Typy osobowości – jakie są? Charakterystyka

Ludzie różnią się między sobą wyglądem, ale również – a może przede wszystkim – osobowością i charakterem. Warto poznać, w jaki sposób nauka odnosi się do tych kwestii i jakie typy osobowości wyodrębniali poszczególni badacze i myśliciele. W ten sposób możemy się również dowiedzieć, który typ osobowości sami posiadamy.

1. Ile jest typów osobowości? Typy osobowości według Hipokratesa
2. Jakie są typy osobowości MBTI? Typy osobowości według Junga
3. Jaki jest najrzadszy typ MBTI?
4. Jaki jest najczęstszy typ osobowości MBTI?
5. Czy można mieć dwa typy osobowości?
6. Jaki mam typ osobowości? Jak poznać swój typ osobowości

Osobowość definiowana jest jako zestaw różnorodnych cech i innych czynników, które wpływają na nasze zachowanie, podejmowane przez nas decyzje oraz usposobienie. Na przestrzeni lat powstało wiele teorii osobowości; jednymi z najbardziej znanych są 4 typy osobowości Hipokratesa oraz 16 typów osobowości Junga. Jakie są poszczególne typy osobowości i jakie są ich cechy?

Ile jest typów osobowości? Typy osobowości według Hipokratesa

Hipokrates to starożytny lekarz uważany za pierwszego naukowca, który zainteresował się podziałem ludzi ze względu na ich temperament. Hipokrates wyróżnił 4 typy osobowości, które jego zdaniem były powiązane z przewagą soków w ciele człowieka. Typy osobowości według Hipokratesa to:

1. Sangwinik — przewaga krwi,
2. Choleryk — przewaga żółci,
3. Melancholik — przewaga żółci czarnej,
4. Flegmatyk — przewaga śluzu.

Każdy z ww. typów osobowości charakteryzuje się odmiennym zestawem określonych cech. Typy osobowości i ich cechy przedstawiają się następująco:

1. Sangwinik — to osoba pogodna i uśmiechnięta, lubiąca przebywać w towarzystwie innych osób. Określana jest mianem ekstrawertyka. Sangwinicy mają pozytywne nastawienie do świata i innych ludzi. Są komunikatywni i chętni do działania. Lubią być w centrum uwagi. Sangwinik bywa jednak egocentryczny. Często brak mu również organizacji i determinacji w dążeniu do postawionych celów.
2. Choleryk — jest ekstrawertykiem. Zakłada się, że cholerycy są urodzonymi przywódcami. Często obejmują stanowiska liderów. Są zorientowani na realizację swoich celów, lubią rywalizację i zawsze muszą mieć nad wszystkim kontrolę. Zagrożeniem dla choleryków jest jednak zwiększona podatność na pracoholizm. Cholerycy nie są w stanie oderwać się od pracy i realnie odpocząć. Co więcej, czasami są wybuchowi, źle reagują na porażkę lub/i krytykę ze strony innych osób.
3. Melancholik — jest przeciwieństwem choleryka, określany mianem introwertyka oraz pesymisty. Melancholicy mają skłonność do nadmiernych rozmyślań i analizowania wszystkiego. Często narzekają i łatwo popadają w stany depresyjne. Są bardzo wrażliwi i silnie przeżywają to, co dzieje się wokół nich. Nierzadko mają niską samoocenę i brak pewności siebie. Melancholicy są również wrażliwi na potrzeby innych osób, chętnie pomagają innym i są zdolni do poświęceń. Co ciekawe, melancholicy często mają duszę artystów i są perfekcjonistami.
4. Flegmatyk — to osoba spokojna, cierpliwa i zrównoważona. Flegmatycy lubią rutynę, niechętnie odnoszą się do zmian. Są bardzo cierpliwi, są doskonałymi obserwatorami i słuchaczami, dlatego uchodzą za osoby godne zaufania. Flegmatycy nie lubią być w centrum uwagi i nie przepadają za okazywaniem emocji. Potocznie określani są mianem „uniwersalnych osób”.

Jakie są typy osobowości MBTI? Typy osobowości według Junga

Typy osobowości w psychologii znajdziemy w kilku teoriach naukowych. Jedną z popularniejszych jest także teoria psychiatry i psychologa Carla Gustava Junga. Wyróżnił on dwa podstawowe typy osobowości: ekstrawertyk (czerpie energię z zewnątrz, lubi przebywać w towarzystwie innych ludzi) oraz introwertyk (czerpie energię z wewnątrz, woli przebywać w swoim towarzystwie). Jung wyróżnił dodatkowo cztery funkcje osobowości, które określają sposób, w jaki nasz umysł może uchwycić rzeczywistość:

1. Myślenie — odczuwanie,
2. Percepcja — intuicja.

W sumie Jung opisał 16 typów osobowości. Na tej podstawie dwie badaczki, opierając się na wnioskach Junga, stworzyły tzw. MBTI (Myers-Briggs Type Indicator) – kwestionariusz pozwalający na określenie typu osobowości.

Koncepcja MBTI bazująca na teorii Junga wyróżnia więc 16 typów osobowości:

1. ESTJ (ang. Extraverted Sensing Thinking Judging – Ekstrawertyk, Percepcjonista, Myśliciel, Osądzający),
2. ISTJ (ang. Introverted Sensing Thinking Judging – Introwertyk, Percepcjonista, Myśliciel, Osądzający),
3. ENTJ (ang. Extraverted Intuitive Thinking Judging – Ekstrawertyk, Intuicyjny, Myśliciel, Osądzający),
4. INTJ (ang. Introverted Intuitive Thinking Judging – Introwertyk, Intuicyjny, Myśliciel, Osądzający),
5. ESTP (ang. Extraverted Sensing Thinking Perceiving – Ekstrawertyk, Percepcjonista, Myśliciel, Obserwator),
6. ISTP (ang. Introverted Sensing Thinking Perceiving – Introwertyk, Percepcjonista Myśliciel, Obserwator),
7. ENTP (ang. Extraverted Intuitive Thinking Perceiving – Ekstrawertyk, Intuicyjny, Myśliciel, Obserwator),
8. INTP (ang. Introverted Intuitive Thinking Perceiving – Introwertyk, Intuicyjny, Myśliciel, Obserwator),
9. ESFJ (ang. Extraverted Sensing Feeling Judging – Ekstrawertyk, Percepcjonista, Uczuciowiec, Osądzający),
10. ISFJ (ang. Introverted Sensing Feeling Judging – Introwertyk, Percepcjonista, Uczuciowiec, Osądzający),
11. ENFJ (ang. Extraverted Intuitive Feeling Judging – Ekstrawertyk, Intuicyjny, Uczuciowiec, Osądzający),
12. INFJ (ang. Introverted Intuitive Feeling Judging – Introwertyk, Intuicyjny, Uczuciowiec, Osądzający),
13. ESFP (ang. Extraverted Sensing Feeling Perceiving – Ekstrawertyk, Percepcjonista, Uczuciowiec, Obserwator),
14. ISFP ang. Introverted Sensing Feeling Perceiving – Introwertyk, Percepcjonista, Uczuciowiec, Obserwator),
15. ENFP (ang. Extraverted Intuitive Feeling Perceiving – Ekstrawertyk, Intuicyjny, Uczuciowiec, Obserwator),
16. INFP (ang. Introverted Intuitive Feeling Perceiving – Introwertyk, Intuicyjny, Uczuciowiec, Obserwator).

Jaki jest najrzadszy typ MBTI?

Najrzadszym typem osobowości MBTI jest typ INFJ (Introwertyk, Intuicyjny Uczuciowiec, Osądzający). Szacuje się, że ten typ osobowości ma zaledwie 1-2 proc. populacji. INFJ, czyli osobowość typu „Rzecznik”, opisuje osoby będące nietypowymi introwertykami. Rzecznicy to osoby wysoce empatyczne, które chętnie służą pomocą. Są wysoko wrażliwi, spokojni i tolerancyjni. Dobrze czują się zarówno w towarzystwie innych osób, jak i w samotności, która pozwala im się wyciszyć. Osoby o typie osobowości INFJ mogą jednak wykazywać cechy perfekcjonizmu. Co więcej, źle znoszą krytykę i są mocno zdeterminowane w swoich działaniach.

Jaki jest najczęstszy typ osobowości MBTI?

Najczęstszym typem osobowości jest natomiast typ ISFJ (Introwertyk, Percepcjonista, Uczuciowiec, Sędzia), który dotyczy aż 13 proc. populacji. Typ ten znany jest jako „Obrońca”. Osoby o tym typie osobowości są opiekuńcze, lojalne, empatyczne i odpowiedzialne. Są dokładne w realizacji swoich celów, zawsze dbają o szczegóły i biorą odpowiedzialność za swoje działanie. Mimo że osoby z typem osobowości ISFJ są niejako introwertykami, lubią też przebywać w towarzystwie innych osób.

Czy można mieć dwa typy osobowości?

Można założyć, że możliwe jest posiadanie dwóch typów osobowości MBTI, jeżeli typy te będą do siebie zbliżone, przykładowo INFJ oraz INTP.

Jaki mam typ osobowości? Jak poznać swój typ osobowości?

Test na typy osobowości autorstwa Myers-Briggs głównie wykorzystywany jest w środowisku zawodowym, m.in. do badania kwalifikacji pracowników. Oryginalny kwestionariusz MBTI składa się z 88 lub 93 pytań (w zależności od wersji). Test odnosi się do 4 par preferencji:

1. Ekstrawersja (E) – Introwersja (I),
2. Poznanie (S) – Intuicja (N),
3. Myślenie (T) – Odczuwanie (F),
4. Osądzanie (J) – Obserwacja (P).

Następnie na podstawie wyniku testu otrzymywany jest indywidualny typ osobowości pod postacią kodu osobowości złożonego z czterech liter charakterystycznych dla poszczególnych par.

Niemniej jednak – jak zostało już wspomniane – test MBTI wzbudza kontrowersje wśród naukowców, wobec czego jest niechętnie stosowany przez psychologów. Głównym powodem jest fakt, że kwestionariusz został opracowany przez dwie badaczki, które nie miały wykształcenia psychologicznego ani psychiatrycznego. Sam test z kolei nie był poparty badaniami na reprezentatywnej grupie osób. Niektórzy wskazują także na tzw. efekt horoskopowy, który wyjaśnia, dlaczego występuje duża zgodność opisu typu osobowości z obrazem samego siebie. Mianowicie opisy osobowości MBTI są bardzo ogólne, w związku z czym mogą one odnosić się tak naprawdę do wszystkich osób.