Boczniaki – charakterystyka, właściwości, zdrowe przepisy
Katarzyna Turek-Kawecka

Boczniaki – charakterystyka, właściwości, zdrowe przepisy

Boczniaki są wykorzystywane jako składniki dań przyrządzanych w domu, ale także w przemyśle jako źródło białka w produktach wegańskich takich jak na przykład kiełbaski bezmięsne. Boczniaki to także grzyby o wielu właściwościach prozdrowotnych. Dlaczego warto je jeść? Jak przyrządzać boczniaki? 

Boczniaki to grupa grzybów, z której najbardziej popularny jest boczniak ostrygowaty. Poza nim w lasach znaleźć można także boczniak topolowy, boczniak rowkowanotrzonowy (lejkowaty), boczniak łyżkowaty (płucny) i boczniak mikołajkowy (królewski). Najbardziej popularny boczniak ostrygowaty w ostatnich latach staje się coraz bardziej znanym grzybem w Polsce. Można znaleźć go w lasach na pniach drzew, ale także wyhodować na własnym balkonie lub garażu ze specjalnej grzybni, którą można kupić w sklepie, jeśli tylko zapewni im się wystarczającą wilgotność i temperaturę do wzrostu. W przyrodzie rosną one na martwych lub uszkodzonych pniach drzew (z wyjątkiem boczniaka królewskiego), przede wszystkim liściastych.

Boczniaki – charakterystyka  

Boczniaki mają różny wygląd w zależności od konkretnego gatunku. Większość z nich składa się z dużego kapelusza z blaszkami pod spodem oraz krótkiego trzonu. Wyjątkiem jest boczniak królewski, gdzie większą część grzyba stanowi trzon. Najbardziej popularny boczniak ostrygowaty ma owocnik o średnicy sięgającej 5–25 cm. U młodych grzybów jego kształt jest łukowaty z podwiniętym ostrym brzegiem, a u starych staje się muszlowaty i wydłużony, kształtem przypominający ostrygę. Grzyb jest miękki i sprężysty, może mieć kolor beżowy, brązowy, szary a czasem nawet niebieskawy lub fioletowawy, u większych, starszych grzybów robi się jaśniejszy.

Powierzchnia boczniaka ostrygowatego jest sucha, matowa i nie jest pokryta skórą. Blaszki grzyba są szerokie i gęsto ułożone, zbiegają się na trzonie o długości 1–4 centymetrów przyrastającym bokiem do drzewa (dziko rosnący) lub paczki z grzybnią (hodowlany). Najbardziej do jedzenia nadają się młode grzyby – stare bywają łykowate.  

Boczniaki – wartości odżywcze i właściwości  

Boczniak ostrygowaty jest dobrym źródłem białka, kwasu foliowego i innych witamin z grupy B. Ponadto ma niski indeks glikemiczny i jest dobrym, niskokalorycznym (37 kcal/100 g) produktem dostarczającym znaczących ilości błonnika pokarmowego (4–9 g/100 g). Dodatkowo zawiera pewne ilości żelaza, magnezu, fosforu, wapnia, sodu, potasu, selenu i cynku oraz prowitaminę D oraz witaminy z grupy B, w tym kwas foliowy.  

Przy regularnym spożywaniu boczniaków może zmniejszyć się prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy, miażdżycy, poprawia się stężenie cholesterolu i zmniejsza ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej. Dzięki zawartości substancji przeciwutleniających regularne spożywanie boczniaków pomaga zmiatać wolne rodniki. Niestety, przez obecność dość ciężkostrawnych związków nie powinny go jeść dzieci poniżej 7. roku życia, osoby starsze i z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. 

Jak przygotować boczniaki? Jak przechowywać boczniaki?  

Boczniaki najlepiej spożywać świeże, można je jednak także mrozić oraz suszyć. Suszone świetnie nadają się do przyprawiania dań mięsnych – mają dużo smaku umami, który wzmocni aromat dań. Świeże boczniaki zazwyczaj panieruje się jak kotlety schabowe i smaży na patelni, można z nich przygotować także flaczki, gulasze i marynaty. Są świetną alternatywą dla mięsa w wielu daniach – nie bez powodu wykorzystuje się je do produkcji wegańskich produktów mięsnych. 

Jak przechowywać boczniaki? Kupując je w sklepach, zazwyczaj dostać je można w plastikowych pojemniczkach owiniętych folią spożywczą. W razie samodzielnego zbierania ich, również warto je umieścić w zamkniętym pudełku. Przechowywać należy je w chłodnym miejscu, można (ale nie trzeba) w lodówce. Ważne, żeby nie wyschły, wtedy na dłużej zachowają swoją świeżość. 

Zdrowe przepisy z boczniakami 

Jak przyrządzić boczniaki? Poniżej dietetyczne przepisy z boczniakami:  

Leczo z boczniakami 

Składniki: 

  • 2 łyżeczki oleju rzepakowego, 
  • 1/2 cebuli, 
  • 1 papryka czerwona, 
  • 1/2 cukinii, 
  • 2 średnie pomidory, 
  • 100 g boczniaków, 
  • szczypta soli i pieprzu, 
  • 1/2 łyżeczki papryki słodkiej w proszku, 
  • szczypta papryki wędzonej w proszku, 
  • szczypta papryki ostrej w proszku, 
  • 1 łyżeczka sosu sojowego. 

Cebulę obierz i pokrój w piórka i podsmaż do lekkiego zezłocenia w rondelku na połowie oleju. Paprykę pozbaw gniazda nasiennego i pokrój w kostkę lub paski. Dodaj do cebuli wraz z papryką w proszku i smaż około 5 minut, co jakiś czas mieszając. Cukinię pokrój w grubą kostkę, pomidory obierz ze skórki i także pokrój w kostkę. Dodaj do rondelka, pomieszaj i duś pod przykryciem 10 minut. Boczniaki podziel na kawałki, rozrywając je wzdłuż blaszek. Na patelni rozgrzej drugą połowę oleju, podsmaż na niej boczniaki skropione sosem sojowym do zezłocenia, starając się ich nie mieszać (puszczą wtedy mniej wody). Gdy warzywa będą miękkie, dodaj do nich boczniaki, wymieszaj, gotuj około 2 minut i dopraw pieprzem oraz solą. Podawaj z pieczywem lub ugotowaną kaszą. 

Flaczki z boczniaków 

Składniki na 2 większe lub 4 mniejsze porcje: 

  • 500 g boczniaków, 
  • 1 pietruszka, 
  • 1 marchewka, 
  • 1/4 selera, 
  • 1 cebula, 
  • kilka liści laurowych, 
  • kilka kuleczek ziela angielskiego, 
  • 1 łyżka oleju rzepakowego, 
  • szczypta imbiru, gałki muszkatołowej, 
  • 1 łyżeczka majeranku, 
  • 2 szczypty suszonego lubczyku, 
  • 1 litr bulionu warzywnego, 
  • szczypta soli i pieprzu, 
  • 1 łyżeczka sosu sojowego. 

Boczniaki oczyść i podziel na mniejsze kawałki, rozrywając je wzdłuż blaszek. Cebulę pokrój w kostkę, pozostałe warzywa zetrzyj na grubej tarce. W garnku z grubym dnem rozgrzej olej i wrzuć warzywa z grzybami oraz liśćmi laurowymi i zielem angielskim. Smaż kwadrans, co jakiś czas mieszając na niedużym ogniu. Kiedy wszystkie składniki w rondelku będą miękkie, dolej bulion, dodaj sól, pieprz i sos sojowy. Gotuj kwadrans. Pod koniec usuń ziele angielskie i liście laurowe. Podawaj z pieczywem. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij