Naukowcy odnaleźli "gen szczupłości"
Justyna Piekara

Naukowcy odnaleźli "gen szczupłości"

W trosce o zgrabną sylwetkę stosujemy drakońskie diety i wyciskamy siódme poty na treningach. Tymczasem są wśród nas szczęśliwcy, którzy nie muszą zbytnio starać się o dobrą figurę. Naukowcy zidentyfikowali właśnie gen „szczupłości”, który odpowiada za taki stan rzeczy. 

Genetyka a otyłość 

Badania genomu doprowadziły do odkrycia mechanizmów przyczyniających się do występowania otyłości. Do tej pory zidentyfikowano ponad 50 genów, których działanie wpływa w pewien sposób na masę ciała człowieka. Choć dotychczasowe dokonania wyjaśniają część dziedziczności związanej z otyłością, to nadal pozostaje wiele do odkrycia. Nie w pełni rozumiemy jeszcze szlaki biologiczne zaangażowane w kontrolę bilansu energetycznego. 

Stale rośnie liczba dowodów na to, że czynniki genetyczne nie tylko predysponują do przyrostu masy ciała, ale także modulują odpowiedź na interwencje terapeutyczne w zakresie utraty wagi. Zrozumienie molekularnych mechanizmów otyłości bardzo rozwinęło się w ostatnich latach, opracowano szybsze i bardziej dokładne narzędzia do analiz przesiewowych i terapię ukierunkowaną na wgląd w rodzinną historię zdrowia pacjenta. 

Rzadko dziedzicznie otyłości odbywa się poprzez wariant pojedynczego genu. Jeżeli tak się stanie, to mamy wówczas do czynienia z otyłością monogenową, w której mają swój udział geny, takie jak LEP i LEPR. Większość przypadków choroby wynika zwykle ze złożonych interakcji między wieloma genami oraz warunkami środowiska. Takie przypadki nazywamy otyłością wieloczynnikową, z którą powiązane są cztery geny: FTO, PCSK1, MC4R, CTNNBL1. 

Zagadka naturalnie szczupłej sylwetki

Każdy zna kogoś, kto nie zaprząta sobie głowy liczeniem kalorii i treningami, a nie przybiera na wadze. Według szacunków takie osoby stanowią około 1% społeczeństwa.

Zazwyczaj bada się procesy odpowiedzialne z otyłość, tym razem uczeni postanowili zmienić nieco obiekt obserwacji i przyjrzeć się bliżej temu, co powoduje, że pewne osoby z natury są szczupłe. W rezultacie udało im się zidentyfikować gen ALK, który może uodpornić niektóre osoby na przyrost masy ciała. Odkrycie to może utorować drogę do znalezienia spersonalizowanych metod leczenia otyłości. Wyniki badania zostały opublikowane w czasopiśmie naukowy „Cell”. 

Joseph Penninger, profesor genetyki medycznej z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej, wraz z międzynarodowym zespołem sprawdzili profile genetyczne i postanowili prześledzić historię zdrowia ponad 47 000 osób, których dane zostały zgromadzone w estońskim Biobanku. Naukowcy przeprowadzili analizę ich genomu. Wykorzystali do tego metodę GWAS, która polega na wyłonieniu różnych typów genetycznych i wychwyceniu tych występujących najczęściej u osób z daną cechą. Na potrzeby tego eksperymentu była to niska wartość wskaźnika BMI (ang. Body Mass Index).

Eksperci zdefiniowali osoby szczupłe jako te należące do 6.,najniższego percentylu BMI. Otrzymaną wartość wskaźnika skorygowano i dostosowano odpowiednio do kategorii wiekowej i płci. Z eksperymentu wykluczono uczestników cierpiących na lipodystrofię i anoreksję. Po analizie okazało się, że według przyjętych kryteriów, zidentyfikowano 881 osób, które nie wykazywały tendencji do nadmiernego tycia, co stanowi niewiele, bo 2% grupy biorącej udział w badaniu. 

Gen ALK 

ALK (ang. Anaplastic Lymphoma Kinase) może odgrywać ważną rolę procesie kontroli wydatkowania energii przez mózg, wysyłać sygnały skierowane do tkanki tłuszczowej i pobudzać organizm do jej spalania. Wymagane są jednak dalsze prace badawcze i próba wykonana wśród bardziej zróżnicowanej grupy. 

ALK należy do nadrodziny receptorów insuliny i jest powszechnie znany tego, że często ulega mutacjom. Uważa się, że obecność tego genu sprzyja rozwojowi guzów nowotworowych, co potwierdzają wcześniejsze prace badawcze. Inhibitory ALK są już stosowane w leczeniu raka. Prawdopodobnie, gdyby udało się zahamować jego ekspresję i spróbować wyłączyć jego funkcje, to być może wszyscy moglibyśmy przestać martwić się zbędnymi kilogramami. 

W celu sprawdzenia tej hipotezy wykonano modele zwierzęce. W warunkach laboratoryjnych, kiedy ALK został wyeliminowany u myszy lub much laboratoryjnych, niezależnie od rodzaju przyjmowanego pokarmu, organizmy pozostawały szczupłe. Utrata genu uchroniła je przed otyłością. Nawet na wysokotłuszczowej diecie, myszy z nokautem genu ALK miały wykazywały lepszą tolerancję glukozy, a muszki Drosophila niższy poziom trójglicerydów. 

  1. C. Choquet, D. Meyre, Genetics of obesity: what have we learned?, "Current Genoics" 2011, nr 12 (3), s 169–179, [online] https: //dx. doi. org/10.2174%2F138920211795677895, [dostęp:] 30.10.2020.
  2. H. Huvenne, B. Dubern, K. Clement, Rare genetic forms of obesity: clinical approach and current treatments in 2016, "Obesity Facts" 2016, nr 9 (3), s 158–173, [online] https: //dx. doi. org/10.1159%2F000445061, [dostęp:] 30.10.2020.
  3. C, Leith, ALK – the skinny gene?, „labroots.com” [online], https: //www. labroots. com/trending/genetics–and–genomics/17687/alk–skinny–gene, [dostęp:] 30.10.2020.
  4. ALK Gene linked to natural thinness in genetic, functional studies, „genomweb.com” [online], https: //www. genomeweb. com/microarrays–multiplexing/alk–gene–linked–natural–thinness–genetic–functional–studies#. X5va8Edxdpk, [dostęp:] 30.10.2020.
  5. M. Wexler, ALK gene could be key for obesity treatment, study suggests, „geneticobiesitynews.com”, [online] https: //geneticobesitynews.com/2020/05/28/alk–gene–could–be–key–for–obesity–treatment–study–suggests/, [dostęp:] 30.10.2020.
  6. M. Orthofer, A. Valsesia, R. Magi, Identification of ALK in thinness, "Cell" 2020, nr 181 (6), [online] https://doi.org/10.1016/j.cell.2020.04.034, [dostęp:] 30.10.2020.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta odchudzająca – jak ją zaplanować? O czym warto pamiętać? Co jeść, żeby schudnąć?

    Nie ma jednej, uniwersalnej diety pozwalającej na uzyskanie zdrowej i szczupłej sylwetki. To, co sprawdzi się w przypadku jednej osoby (np. wartość kaloryczna, rozkład podstawowych makroskładników, wybór produktów), dla drugiej może być wręcz szkodliwe. Istnieją natomiast pewne zasady, których wprowadzenie do codziennego funkcjonowania na pewno przysłuży się osiągnięciu naszego celu. Dieta odchudzająca – jak ją zaplanować? Czy taka dieta może być szybka i tania? Co należy zrobić, aby odchudzanie było zdrowe i skuteczne? 

  • 5 zasad grillowania bez problemów z trawieniem

    Wraz z nadejściem wyższych temperatur coraz chętniej spędzamy czas na świeżym powietrzu. Przy tej okazji często decydujemy się na przygotowanie i zjedzenie posiłku w ogrodzie, w towarzystwie zaproszonych gości. Największą popularnością cieszą się potrawy przyrządzane na grillu. Czy możemy przygotować potrawy grillowane, które będą wyglądały apetycznie, smakowały gościom i jednocześnie nie szkodziły ich zdrowiu?

  • Dieta na lato – co jeść i pić podczas upałów? Przepisy na dania i napoje na upalne dni

    Dieta dobra na upały to głównie troska o odpowiednie nawodnienie organizmu, ale także korzystanie ze świeżych warzyw i owoców, których latem nie brakuje. Fundament letniego menu to lekkie i pożywne dania bez złożonej obróbki kulinarnej. Co jeść i pić w upalne dni? 

  • Dieta na płaski brzuch – jak powinna wyglądać? Wskazówki dietetyczne dla kobiet i mężczyzn

    Płaski brzuch to obiekt pożądania większości z nas. Szukamy więc specjalnych diet, sięgamy po „cudowne” specyfiki i podejmujemy się określonych ćwiczeń fizycznych w nadziei, że uda się nam wyszczuplić tę konkretną partię ciała. Tymczasem dieta na płaski brzuch tak naprawdę nie istnieje – trudno „miejscowo” odchudzić się samą dietą. Można natomiast zastosować pewne zasady, które pozwolą nam zachować zdrowie i ładną sylwetkę ogółem, co przysłuży się poprawie wyglądu również i naszego brzucha. 

  • Przerywany post (Intermittent Fasting) wpływa na poprawę neurogenezy i pamięci długoterminowej

    Nowe badanie przeprowadzone przez Instytut Psychiatrii, Psychologii i Neuronauki w King's College London wykazało, że przerywany post jest skutecznym sposobem na poprawę pamięci długoterminowej i przyczynia się do powstawania nowych neuronów w rejonie hipokampa u dorosłych myszy. Odkrycie daje nadzieję na spowolnienie procesu pogarszania się funkcji poznawczych u osób starszych.

  • Cardio – podstawowe zasady i zalety treningu cardio

    Cardio to trening wytrzymałościowy, podczas którego znacząco wzrasta tętno oraz ilość oddechów na minutę. Wysiłek cardio pozytywnie wpływa na pracę układu krążenia, przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej. Sprzyja także poprawie samopoczucia i dostarcza dużej dawki energii. 

  • Dieta w menopauzie – jak powinna wyglądać? Co jeść, a czego unikać? Jak schudnąć podczas menopauzy?

    Czy dieta podczas menopauzy (klimakterium) odgrywa ważną rolę? Okazuje się, że tak. W tym okresie warto zmienić swoje dotychczasowe menu. W jadłospisie przy menopauzie powinny zagościć produkty bogate w fitohormony (fitoestrogeny), witaminy z grupy B, witaminę K, selen, magnez, wapń oraz tryptofan. Dlaczego?  

  • Trening interwałowy – na czym polega? Przykłady i efekty ćwiczeń interwałowych

    Trening interwałowy (High Intensity Interval Training, HIIT) polega na wykonywaniu serii ćwiczeń o dużej intensywności – na poziomie 90% maksymalnego tętna, przeplatanych przerwami, podczas których tętno spada do 50–60%. Interwały są dużym obciążeniem dla organizmu, są wysiłkiem beztlenowym. Obciążają układ sercowo-naczyniowy oraz nerwowy, dlatego też nie powinny być wykonywane przez osoby początkujące bądź ze schorzeniami przewlekłymi bez wcześniejszej konsultacji lekarskiej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij