Osoba wysoko wrażliwa WWO
Weronika Grzywna

Kim są WWO? Czy jesteś jednym z nich?

WWO to pojęcie oznaczające osoby wysoko wrażliwe. Pod terminem tym kryje się cała gama cech, które wyróżniają tego typu ludzi, stanowiąc o ich wyjątkowości. Warto wiedzieć, w jaki sposób traktować osoby WWO, aby czuły się komfortowo i mogły w pełni wykorzystywać swój potencjał w pracy, w związkach i innych sferach życia.  

W ostatnim czasie coraz częściej spotkamy się z określeniem osoba wysoko wrażliwa”. Wysoka wrażliwość w literaturze psychologicznej nazywana jest wrażliwością przetwarzania sensorycznego. Badania na ten temat zapoczątkowała psycholog Elaine Aron w latach 90. XX wieku. Obecnie zakłada się, że ok. 15-20% populacji to osoby wysoko wrażliwe.

Kim są osoby wysoko wrażliwe WWO?

WWO, Wysoko Wrażliwe Osoby (HSP – Highly Sensitive Person) to termin wprowadzony przez amerykańską psycholog, Elaine Aron. Zdaniem E. Aron wysoka wrażliwość nie jest zaburzeniem ani nie wymaga terapii. Natomiast to, co odróżnia osoby WWO od innych to przede wszystkim silniejsze odczuwanie bodźców zewnętrznych i wewnętrznych.

Badania E. Aron wykazały, że wysoka wrażliwość obejmuje 4 aspekty:
1. Głębokie przetwarzanie informacji WWO analizują więcej szczegółów, dostrzegają więcej niuansów,
2. Łatwość ulegania przestymulowaniu  WWO intensywnie przetwarzają informacje, co powoduje przeciążenie układu nerwowego, a w efekcie prowadzi do zmęczenia psychicznego,
3.  Reaktywność emocjonalna i empatia  WWO przeżywają silne reakcje emocjonalne, cechuje je wysoka empatia,
4.  Wrażliwość na subtelne bodźce  mózg WWO dostrzega znacznie więcej szczegółów i bodźców.

Ponadto w zadaniach percepcyjnych wymagających zauważania szczegółów, u WWO zanotowano większe pobudzenie w obszarach mózgu odpowiedzialnych za analizowanie danych na głębszych poziomie. Osoby wysoko wrażliwe charakteryzuje też większa aktywność neuronów lustrzanych, które odpowiadają za empatię i naśladownictwo.

Cechy osób wysoko wrażliwych

Jakie są cechy osób WWO? Osoby wysoko wrażliwe wykazują znacznie większą wrażliwość emocjonalną. Mają one naturalną skłonność do refleksji i głębokiego przetwarzania informacji. Wielokrotnie analizują wszystko w swojej głowie. Cechuje je wysoki poziom empatii i zdolność do współodczuwania. Przejmują się problemami innych tak, jakby były ich własnymi. Wszystko to sprawia, że WWO charakteryzuje duża skłonność do odczuwania stresu i psychicznego wyczerpania.

Wysoko wrażliwe osoby są bardziej podatne na odczuwanie bodźców z zewnątrz, jak i wewnątrz. Słyszą dźwięki inaczej, wyraźniej niż inni, nawet niewielkie światło może ich drażnić. Osoba WWO nie lubi pracy pod presją, nadmiar obowiązków wywołuje w niej lęk i stres. Wyjątkowo wrażliwe osoby nie lubią również przebywać w centrum uwagi ani w dużej grupie osób. Preferują przebywanie w samotności w celu wyciszenia się i odzyskania równowagi.

Część osób utożsamia osoby wysoko wrażliwe z introwertykami. W rzeczywistości jednak WWO nie jest związane z introwertyzmem. Badania pokazują, że osoby WWO w większym stopniu cechuje ekstrawertyzm.

Nadmierne przeżywanie bodźców z zewnątrz i wewnątrz powoduje, że osoby wrażliwe są podatne na przestymulowanie, co prowadzi do ich wyczerpania. Wysokowrażliwość może również współwystępować z lękiem lub depresją. Czasami osoby wysoko wrażliwe decydują się na terapię, po to, aby zrozumieć, co odróżnia je od innych i w jaki sposób mogą sobie radzić na co dzień.

Polecane dla Ciebie

Jak sprawdzić, czy jestem WWO? Test dla osób wysoko wrażliwych  

Test dla osoby wysoko wrażliwej opracowali Elaine Aron i jej mąż w latach 90. XX wieku. Jest to Skala Osoby Bardzo Wrażliwej, na której należy ocenić każdą pozycję na skali od 1 (wcale) do 7 (zdecydowanie tak). Skala tworzona jest z następujących pytań:

  1. Czy łatwo przytłaczają Cię silne bodźce sensoryczne?
  2. Czy jesteś wyczulony na subtelności w swoim otoczeniu?
  3. Masz wrażenie, że nastroje innych ludzi wpływają na Ciebie?
  4. Czy jesteś bardziej niż inni wrażliwy na ból?
  5. Czy odczuwasz czasem potrzebę wycofania się do miejsca, w którym możesz mieć trochę prywatności i uwolnić się od stymulacji?
  6. Jesteś szczególnie wrażliwy na działanie kofeiny?
  7. Czy łatwo Cię przytłaczają takie rzeczy jak jasne światła, mocne zapachy, lub nagłe dźwięki?
  8. Prowadzisz bogate, złożone życie wewnętrzne?
  9. Przeszkadzają Ci głośne dźwięki?
  10. Czy głęboko porusza Cię muzyka lub inna forma sztuki?
  11. Czy masz czasem tak zszargane nerwy, że po prostu musisz się „wyłączyć”?
  12. Jesteś sumienny?
  13. Łatwo Cię wystraszyć?
  14. Czy denerwujesz się, gdy masz dużo do zrobienia w krótkim czasie?
  15. Kiedy ludzie czują się niekomfortowo w jakiejś przestrzeni, czy zazwyczaj wiesz, co zrobić, aby było wygodniej (np. zmiana oświetlenia lub miejsca siedzenia)?
  16. Czy denerwujesz się, gdy ludzie próbują zmusić Cię do zrobienia zbyt wielu rzeczy naraz?
  17. Starasz się unikać błędów lub zapominania o rzeczach?
  18. Czy starasz się unikać brutalnych filmów i programów?
  19. Czy czujesz się nieprzyjemnie pobudzony, gdy wokół ciebie dużo się dzieje?
  20. Bycie głodnym wywołuje w Tobie silną reakcję, zaburzając koncentrację lub nastrój?
  21. Czy zmiany w Twoim życiu mają na Ciebie silny wpływ?
  22. Czy dostrzegasz i lubisz delikatne zapachy, smaki, dźwięki?
  23. Czujesz się nieprzyjemnie, gdy dzieje się zbyt dużo na raz?
  24. Czy starasz się unikać przykrych lub przytłaczających sytuacji?
  25. Czy przeszkadzają Ci intensywne bodźce, takie jak głośne dźwięki?
  26. Kiedy musisz rywalizować lub być obserwowanym podczas wykonywania zadania, czy stajesz się tak zdenerwowany, że radzisz sobie gorzej?
  27. Czy kiedy byłeś dzieckiem, dorośli postrzegali Cię jako osobę nieśmiałą?

Życie z osobą WWO – WWO w związku i w relacjach z ludźmi

Bycie osobą wysoko wrażliwą ma swoje konsekwencje w codziennym funkcjonowaniu. Osoby te mogą mieć bowiem trudności w przystosowaniu się do nowych sytuacji. Przede wszystkim odczuwają one silny lęk i stres przed zmianami. Nawet jeżeli zmiany te są pozytywne, potrzebują one czasu, aby się do nich przystosować.

Jak kochają osoby wysoko wrażliwe? Osoby wrażliwe mają skłonność do nawiązywania i tworzenia silnych więzi z innymi. Pragną one głębokich relacji, które starają się samodzielnie budować. Wkładają dużo wysiłku w pracę nad związkiem. WWO przeżywają kłótnie bardzo głęboko. Nie lubią się kłócić, wszelkie problemy wolą rozwiązywać rozmową. Cechuje je ponadprzeciętna zdolność do empatii, dlatego też lepiej rozumieją innych.

WWO w związku potrzebują czasu dla siebie, przestrzeni do wyciszenia się w samotności i odzyskania równowagi. Badania E. Aron wykazały, że osoba WWO i jej partner odczuwają satysfakcję ze związku wtedy, gdy oboje zaakceptują i jednocześnie zrozumieją, na jakiej zasadzie działają ich schematy myślowe.

Jak WWO funkcjonują w pracy?

Osoby wysoko wrażliwe stresują się znalezieniem lub rozpoczęciem nowej pracy. Nie lubią zmian, więc mają również trudności z uzyskaniem awansu. Nie są w stanie pracować w atmosferze chaosu. WWO martwią się opinią innych, czują się niezręcznie w większych grupach. Osoba WWO nie będzie więc efektywnie pracować w warunkach zamieszania i przestymulowania.

Odpowiednia praca dla osób wysoko wrażliwych zdaniem Kelly O’Laughlin to między innymi zawody opiekuńcze, kreatywne, kariera naukowa, wolne zawody lub założenie własnej firmy. Z kolei zdaniem E. Aron WWO poradzą sobie w każdej pracy, w której nie przytłoczy ich nadmiar stymulacji.

Wysoko wrażliwe osoby są cennymi pracownikami. Angażują się w swoją pracę, lubią działać według ułożonego planu i starają się jak najszybciej realizować zadania, ponieważ mają świadomość tego, że nadmiar obowiązków mógłby je przytłoczyć. WWO są sumienni i pracowici, jednak nie lubią być obserwowani w czasie pracy. Ponadto potrzebują jasnej i prostej komunikacji.

Jak pomóc osobie z WWO?

Do osób z wysoką wrażliwością przede wszystkim należy podchodzić z wyrozumiałością. Kluczowe jest zrozumienie tego, w jaki sposób taka osoba funkcjonuje i co potrzebuje do optymalnego funkcjonowania. Pozwólmy osobie WWO żyć we własnym tempie, dajmy jej przestrzeń do samotnego odpoczynku i wyciszenia się. Wspierajmy, dajmy prawo do emocji. Pamiętajmy, że osoby WWO wszystko odczuwają głębiej, dlatego starajmy się być dla nich delikatni.

Jak dbać o wysoce wrażliwe dziecko?

Z badań wiadomo, że WWO jest dziedziczne. Warto mieć więc świadomość, czy nasze dziecko jest wysoko wrażliwe, ponieważ to, w jaki sposób będziemy je traktować, ma ogromne znaczenie dla jego prawidłowego rozwoju. Szanujmy uczucia i emocje dziecka. Chwalmy jego zdolność do obserwacji, do wychwytywania nawet najmniejszych szczegółów. Wspierajmy je w przeżywaniu emocji, zapewnijmy mu poczucie stabilności i bezpieczeństwa.

Jeżeli WWO dziecko nie czuje się dobrze w grupie, nie zmuszajmy go do sportów zespołowych lub przebywania w dużej grupie rówieśników. Nie twórzmy sytuacji, które mogłyby nakładać na nie zbyt dużą presję. Warto również porozmawiać z dzieckiem na temat wysokiej wrażliwości, wytłumaczyć mu, na czym to polega i jak przekłada się to na jego codzienne funkcjonowanie.

  1. E. N. Aron, Wysoko wrażliwi, 2017.
  2. E. N. Aron, Wysoko wrażliwi i miłość, 2019.
  3. E. N. Aron, Wysoko wrażliwi rodzice, 2020.
  4. E. N. Aron, Wysoko wrażliwe dziecko. Jak zrozumieć dziecko i pomóc mu żyć w przytłaczającym świecie?, 2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • „Urwany film” po spożyciu alkoholu. Co wtedy dzieje się z mózgiem?

    Nadużywanie alkoholu jest związane z wieloma długotrwałymi problemami zdrowotnymi. Jedną z konsekwencji może być upośledzenie funkcji poznawczych i pamięci. Niektóre osoby po spożyciu alkoholu wykonują różne czynności, nawet złożone zadania, o których potem nie pamiętają. Naukowcy odkryli mechanizm, który jest molekularną podstawą tego zjawiska i mają nadzieję, że lepsze zrozumienie problemu pozwoli zapobiec wielu negatywnym konsekwencjom.

  • Problemy z zaśnięciem – przyczyny, jak sobie radzić?

    Problemy z zaśnięciem to coraz powszechniejsze zjawisko, które może dotyczyć tak naprawdę każdego – niezależnie od wieku, płci czy przynależności etnicznej. Za tym dotkliwym problemem często kryje się bezsenność, ale również szereg zaburzeń zarówno psychicznych, jak i somatycznych. 

  • Perfekcjonizm – czym jest i jak sobie z nim radzić?

    Dzisiejsze czasy kreują nowe modele pożądanych zachowań i postaw – jedna z nich jest perfekcjonizm, który ma swoje źródła między innymi w wyidealizowanym świecie znanym z mediów społecznościowych. Jednak perfekcjonizm może być również dużą trudnością dla obarczonego nim człowieka, która znacznie utrudnia życie i relacje z innymi ludźmi.

  • Skąd się bierze déjà vu i czy jest to niebezpieczne zjawisko?

    Déjà vu to jeden z najbardziej tajemniczych stanów, jakie występują w ludzkim umyśle. Co jakiś czas doświadcza go niemal każdy człowiek, a jednak wciąż nie udało się wypracować jednolitej naukowej interpretacji tego dość niepokojącego zjawiska. Jedno jest pewne – déjà vu na chwilę zaburza nasze postrzeganie teraźniejszości, zasiewając wątpliwość, czy przypadkiem „to się już kiedyś nie działo?".  

  • Wybudzanie się w nocy – budzenie się w nocy i problem z zaśnięciem

    Wybudzanie się w środku nocy należy do bardzo frustrujących, a jednocześnie niestety powszechnych sytuacji, które co jakiś czas dotykają każdego z nas. Jeśli powtarza się to regularnie, należy poszukać przyczyny i wyeliminować czynnik, który wywołuje nocne, niechciane pobudki. Poza tym warto poznać uniwersalne, sprawdzone sposoby, które mogą być skuteczne w radzeniu sobie z wybudzaniem się w nocy.

  • Syndrom paryski – co to jest, na czym polega?

    Wizyta w Paryżu to dla wielu turystów spełnienie odwiecznego marzenia. Niestety, czasem potęgowane przez lata emocje, oczekiwania i wyidealizowane wyobrażenia potrafią odbić się negatywnie na zdrowiu. Przekonały się o tym osoby, które doświadczyły tajemniczego syndromu paryskiego. 

  • Paraliż senny – czym jest i jak się przejawia?

    Zaburzenia snu są powszechnym zjawiskiem dotykającym co drugą osobę na świecie. Wśród nich wyróżnić można bardzo nieprzyjemne doznanie, jakim jest paraliż senny. Charakteryzuje się on uczuciem całkowitego bezwładu ciała przy zachowaniu pełnej świadomości. Co jest przyczyną powstawania tego niepokojącego zjawiska, które w potocznym wyobrażeniu kojarzy się z obecnością demonów?

  • Labilność emocjonalna – czym jest, w jaki sposób się przejawia, jak sobie z nią radzić?

    Nagłe wybuchy gniewu, płaczu czy złości, chwiejność nastrój i stanów psychicznych oraz przesadna wrażliwość to jedne z najważniejszych cech wyróżniających osoby labilne emocjonalnie. Warto znać przyczyny tego stanu oraz proponowane sposoby radzenia sobie z nim.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij