Jajeczko kobiety selekcjonuje plemniki, które mogą je zapłodnić - portal DOZ.pl
Jajeczko kobiety selekcjonuje plemniki, które mogą je zapłodnić
Katarzyna Szulik

Jajeczko kobiety selekcjonuje plemniki, które mogą je zapłodnić

Proces starań o dziecko bywa długi i żmudny, a wielu kobietom nie udaje się zajść w ciążę bez dodatkowej pomocy w ramach zabiegów inseminacji i in vitro. Nawet u par całkowicie zdrowych i świadomych faz cyklu, szanse na zapłodnienie nie są pewne – naukowcy z Uniwersytetów w Sztokholmie i Manchesterze odkryli kolejną przyczynę, która może stać za tą prawidłowością. Z ich badań wynika, że to, czy plemnik połączy się z komórką jajową nie zależy tylko od jakości spermy, ale też od biologicznych „preferencji” kobiecego jajeczka. 

Kobiecy organizm selekcjonuje plemniki

Badanie naukowców ze Szwecji zostało oparte na odkrytych już wcześniej chemoatraktantach, czyli substancjach chemicznych wydzielanych przez jajeczka zdrowych kobiet, mających za zadanie przyciągnąć plemniki do niezapłodnionej komórki. Postanowili oni sprawdzić, czy fakt wysyłania sygnałów chemicznych można porównać do selekcji, innymi słowy – czy w ten sposób kobiecy organizm wybiera dawcę spermy. 

Jak wiemy, na wybór partnera będącego potencjalnym kandydatem do zapłodnienia wpływ wiele czynników, ale jak się okazuje, współżycie wcale nie oznacza, że wybór został dokonany – przynajmniej z perspektywy biologicznej. Badania Szwedów i Brytyjczyków pokazały, że jajeczka mają wpływ na to, jaki plemniki się z nimi połączą. 

Komórka jajowa ocenia, który plemnik nadaje się do zapłodnienia

By to stwierdzić, zespół naukowców ze Szwecji i Wielkiej Brytanii zbadał, w jaki sposób sperma reaguje z płynem pęcherzykowym otaczającym jajeczka zawierającym wspomniane chemoatraktanty celujące w plemniki. Ich próbki zostały pobrane od par starających się o dziecko przy pomocy metody in vitro, a elementem analizy było sprawdzenie, w jaki sposób sperma będzie reagować zarówno z płynem pęcherzykowym ich partnerki, jak i zupełnie obcej kobiety. 

Jak się okazało, płyn pęcherzykowy nie reagował identycznie na każdy rodzaj spermy – aktywność fitoatraktantów w przypadku nasienia niektórych mężczyzn była silniejsza niż w przypadku innych, co pokazuje, że z biologicznego punktu widzenia jego rodzaj ma wpływ na szanse zapłodnienia. Płyn pęcherzykowy wpływał na zachowanie plemników, jednak one same pozostawały tak samo ruchliwe niezależnie do tego, z czyją próbką były łączone. W konsekwencji kobiece jajeczka nie zawsze reagowały najlepiej z plemnikami mężczyzn będących ich partnerami, co wynika nie ze specyfiki spermy, ale właśnie jajeczek. Zdaniem badaczy może to wynikać z faktu, że jedynym biologicznym celem spermy jest doprowadzenie do zapłodnienia, więc z tego punktu widzenia jej selektywność względem jajeczek nie miałaby sensu. Z kolei w przypadku jajeczek selekcja miałaby prowadzić do wyboru plemników najwyżej jakości lub najbardziej kompatybilnej z genetycznego punkt widzenia. 

Autorzy zamierzają kontynuować badania nad tym zagadnieniem i są przekonani, że ich praca może przyczynić się do usprawnienia metod wspomagania płodności i zrozumienia przyczyn jej braku u wielu par, które muszą posiłkować się wspomaganiem zapłodnienia. 

Polecane dla Ciebie

Jak ocenić szanse plemnika na zapłodnienie?

Wiemy już, że plemniki znajdujące się w nasieniu są wrażliwe na substancje chemiczne wydzielane przez jajeczko. Odpowiedź na pytanie, jak duża jest wspomniana wrażliwość w konkretnym przypadku mogą przynieść badania naukowców związanych Amerykańskim Towarzystwem Chemików. Mowa o zastosowaniu chipa mikroprzepływowego, który pozwoliłby ocenić odpowiedź plemników na wspomniane wcześniej fitoatraktanty wydzielane przez jajeczko. 

Ruch plemników w kierunku komórki jajowej jest wynikiem chemotaksji, czyli reakcji ruchowej na kierunkowe bodźce chemiczne. W płynie pęcherzykowym znajduje się progesteron w wysokim stężeniu, co zdaniem naukowców także może mieć wpływ na aktywność substancji chemicznych przyciągających plemniki u ssaków. Naukowcy postanowili to sprawdzić, wykorzystując mikroprzepływowe mikrochipy mające za zadanie analizę chemotaksji plemników, jednak chipy opracowywane do tej pory miały wiele wad mogących wpłynąć na rzetelność wyników.

Natomiast chip opracowany przez autorów wspomnianego badania został udoskonalony, wykonano go z agaru, zawierał on kanały oraz komory. Naukowcy dodatkowo nasycili go progesteronem w różnym natężeniu i zaobserwowali, że więcej plemników kieruje się do prawej komory, gdzie stężenie progesteronu było wyższe. Ta obserwacja również może mieć znaczący wpływ na usprawnienie procesów wspomagania zapłodnienia i badań płodności w dłuższej perspektywie. 

  1. J. L. Fitzpatrick, Ch. Willis, A. Devigili i in., Chemical signals from eggs facilitate cryptic female choice in humans, “Royal Society Publishing”, https://doi.org/10.1098/rspb.2020.0805, [dostęp:] 12.06.2020 r.
  2. M. Dapcevich, Human eggs have a preference for some people’s sperm over others, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health-and-medicine/human-eggs-have-a-preference-for-some-peoples-sperm-over-others/, [dostęp:] 12.06.2020 r.
  3. J. T. W. Berendsen, S. A. Kruit, N. Atak i in., Flow-free microfluidic device for quantifying chemotaxis in spermatozoa, “Analytical Chemistry” 2020, nr 92 (4), DOI: 10.1021/acs.analchem.9b05183, [dostęp:] 12.06.2020 r.
  4. American Chemical Society, A new way to assess male fertility, "sciencedaily.com" [online], www.sciencedaily.com/releases/2020/02/200219113751.htm, [dostęp:]12.06.2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Problemy z erekcją –jak stres, zmęczenie i zaburzenia układu hormonalnego wpływają na wzwód?

    Problemy z erekcją są dość częstą przypadłością. Po 60. roku życia mogą dotyczyć nawet co drugiego mężczyzny, ale coraz częściej występują u młodych panów, jeszcze zanim skończą 30 lat. Brak wzwodu stanowi przeszkodę w prowadzeniu satysfakcjonującego życia płciowego, która może mieć podłoże zarówno fizjologiczne, np. hormonalne, jak i natury psychologicznej. Jak zmęczenie, stres i zaburzenia układu hormonalnego mogą wpływać na erekcję, co zrobić, kiedy zaburzenia związane ze wzwodem nie ustają i co wspólnego ma cukrzyca z pożyciem intymnym? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badania na choroby weneryczne – jakie są rodzaje badań na choroby przenoszone drogą płciową i kiedy je wykonać?

    Choroby weneryczne to choroby przenoszone drogą płciową, wywoływane przez wirusy, grzyby, bakterie oraz pasożyty. Do zachorowania dochodzi najczęściej na skutek kontaktów seksualnych odbywanych bez zabezpieczenia. Niektóre choroby przenoszone drogą płciową dają charakterystyczne objawy, inne zakażenia przebiegają bezobjawowo lub skąpoobjawowo. Jakie istnieją rodzaje badań na choroby weneryczne, które można wykonać w celu przeprowadzenia diagnozy? Do jakiego lekarza udać się w tym celu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Żele intymne na bazie wody, olejów i silokonów. Który lubrykant dopochwowy wybrać?

    Lubrykant wodny, olejowy, a może silikonowy? Te produkty apteczno-drogeryjne w postaci żeli intymnych mają wiele właściwości, z których można korzystać w zależności od potrzeb, stanu zdrowia lub indywidualnych preferencji. Mogą ułatwiać zbliżenie, łagodzić podrażnienia miejsc intymnych, a także pomóc odbudować błonę śluzową pochwy kobiety poddanej terapii przeciwnowotworowej. Który żel intymny wybrać, czy lubrykant może uszkodzić prezerwatywę i czy osoby starające się o dziecko powinny korzystać z właściwości tych preparatów? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Wkładka domaciczna (hormonalna i niehormonalna) – działanie, rodzaje, skuteczność

    Wkładka domaciczna jest jedną z częściej wybieranych metod antykoncepcji na świecie. Jest to łatwo odwracalna, długoterminowa forma antykoncepcji z wysokim wskaźnikiem skuteczności, która nie wymaga regularnych czynności związanych z zachowaniem jej działania. Dostępność w dwóch wariantach umożliwia jej stosowanie także u kobiet, które nie mogą przyjmować środków hormonalnych na stałe ze względu na swoiste przeciwskazania. 

  • Niepłodność – przyczyny i metody leczenia niepłodności u kobiet i mężczyzn

    Niepłodność to problem medyczny, ale także społeczny, z którym boryka się coraz więcej par (w Polsce około miliona). Może dotknąć każdego, niezależnie od wieku czy pochodzenia. Na płodność mogą wpływać predyspozycje genetyczne, problemy zdrowotne, jak i tryb życia. Wśród najczęstszych przyczyn niepłodności można wymienić: czynnik męski (obniżone parametry nasienia), endometriozę, zaburzenia owulacji, niedrożność jajowodów czy wady macicy. Niekiedy przyczyna niemożności zajścia w ciążę pozostaje nieuchwytna, wówczas mówi się o niepłodności idiopatycznej. Diagnostyka i leczenie niepłodności wymagają holistycznego podejścia. 

  • Rzęsistkowica – przyczyny, objawy, leczenie zakażenia rzęsistkiem pochwowym

    Rzęsistek pochwowy to pasożyt układu moczowo–płciowego. Źródłami zakażenia mogą być chory partner seksualny czy używanie cudzych przyborów kąpielowych, dlatego bardzo ważne jest stosowanie antykoncepcji barierowej podczas kontaktów seksualnych oraz odpowiednia higiena.

  • Kłykciny kończyste – przyczyny, objawy, leczenie

    Kłykciny kończyste to zmiany, które pojawiają się na skórze u osób zakażonych wirusem brodawczaka ludzkiego – HPV. Wirus ten należy do chorób przenoszonych drogą płciową – STI – sexually transmitted infections), prawdopodobieństwo zakażenia zwiększają przygodne kontakty seksualne bez zabezpieczenia. 

  • Antykoncepcja dla mężczyzn – metody i ich skuteczność

    Wachlarz dostępnych metod antykoncepcyjnych dla mężczyzn nie jest jeszcze wystarczająco szeroki, jednak medycyna w bardzo zaawansowany sposób skupia się na badaniach dotyczących nowoczesnych rozwiązań. Zatem – jakie metody antykoncepcji są dostępne dla mężczyzn? Które z nich są najskuteczniejsze? Odpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij