić niezaprzeczalne wsparcie w terapii, to nigdy nie powinno zastępować leczenia prowadzonego przez lekarza. Równie ważna jest diagnostyka. Wrzody żołądka i dwunastnicy mogą zwiększać ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów i schorzeń o podłożu zapalnym.

  • Ugryzienie mrówki – jak złagodzić objawy? Czy ukąszenie mrówki jest groźne?

    Ugryzienie mrówki to częsta dolegliwość, z którą zmagamy się głównie w ciepłych miesiącach wiosenno-letnich. Zwykle ma charakter łagodny i przemijający, ale czasami może wywołać silniejszą reakcję alergiczną. Warto dowiedzieć się, jak skutecznie złagodzić objawy ugryzienia mrówki oraz kiedy należy udać się do lekarza.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl