Kurki (pieprznik jadalny) – właściwości, wartości odżywcze i przepisy - portal DOZ.pl
Kurki (pieprznik jadalny) – co to za grzyby? Właściwości i wartości odżywcze kurek. Zdrowe przepisy z kurkami
Katarzyna Turek-Kawecka

Kurki (pieprznik jadalny) – co to za grzyby? Właściwości i wartości odżywcze kurek. Zdrowe przepisy z kurkami

Kurka (pieprznik jadalny, Cantharellus cibarius) jest grzybem o charakterystycznym wyglądzie i szerokim zastosowaniu w kuchni. Dlaczego warto je włączyć do jesiennego menu? Jakie wartości odżywcze ma pieprznik jadalny i jakie są jego właściwości prozdrowotne? 

Kurki – charakterystyka, występowanie   

Pieprznik jadalny ma bardzo charakterystyczny wygląd. Owocnik jest żółty, w odcieniu od bladego do rdzawożółtego. Młode kurki mają wypukłe kapelusze, które z wiekiem robią się coraz bardziej wklęsłe, aż u dojrzałych grzybów będą mieć lejkowaty, pofalowany kształt. Trzon kurki zwęża się ku dołowi, a kolor ma taki sam jak kapelusz grzyba. Spód kapelusza pokryty jest blaszkami w tym samym kolorze co miąższ i trzon. Sam grzyb ma lekko owocowy, delikatny zapach i bardzo łagodny smak.  

Nazwa pieprznik wynika z tego, że w starszych okazach grzyba można wyczuć nutkę pieprzu. Kurki występują w lasach liściastych oraz iglastych, rosną bardzo często w dużych skupiskach (czasem kręgach), schowanych pod mchem lub stertą opadłych liści. W lasach znaleźć je można od czerwca do października – najczęściej pod świerkiem, sosną, bukiem, grabem lub dębem. 

Kurki a lisówka pomarańczowa  

Kurki mają swój niejadalny odpowiednik – lisówkę pomarańczową. Jest to podobny do kurek grzyb, który nie jest trujący, ale spożyty (szczególnie w dużych ilościach) może powodować dolegliwości trawienne. Podobnie jak pieprznik jadalny jest żółto-pomarańczowy i pod spodem kapelusza ma blaszki. Można je odróżnić, przyglądając się ich blaszkom: lisówka ma gęściejsze blaszki pod kapeluszem, cieńszą nóżkę i zazwyczaj jest trochę ciemniejsza. Występuje w podobnych miejscach i w podobnym okresie jak pieprznik jadalny, ale nie jest tak powszechna. 

Kurki – wartości odżywcze i właściwości  

Kurki mają dużą zawartość wody, co powoduje, że są niskokaloryczne. 100 g świeżych grzybów dostarcza około 60 kcal. Mają dość dużą zawartość wartościowego białka, błonnika, beta-karotenu oraz witamin z grupy B, szczególnie witaminy B1.

Dodatkowymi prozdrowotnymi związkami zawartymi w pieprzniku jadalnym są związki fenolowe o silnym właściwościach przeciwutleniających, zdolnych do ochrony przed wolnymi rodnikami. Są nieocenionym składnikiem zdrowej diety, szczególnie w sezonie letnio-jesiennym.  

Polecane dla Ciebie

Kurki – kto nie powinien ich jeść?  

Kurek nie powinny jeść osoby mające problemy z funkcjonowaniem układu trawiennego – w związku z zawartością chityny, dość długo zalegają w żołądku i są ciężkostrawne. Z tego powodu pieprznik nie jest odpowiednim składnikiem diety dla dzieci do lat 7 oraz osób starszych i z chorym przewodem pokarmowym.

Kurki, jak każde grzyby, są absolutnie zabronione u osób będących na diecie łatwostrawnej z powodu chorób przewodu pokarmowego, a w szczególności z chorą wątrobą, trzustką lub zapaleniem pęcherzyka żółciowego. Dodatkowo na kurki marynowane w occie powinny uważać osoby, które ograniczają sól w swojej diecie: osoby z nadciśnieniem i innymi chorobami układu krążenia – ich marynata jest bardzo słona. 

Kurki – jak je przyrządzać?  Jak myć i mrozić kurki? 

Kurki można przyrządzać na świeżo, mrozić je bądź marynować. Bardzo ważne jest odpowiednie oczyszczenie kurek, w związku ze swoją budową są mocno zanieczyszczone mchem, piaskiem czy ziemią. Jak oczyścić kurki? Najpierw konieczne jest wyrzucenie grzybów z robakami i przemoczonych. Następnie należy je dokładnie oczyścić nożykiem lub specjalną szczoteczką, a gdy to nie pomoże można je krótko przepłukać w misce z wodą i solą.  

Nie można ich długo moczyć czy płukać pod bieżącą wodą, ponieważ wchłaniają wtedy dużą ilość wody i tracą swój smak. 

Jak mrozić kurki? W przypadku mrożenia kurek konieczne jest wcześniejsze ich przesmażenie lub ugotowanie, zanim się je umieści w szczelnie zamkniętych woreczkach lub pojemniczkach w zamrażarce. W przeciwnym razie będą gorzkie. Kurki świeże lub mrożone można wykorzystać do zrobienia jajecznicy, sosu z kurkami, zupy, makaronu, gulaszu. Kurki marynowane są świetnym dodatkiem do kanapek, sałatek oraz tatara. 

Dietetyczne przepisy z kurkami   

Jak zrobić kurki? Oto kilka zdrowych przepisów z kurkami:

Sos z kurek - kurki w śmietanie 

Składniki: 

  • 1 płaska łyżeczka masła klarowanego (w dietetycznej, bardziej zdrowej wersji zamień na olej), 
  • 125 g kurek, 
  • 1/4 cebuli, 
  • 1 ząbek czosnku, 
  • szczypta soli i pieprzu, 
  • kilka kropli soku z cytryny, 
  • 50 ml śmietanki 30% (w wersji dietetycznej użyj jogurtu greckiego lub naturalnego), 
  • 2 łyżki posiekanej natki pietruszki. 

Większe grzyby podziel na kawałki, rozrywając kapelusze razem z nóżkami. Cebulę posiekaj w kostkę, czosnek w cienkie plasterki lub przeciśnij przez praskę. Na patelni lub w rondelku z grubym dnem rozgrzej tłuszcz i podsmaż na średnim ogniu cebulę i czosnek, uważając, aby się nie przypaliły. Dodaj kurki i smaż przez około kwadrans, mieszając, aby nie uległy spaleniu. Dodaj sok z cytryny, sól, pieprz i śmietankę lub jogurt. W przypadku śmietanki gotuj kilka minut, w razie użycia jogurtu ściągnij z ognia i tylko wymieszaj, aby sos się nie ściął. Posyp natką pietruszki i podawaj z makaronem, pieczywem lub innymi dodatkami. 

Makaron z kurkami 

Składniki: 

  • porcja sosu z kurek (z przepisu wyżej), 
  • łyżka parmezanu lub płatków drożdżowych, 
  • 100 g makaronu (najlepiej nadaje się tagliatelle). 

Makaron ugotuj al dente. Do sosu z kurek dodaj łyżkę wody spod makaronu. Wymieszaj z makaronem i posyp parmezanem oraz natką pietruszki. 

Lekki makaron z kurkami i pomidorami 

Składniki: 

  • 100 g makaronu (najlepiej nadaje się tagliatelle lub spaghetti), 
  • 1 łyżka oleju rzepakowego lub oliwy z oliwek, 
  • 2 ząbki czosnku, 
  • 2 duże świeże pomidory, 
  • gałązka świeżego tymianku lub rozmarynu, 
  • sól i pieprz do smaku, 
  • łyżka parmezanu lub płatków drożdżowych, 
  • 2 łyżki posiekanej natki pietruszki, 
  • opcjonalnie: 50 ml wina białego wytrawnego lub półwytrawnego. 

Pomidory obierz ze skórki i posiekaj – jeden w drobniejszą kostkę, drugi w grubszą. Grzyby oczyść, podziel na mniejsze kawałki. Na rozgrzany tłuszcz wrzuć czosnek i gałązkę tymianku lub rozmarynu. Smaż chwilę, uważając, aby nie zrumienić czosnku. Dodaj grzyby, smaż kilka minut, mieszając, aby się nie przypaliły. Wlej wino (możesz ten etap pominąć) i odparuj, mieszając. Dodaj pomidory i duś chwilę, aż staną się miękkie. Wyciągnij zioła, dodaj ugotowany w międzyczasie makaron i parmezan lub płatki drożdżowe. Podawaj posiekany natką pietruszki. 

Jajecznica z kurkami 

Składniki: 

  • 150 g kurek, 
  • 1/2 cebuli, 
  • 1 łyżeczka oleju, 
  • 3 jajka, 
  • szczypta soli i pieprzu, 
  • 2 łyżki posiekanego koperku, 
  • 2 kromki chleba żytniego. 

Oczyść grzyby i większe pokrój wzdłuż, a mniejsze zostaw w całości. Cebulę posiekaj w kostkę. Na patelni rozgrzej olej i podsmaż cebulę do zezłocenia. Dodaj grzyby, smaż 5 minut, mieszając. Wbij jajka, przypraw i smaż do takiego ścięcia się masy jajecznej jak lubisz. Podawaj jajecznicę z pieczywem (może być stostowane) posypaną świeżym koperkiem z porcją świeżych warzyw –pomidorami lub papryką. 

  1. E. Gerhart, Grzyby wielki ilustrowany przewodnik, wyd. Zakład Poligraficzno - Wydawniczy Pozkal. 
  2. M. Lisiewska, M. Szmid, Przewodnik grzyboznawczy, wyd. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2003. 
  3. M. Siwulski, K. Sobieralski, Uprawa gr

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij