W roku 2020 znacznie spadła w Polsce liczba urodzeń. Czy wpływ na to ma pandemia koronawirusa?
Justyna Piekara

W roku 2020 znacznie spadła w Polsce liczba urodzeń. Czy wpływ na to ma pandemia koronawirusa?

W obliczu niepewnej sytuacji życiowej wiele par postanowiło odłożyć decyzje o posiadaniu dziecka. Globalna pandemia COVID-19 niewątpliwie wpłynęła na tę decyzje, ale nie jest ona jedyną przyczyną spadku liczby narodzin. Jakie inne czynniki mają wpływ na spadek dzietności?

Uszczuplenie populacji Polski po roku pandemii

Według wstępnych danych Głównego Urzędu Statystycznego, liczba ludności Polski w końcu 2020 r. wyniosła 38268 tys., czyli obniżyła się o ok. 115 tys. To największy spadek od czasów II wojny światowej. Na taki stan rzeczy miały wpływ liczne zgony wywołane bezpośrednio konsekwencjami zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz innych schorzeń, które spowodowały śmierć ze względu na ograniczony dostęp do świadczeń medycznych, ale też najniższa od wielu lat liczba urodzeń. W porównaniu z rokiem 2019, w roku ubiegłym zanotowano ich aż o 20 tys. mniej.

Depresja urodzeniowa w Polsce

Optymalna wartość współczynnika dzietności, owocująca stabilną sytuacją demograficzną, wynosi co najmniej 2,10-2,15. Wiąże się to z sytuacją, gdy w danym roku na 100 kobiet w wieku rozrodczym, czyli 15-49 lat, przypada średnio co najmniej 210-215 urodzonych dzieci. W 2019 roku współczynnik ten wyniósł 1,42.

Spadek urodzeń nie jest jednak jednoroczną anomalią. W Polsce od około 30 lat obserwuje się zjawisko tzw. depresji urodzeniowej. Oznacza to, że niska liczba urodzeń nie zapewnia zastępowalności pokoleń. Mniejsza liczba kobiet w wieku produkcyjnym, spowodowana niżem demograficznym w latach 1983-2003, dodatkowo wpływa na ograniczenie liczby narodzin.

Spadek liczby narodzin związany z pandemią koronawirusa

W ubiegłym roku na sytuację demograficzną na świecie olbrzymi wpływ miała pandemia COVID-19. Generalnie epidemie przejawiają podobny wzorzec, jeśli chodzi o ich wpływ na populację, a mianowicie gwałtowny spadek liczby urodzeń, po którym następuje stopniowy wzrost, a następnie wyż demograficzny. Czy w przyszłości możemy oczekiwać podobnego scenariusza? Czas pokaże.

Oprócz negatywnych skutków zdrowotnych wywołanych ograniczonym dostępem do służby zdrowia, czy też spowodowanych zakażeniem SARS-CoV-2, pandemia powoduje również szkodliwe skutki dla zdrowia społecznego i psychicznego, które z kolei mogą wpływać na płodność. Im dłużej potrwa pandemia, a wraz z nią niepokój gospodarczy i społeczny, tym bardziej prawdopodobne, że będziemy świadkami jeszcze większego spadku liczby urodzeń. 

Profesorowie ekonomii Melissa Kernery i Phillip Levine opublikowali latem raport, w którym przewidywali, że pandemia może przyczynić się do spadku liczby urodzeń w 2021 roku w Stanach Zjednoczonych o pół miliona. Analiza powstała na podstawie danych z Wielkiej Recesji w latach 2007-2009 i pandemii grypy hiszpańskiej w 1918 roku, a także wcześniejszych badań dotyczących związku płodności z czynnikami, takimi jak bezrobocie i stopień zamożności.

Pandemia vs. planowanie rodziny

Kryzys zdrowia publicznego i kryzys gospodarczy wpłynęły na prawie każdy aspekt życia codziennego, w tym na plany związane z powiększeniem rodziny. Aktualne sondaże wskazują, że 34% Amerykanek opóźniło plany posiadania dziecka lub zmniejszyło liczbę planowanego potomstwa. Inne badanie dowodzi, że podobne tendencje tyczą się Europejek, które także zgłaszają, że planują odłożyć poród lub mieć mniej dzieci. Nawet w Nowej Zelandii, czyli w kraju, który bardzo dobrze poradził sobie z pandemią COVID-19, wskaźniki urodzeń spadają.

Naukowcy z Instytutu Kienesa informują, że prawie połowa ankietowanych biorących udział w badaniu „Sex and Relationships in the Time of COVID-19” zgłosiła, że ich życie seksualne uległo pogorszeniu i są obecnie mniej aktywni seksualnie, do czego przyczyniły się obostrzenia związane z pandemią i konieczność społecznego dystansowania. 

Philip N. Cohen, profesor socjologii i demograf na University of Maryland, zwraca uwagę, że analizy wskazują też, że liczba nieplanowanych ciąż także spada, ponieważ starając się ograniczyć rozprzestrzenianie się COVID-19, ludzie rzadziej się przemieszczają i spotykają. 

  1. Rzeczpospolita: Polacy odkładają decyzję o posiadaniu dziecka, https://www.pap.pl/aktualnosci/news,806965,rzeczpospolita-polacy-odkladaja-decyzje-o-posiadaniu-dziecka.html, [dostęp:] 16.02.2021.
  2. Koronawirus nie przyniósł baby boomu. Dramatyczny spadek populacji Polski, “money.pl” [online], https://www.money.pl/gospodarka/koronawirus-nie-przyniosl-baby-boom-dramatyczny-spadek-populacji-polski-6602415337601568a.html, [dostęp:] 16.02.2021.
  3. A.    Ullah, A. Moin, Y. Araf, Potential effects of the COVID-19 pandemic on future birth rate, „Frontiers in Public Health” 2020, [online] https://doi.org/10.3389/fpubh.2020.578438, [dostęp:] 16.02.2021.
  4. M. S. Kearney, P.B. Levine, The coming COVID-19 baby bust: Update, “brookings.edu” [online], https://www.brookings.edu/blog/up-front/2020/12/17/the-coming-covid-19-baby-bust-update/, [dostęp:] 16.02.2021.
  5. T. Neal, New Zealand records lowest-ever fertility rate, ”rnz.co.nz” [online], https://www.rnz.co.nz/news/national/430861/new-zealand-records-lowest-ever-fertility-rate, [dostęp:] 16.02.2021.
  6. W. Grantham-Philips, COVID baby boom? No, 2020 triggered a baby bust – and that will have lasting impacts, “eu.usatoday.com” [online], https://eu.usatoday.com/story/news/nation/2020/12/16/covid-19-baby-bust-coronavirus-pandemic-lead-birth-decline/6507974002/, [dostęp:] 16.02.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij