×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Czy szczepionka na koronawirusa będzie skuteczna? Naukowcy znają odpowiedź

Obecnie na całym świecie, w 130 ośrodkach badawczych, toczą się prace nad powstaniem szczepionek mających zapewnić ochronę przed zakażeniem SARS-CoV-2. Twórcy niektórych zakładają, że pod warunkiem potwierdzenia ich skuteczności, szczepionki mogą być gotowe do podania ludziom jeszcze w tym roku. To, czy szczepionka będzie skuteczna nie zależy jednak wyłącznie od tempa wykonywania testów. Kluczowe jest pytanie – czy ludzki system immunologiczny jest w stanie wystosować odpowiedź obronną przeciw koronawirusowi? Sprawdzili to naukowcy z Kalifornii. 

Czy szczepionka na koronawirusa zadziała?

Naukowcy z La Jolla Institute for Immunology postanowili przyjrzeć się bliżej reakcji obronnej organizmu na wirusa SARS-CoV-2, której istnienie jest kluczowe dla skuteczności ewentualnej szczepionki.

Ich obserwacje są optymistyczne – nic nie wskazuje na to, by charakter wirusa uniemożliwiał ludzkim organizmom wypracowanie odporności na podstawie przeciwciał. Wyniki badania dają nadzieję, jednak ich wiarygodność może podważać fakt, że zostały wykonane na grupie jedynie 20 osób.

Jej zwiększeniu ma z kolei sprzyjać to, że do badania naukowcy zakwalifikowali ozdrowieńców z łagodnym przebiegiem choroby, niewymagającym hospitalizacji, ponieważ jest on najpowszechniejszy. Większość szczepionek będzie więc działać u osób narażonych na właśnie taką reakcję na wirusa SARS-CoV-2.

Odporność pod mikroskopem

Na podstawie badania naukowcy byli w stanie stwierdzić, że wszyscy z jego uczestników (którzy przeszli zakażenie i zostali wyleczeni) wypracowali silną reakcję immunologiczną na infekcję wirusem SARS-CoV-2. Kluczowa w tym wypadku jest intensywność odpowiedzi immunologicznej. Jak tłumaczą naukowcy, gdyby odpowiedź organizmu była słaba, skuteczność podawania szczepionek mogłaby stanąć pod znakiem zapytania. O silnej reakcji świadczy fakt, że w organizmach uczestników badania zaobserwowano odpowiedź komórek T na podwyższoną aktywność białek kluczowych dla rozprzestrzeniania się zakażenia w organizmie.

W toku badania naukowcy sprawdzili, czy komórki T, kluczowe dl wypracowania odporności, po wyizolowaniu od dorosłych ozdrowieńców po standardowym przebiegu choroby, były w stanie rozpoznać proteiny charakterystyczne dla wirusa. W tym celu wprowadzili komórki T do dwóch puli białek. Pierwsza zawierała wszystkie białka z genomu wirusa poza najistotniejszymi dla jego zakaźności wobec człowieka, natomiast w drugiej znalazły się wyłącznie te proteiny, które zlokalizowane są na powierzchni wirusowej komórki, co pozwala im wiązać się z komórkami ludzkimi i je infekować.

Badanie wykazało, że kontakt z proteinami wirusa spowodował odpowiedź immunologiczną u wszystkich pacjentów. U większości doszło także do produkcji komórek T, które w sposób bezpośredni eliminują zainfekowane wirusem komórki. Oznacza to, że reakcja immunologiczna u pacjentów z tym zakażeniem jest prawidłowa, co zwiększa szanse powodzenia szczepionki.

Dzięki temu badaniu naukowcy wiedzą, jakiej reakcji na jej podanie można się spodziewać i mogą ją porównać z jej efektami. Kolejnym etapem badań będzie sprawdzenie, czy równie silna reakcja immunologiczna występuje u osób po ciężkim przebiegu choroby.

Ekspresowa ścieżka do szczepionki na Wyspach Brytyjskich

Szczepionka przynajmniej w teorii powinna więc mieć spore szanse powodzenia, ale na ten moment trudno jednoznacznie wskazać, kiedy będzie dostępna. Ambitne plany w tym względzie mają Brytyjczycy. Prawie 40 mln funtów przekazanych na badania w tym kierunku przez tamtejszy rząd ma pozwolić wyprodukowanie szczepionek jeszcze w tym roku, nawet jeśli ich skuteczność nie będzie przesądzona. Szczepionka, nad którą pracują naukowcy z Oxfordu ma wejść do produkcji jeszcze tego lata, choć prace nad potwierdzeniem jej skuteczności prawdopodobnie potrwają do końca 2020 r. W tym celu na kampusie Oxfordu w najbliższych miesiącach powstanie Centrum Produkcji i Innowacji Szczepionek. Równolegle prace nad szczepionką prowadzą badacze z Imperial College London, gdzie testy kliniczne szczepionki mają rozpocząć się w połowie czerwca.

Produkcją szczepionki ma się zająć firma AstraZeneca, która w umowie z Uniwersytetem Oksfordzkim zobowiązała się do wytworzenia w pierwszej kolejności 30 mln szczepionek na użytek brytyjski (do września 2020 r.) oraz kolejnych 70 mln do dystrybucji na całym świecie. Ta informacja wzbudziła międzynarodowe kontrowersje, ponieważ sugeruje, że szczepionki będą płatne, podczas gdy, biorąc pod uwagę skalę pandemii, w opinii ekspertów od zdrowia publicznego powinny być udostępniane bezpłatnie, by w ten sposób nie ograniczać dostępu do leku w biedniejszych częściach świata.

Naukowcy z Oxfordu do tej pory przebadali swoją szczepionkę na małpach, uzyskując dobre rezultaty. Wszystkie zwierzęta, którym podano jedną dawkę szczepionki, wytworzyły przeciwciała wirusowe w miesiąc po jej podaniu. Nie była ona w stanie całkowicie uchronić ich przed infekcją, ale zapobiegła wystąpieniu symptomów charakterystycznych dla ciężkiego przebiegu choroby, w tym poważnym uszkodzeniom tkanki płuc.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. A. Grifoni, Targets of T cell responses to SARS-CoV-2 coronavirus in humans with COVID-19 disease and unexposed individuals, "Cell" 2020, DOI: 10.1016/j.cell.2020.05.015, [dostęp:] 18.05.2020 r.
  2. La Jolla Institute for Immunology, Detailed analysis of immune response to SARS-CoV-2 bodes well for COVID-19 vaccine, "medicalxpress.com" [online], https://medicalxpress.com/news/2020-05-analysis-immune-response-sars-cov-bodes.html, [dostęp:] 18.05.2020 r.
  3. I. Sample, UK plans £38m centre to start production of coronavirus vaccine, "theguardian.com" [online], https://www.theguardian.com/society/2020/may/17/uk-plans-38m-centre-to-start-production-of-coronavirus-vaccine, [dostęp:] 18.05.2020 r.

Podziel się: