Podgrzybek – rodzaje i wartości odżywcze. Jak przyrządzać i ile gotować podgrzybki? Zdrowe przepisy z podgrzybkami
Katarzyna Turek-Kawecka

Podgrzybek – rodzaje i wartości odżywcze. Jak przyrządzać i ile gotować podgrzybki? Zdrowe przepisy z podgrzybkami

Podgrzybek jest jednym z najczęściej zbieranych grzybów w polskich lasach. Świetnie nadaje się do wykorzystania świeżo po grzybobraniu, można go także użyć do mrożenia, suszenia, marynowania lub konserwowania w puszkach. Podgrzybek ma intensywny smak i zapach – jest bardzo ceniony przez wielu grzybiarzy. Przez to, że jest trochę tańszy od prawdziwków, a nadal bardzo smaczny, często gości na wielu polskich stołach, w wielu urozmaiconych daniach.  

Podgrzybek – charakterystyka, występowanie i rodzaje

Podgrzybek należy do rodziny borowikowatych. Poza najbardziej popularnym podgrzybkiem brunatnym dużą popularnością cieszą się także podgrzybek zajączek, podgrzybek złotawy i podgrzybek żeberkowaty. Podgrzybek brunatny rośnie w lasach, przeważnie iglastych, ale także niektórych liściastych, od czerwca do listopada. Występuje gromadnie w pobliżu sosen albo w miejscach nagromadzonego ściętego drewna. 

Jego kapelusze są lekko spłaszczone w kolorze kasztanowo-brązowym, które im starszy grzyb, tym robią się lekko jaśniejsze. Wielkość podgrzybka może być bardzo różna – od 3 do 15 centymetrów. Spód kapelusza składa się z jasnooliwkowych rurek. W miejscu uszkodzenia nabierają one sinego, a nawet błękitnego koloru, przez co często nazywane są potocznie przez grzybiarzy siniakami. 

Nóżka podgrzybka jest koloru ciemnożółtego i ma kształt walca i długość kilkunastu centymetrów. Jego powierzchnia pokryta jest sztywnymi włóknami. Młode owocniki mają trzon nie walcowaty, a beczułkowaty i pokryty siateczką. Miąższ podgrzybka brunatnego jest biały lub lekko żółty, a po nacięciu nożykiem nabiera sinego odcienia. Smak jest bardzo delikatny i miły dla podniebienia. Zapach jest intensywny, mocno grzybowy. 

Wartości odżywcze podgrzybka 

Kapelusze podgrzybka brunatnego dostarczają pewną ilość witamin z grupy B (B1, B2, B3), D, E oraz A. Ponadto zawierają składniki mineralne: fosfor, potas, sód, wapń, żelazo, cynk, jod, mangan i miedź. Owocniki podgrzybka zawierają także znaczące ilości błonnika, dzięki czemu może poprawiać funkcjonowanie jelit.

Jak każde grzyby, podgrzybki zawierają także pewną ilość ciężkostrawnej chityny, przez co ich spożycie jest niewskazane dla dzieci, osób starszych lub mających problemy trawienne. 

Jak przyrządzać podgrzybki? 

Podgrzybki po zebraniu koniecznie trzeba oczyścić z piasku, mchu i innych zanieczyszczeń, a następnie należy oskrobać nóżkę. Jeśli będą spożywane od razu, można je przepłukać w wodzie. Jeśli będą mrożone lub suszone, ten etap należy pominąć. Kolejnym krokiem jest pokrojenie większych grzybów – zazwyczaj kroi się je w plasterki. Mniejsze owocniki mogą być wykorzystane w całości.

Podgrzybki nadają się przy bezpośrednim przetworzeniu do zrobienia sosu, zupy czy risotto. Nadmiar grzybów można wysuszyć, zamrozić lub zamarynować. 

Zdrowe przepisy z podgrzybkami 

Sos z podgrzybków - podgrzybki w śmietanie 

Składniki: 

  • 1 płaska łyżeczka masła klarowanego (w dietetycznej, bardziej zdrowej wersji zamień na olej), 
  • 125 g podgrzybków,
  • 1/4 cebuli, 
  • 1 ząbek czosnku,
  • szczypta soli i pieprzu,
  • kilka kropli soku z cytryny,
  • 50 ml śmietanki 30% (w wersji dietetycznej użyj jogurtu greckiego lub naturalnego),
  • 2 łyżki posiekanej natki pietruszki.

Grzyby pokrój na ćwiartki (mniejsze) lub plasterki (większe). Cebulę posiekaj w kostkę, czosnek w cienkie plasterki lub przeciśnij przez praskę. Na patelni lub w rondelku z grubym dnem rozgrzej tłuszcz i podsmaż na średnim ogniu cebulę i czosnek, uważając, aby się nie przypaliły. Dodaj podgrzybki i smaż przez około kwadrans, mieszając ,aby się nie przypaliły. Dodaj sok z cytryny, sól, pieprz i śmietankę lub jogurt. W przypadku śmietanki gotuj kilka minut, w razie użycia jogurtu ściągnij z ognia i tylko wymieszaj, aby sos się nie ściął. Posyp natką pietruszki i podawaj z makaronem, pieczywem lub innymi dodatkami. 

Makaron z podgrzybkami 

Składniki: 

  • porcja sosu z podgrzybków (z przepisu wyżej),
  • łyżka parmezanu lub płatków drożdżowych, 
  • 100 g makaronu (najlepiej nadaje się tagliatelle). 

Makaron ugotuj al dente. Do sosu z podgrzybków dodaj łyżkę wody spod makaronu. Wymieszaj z makaronem i posyp parmezanem oraz natką pietruszki. 

Polędwiczki z sosem grzybowym 

Składniki: 

  • porcja sosu z podgrzybków (z przepisu wyżej),
  • 150 g polędwiczki wieprzowej, 
  • 1 łyżeczka oleju, 
  • szczypta soli i pieprzu, 
  • 3 ziemniaki.

Oczyść mięso z błonek i pokrój na plastry. Ziemniaki ugotuj w wodzie. Polędwiczki posmaruj olejem i grilluj na rozgrzanej patelni, przypraw. Podawaj z sosem z podgrzybków i z ziemniakami. 

Zupa z podgrzybków 

Składniki na 4 porcje: 

  • 600 g podgrzybków, 
  • 1 nieduża cebula, 
  • 2 łyżki oleju, 
  • 1,5 litra bulionu warzywnego, drobiowego lub wołowego, 
  • 100 ml śmietanki kremówki 12% (w wersji dietetycznej mleko),
  • 120 g drobnego makaronu lub łazanek, 
  • pęczek natki pietruszki. 

Grzyby oczyść i pokrój na plasterki. W garnku rozgrzej olej i zeszklij na nim pokrojoną w kostkę cebulę. Dodaj grzyby i smaż, mieszając co jakiś czas przez 5 minut. Zalej bulionem i gotuj kwadrans. Dodaj śmietankę lub mleko. Podawaj z ugotowanym makaronem, posypane obficie posiekaną natką. 

Jajecznica z podgrzybkami 

Składniki: 

  • 100 g podgrzybków,
  • 1/2 cebuli,
  • 1 łyżeczka oleju, 
  • 3 jajka, 
  • szczypta soli i pieprzu,
  • 2 łyżki posiekanej natki pietruszki,
  • 2 kromki chleba żytniego.

Oczyść grzyby i pokrój je w plasterki. Cebulę posiekaj w kostkę. Na patelni rozgrzej olej i podsmaż cebulę do zezłocenia. Dodaj grzyby i smaż 5 minut, mieszając. Wbij jajka, przypraw i smaż do takiego ścięcia się masy jajecznej jak lubisz. Podawaj jajecznicę z pieczywem (może być stostowane) posypaną natką. 

Tofucznica z podgrzybkami - „bezjajeczna” jajecznica 

Składniki: 

  • 100 g podgrzybków,
  • 1/2 cebuli, 
  • 1 łyżeczka oleju, 
  • 1 kostka tofu (180 g), 
  • 1 łyżka płatków drożdżowych, 
  • szczypta kurkumy, czarnej soli Kala Namak i pieprzu,
  • 2 łyżki posiekanej natki pietruszki,
  • 2 kromki chleba żytniego.

Oczyść grzyby i pokrój je w plasterki. Cebulę posiekaj w kostkę. Na patelni rozgrzej olej i podsmaż cebulę do zezłocenia. Dodaj grzyby, smaż 5 minut mieszając. Pokrusz tofu, płatki drożdżowe i wszystkie przyprawy. Przesmaż kilka minut, co chwilę mieszając. Podawaj tofucznicę z pieczywem (może być stostowane) posypaną natką. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Tłuszcze – charakterystyka, rola w organizmie, zapotrzebowanie i źródła

    Jeden z najbardziej kontrowersyjnych składników diety. Przez lata albo nadto demonizowany i eliminowany z codziennego żywienia, albo włączany w ilościach ponad granice norm (diety wysokotłuszczowe). Tłuszcze – ile powinno być ich w naszej diecie? Które będą lepsze, zdrowe, a które niekoniecznie? Co, gdy jest ich w jadłospisie za mało?  

  • Węglowodany – rola, rodzaje, źródła, zapotrzebowanie. Jak wpływają na organizm?

    Stanowią podstawowe źródło energii. Pozwalają na podejmowanie codziennych czynności życiowych, udział w aktywności fizycznej oraz wpływają na nasze samopoczucie. Węglowodany – jaka jest ich rola w żywieniu człowieka? Czy diety niskowęglowodanowe są zdrowe? Czy unikając węglowodanów, można skutecznie i trwale schudnąć? 

  • Guma ksantanowa (E415) – właściwości i zastosowanie. Czy szkodzi zdrowiu?

    Guma ksantanowa jest ważną substancją dodatkową z grupy emulgatorów i środków zagęszczających, stosowaną w wielu gałęziach przemysłu. Czy powszechność jej użycia powinna nas niepokoić? Czym jest guma ksantanowa, jakie ma właściwości i czy jest dla nas szkodliwa? 

  • Pektyna (E440) – właściwości i zastosowanie. Jak zrobić ją w domu?

    Pektyna to częsty gość w naszych kuchniach – zwłaszcza wtedy, gdy trwa sezon na przygotowywanie przetworów owocowych. Jest niezbędna do szybkiego nadania odpowiedniej konsystencji domowym konfiturom i dżemom. Czym jest pektyna, jakie ma właściwości i zastosowanie (również niekulinarne) i czy jest dla nas zdrowa? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij