Jaki wpływ na zdrowie ma krótka drzemka w ciągu dnia? Ile powinna trwać?

Wydaje się, że drzemki są jak najbardziej korzystne dla zdrowia człowieka, który po krótkim, popołudniowym śnie może być bardziej wypoczęty i gotowy na pozostałe wyzwania dnia. Warto jednak zwrócić uwagę na czas ich trwania, a także na całościowe ilości snu, które dostarczamy codziennie organizmowi w ciągu dnia i nocy. Czy drzemki mogą mieć swoją ciemną stronę?

Najnowsze badania wykazały, że regularne drzemki mogą być powiązane z wysokim ciśnieniem krwi i ryzykiem wystąpienia udaru mózgu. Co ciekawe, nie wynika to z faktu, że spanie w ciągu dnia samo w sobie jest szkodliwe, ale że często wiąże się z zaburzeniami rytmu dobowego, co może być objawem wielu problemów zdrowotnych.

Zalety popołudniowej drzemki

Krótki sen w ciągu dnia może mieć cały szereg korzyści dla naszego organizmu:

• stanowi zastrzyk energii,
• poprawia zdolności intelektualne, wspiera koncentrację,
• zwiększa sprawność fizyczną,
• obniża ryzyko chorób układu krążenia,
• obniża poziom stresu.

Ile powinna trwać drzemka w ciągu dnia? Czas drzemki to istotny czynnik w szacowaniu korzyści zdrowotnych snu w dzień. Dłuższe drzemki, gdy sypia się dłużej niż pół godziny, mogą zaburzyć rytm dnia i, paradoksalnie, potęgować problemy z koncentracją. Warto więc pilnować, aby popołudniowa sjesta czy drzemka po obiedzie była dość krótka. Optymalny czas to 20 minut.

Czy drzemka w ciągu dnia jest zdrowa? Sprzeczne dane

Najnowsze badanie dotyczące wpływu drzemek na zdrowie, przeprowadzone przez naukowców z Chin, a opublikowane w amerykańskim czasopiśmie „Hypertension”, wykazało, że ludzie, którzy regularnie drzemią w ciągu dnia, są bardziej narażeni na rozwój nadciśnienia tętniczego i wystąpienia udaru mózgu. Uczeni zwracają jednak uwagę, że drzemka sama w sobie nie jest szkodliwa, może natomiast być sygnałem, że osoba, która odczuwa potrzebę spania w ciągu dnia, cierpi z powodu przewlekłych problemów zdrowotnych.

Do analizy badacze wykorzystali dane pochodzące od 360 tys. osób, zgromadzone w UK Biobank (w rejestrze znajdują się dane zdrowotne ponad 500 000 osób w wieku 40–69 lat mieszkających w Wielkiej Brytanii, które zebrano w latach 2006–2010). Wyniki pokazały, że ludzie, którzy drzemią regularnie mają o 12% zwiększone ryzyko wysokiego ciśnienia krwi oraz o 24% większą szansę na udar mózgu niż ci, którzy nie sypiają w ciągu dnia lub robią to rzadko.

Potrzeba regularnego odbywania drzemki może wynikać z problemów ze snem w nocy, co z kolei może być związane ze złym stanem zdrowia. W takich przypadkach drzemki nie wystarczą, aby zrekompensować niedobory wypoczynku i uzupełnić zapotrzebowanie na sen. Badacze zwracają uwagę, że rodzi to potrzebę rutynowego pytania pacjentów przez lekarzy rodzinnych o senność w ciągu dnia. U takich pacjentów częste spanie w dzień najczęściej zaburza rytm dnia i powoduje rozdrażnienie, budzenie się w nocy i ogólnie negatywnie wpływa na jakość snu nocnego.

Problemy ze snem a choroby

Problemy z zasypianiem, wybudzanie się w nocy, wczesne wstawanie mogą mieć różne przyczyny. Najczęściej są efektem niewłaściwej higieny snu oraz stresu, jaki towarzyszy nam w ciągu dnia. Wówczas najodpowiedniejszą formą leczenia jest psychoterapia, konieczne może być również leczenie farmakologiczne zaordynowane przez psychiatrę.

Najpopularniejszym preparatem dostępnym bez recepty, który wspomaga utrzymanie optymalnego snu jest melatonina, która ułatwia niweluje problemy z zaśnięciem wieczorem i wspomaga osiągnięcie zdrowego, głębokiego snu.

Podłoże zaburzeń snu może leżeć również w chorobach somatycznych. Najczęściej są to:

• nadciśnienie i choroba niedokrwienna serca – może objawiać się m.in. przebudzaniem się w nocy, któremu towarzyszą duszność, zlewne poty, bóle i zawroty głowy,
• nadczynność tarczycy – chorobie mogą towarzyszyć (również w nocy): niepokój, tachykardia, kołatanie serca, zwiększona potliwość,
• cukrzyca – nadmierna senność w trakcie codziennych obowiązków i brak energii w ciągu dnia (nawet zaraz po przebudzeniu) to jedne z pierwszych objawów cukrzycy typu 2;
• choroby neurologiczne – bezsenność pojawia się w przebiegu wielu schorzeń o podłożu neurologicznym, m.in. w chorobie Parkinsona, padaczce, otępieniu czy też u pacjentów po po udarach mózgu; mogą wówczas występować także zaburzenia oddychania, bezdech senny, nadmierna senność dzienna oraz odwrócenie rytmu snu i czuwania,
• choroby układu pokarmowego – objawy takich schorzeń, jak choroba refluksowa czy wrzody żołądka, czyli m.in. bóle brzucha oraz uczucie pieczenia w przełyku, nasilają się po przejściu do pozycji leżącej, utrudniając zaśnięcie.

Sen jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu i optymalnej, wydajnej pracy mózgu. Zanim jednak sięgniesz po kolejną kawę, aby zapewnić sobie dodatkowy zastrzyk energii, albo utniesz sobie kolejną kilkugodzinną drzemkę bez budzika, sprawdź czy twoje zwyczaje związane ze snem są korzystne dla twojego zdrowia.