W jaki sposób dopamina przyczynia się do nadwagi i otyłości?
Katarzyna Szulik

W jaki sposób dopamina przyczynia się do nadwagi i otyłości?

Jedzenie jest źródłem przyjemności, której niektórzy nie potrafią sobie odmówić, co nakręca spiralę nadwagi i otyłości. Ten mechanizm ma źródło w biologii, ponieważ jedzeniu towarzyszy wydzielanie się hormonów szczęścia, ze szczególnym uwzględnieniem dopaminy. Jak pokazują najnowsze badania prowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Virginii, dopamina przyczynia się do objadania, zaburzając funkcjonowanie zegara biologicznego, przez co zjadamy więcej niż potrzebujemy. 

Dopamina a nadwaga

Przyczyna problemu tkwi w dostępności – jeśli jedzenie jest pod ręką przez cały czas, regulacja apetytu, w której uczestniczy zegar biologiczny zostaje zaburzona, skutkując nadmierną wagą. Wynika to z faktu, że, jak odkryli badacze, wydzielanie dopaminy wpływa na funkcjonowanie zegara biologicznego, który „podpowiada” naszemu organizmowi, kiedy wymaga kolejnej dawki energii. Wspomniane wnioski zostały potwierdzone w badaniu na zwierzętach, a dokładniej na myszach. Jedna grupa była utrzymywana na diecie naśladującej naturalną, druga natomiast przebywała na diecie bogatej w tłuszcze i cukry. Gryzonie z pierwszej grupy w okresie badawczym utrzymały normalną wagę i pomimo pełnej dostępności jedzenia, sięgały po nie w regularnych odstępach. Z kolei te, mające stały dostęp do pokarmu bogatego w cukier i tłuszcz jadły w zasadzie nieustannie, co skutkowało nadwagą i otyłością. 

Jemy mniej, gdy jedzenie nie daje nam szczęścia

Dodatkowo w badanie zaangażowano grupę myszy, u której zaburzono wydzielanie dopaminy powiązane z jedzeniem, a następnie przestawiono na żywienie wysokokaloryczne. Jak się okazało, gdy przyjemność z jedzenia tłustych i słodkich pokarmów została im odebrana, jadały o regularnych porach i nie stały się otyłe, mimo stałego dostępu do jedzenia.

To doprowadziło naukowców do wniosku, że to właśnie dopamina odpowiada za deregulację zegara biologicznego, która skłania nas do sięgania po jedzenie również między posiłkami i o nietypowych porach. Co więcej, dodatkowe badania pokazały, że nadmiar kalorii dostarczanych organizmowi między posiłkami znacznie łatwiej odkłada się pod postacią tkanki tłuszczowej niż pokarmy, które zjadamy w ramach posiłków bazowych.

W tym sensie podjadanie prowadzi do otyłości w sposób bardzo bezpośredni, ponieważ większość naszych „grzeszków jedzeniowych” natychmiast przekształca się w dodatkową tkankę tłuszczową. 

Polecane dla Ciebie

Nowe zasady żywienia na nowe czasy

Problem z podjadaniem wynika przede wszystkim z drastycznych zmian, jakie zaszły w naszej diecie. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu nasze posiłki były znacznie mniej kaloryczne i obfite, a ich przygotowanie lub zdobycie wymagało znacznie więcej pracy i zachodu. Obecnie paczka chipsów, ciastek czy opakowanie napoju gazowanego często zawiera tyle kalorii, ile normalny posiłek, ale dostarcza znikomą ilość wartościowych składników odżywczych. Jemy i czerpiemy z tego przyjemność, ale nie zaspokajamy głodu. W efekcie zjadamy znacznie więcej, co prowadzi do wzrostu liczby osób zmagających się z nadwagą i otyłością. To automatycznie zwiększa skalę rozmaitych problemów zdrowotnych. Mowa między innymi o problemach układu sercowo–naczyniowego i cukrzycy, ale szacuje się, że około połowa wszystkich znanych chorób ma źródło w nadwadze i otyłości. 

Otyłość sprzyja demencji

Do tej listy niedawno dołączyła demencja, co wyszło na jaw w badaniach prowadzonych przez naukowców z Oxford University. Naukowcy znaleźli związek między BMI a prawdopodobieństwem zachorowania na demencję w ciągu kolejnych 5 do 10 lat. To powiązanie pokazały także wcześniejsze analizy, łączące niezdrową dietę i brak ruchu z pogorszeniem zdolności kognitywnych. Wspomniane badanie trwało od 1996 do 2017 r. i odbyło się na grupie ponad 1 mln kobiet z Wielkiej Brytanii o średniej wieku wynoszącej 56 lat.

W tym okresie śledzono między innymi przyrost ich wagi, aktywność fizyczną, sposób odżywania, palenie papierosów, konsumpcję alkoholu, jak również wykształcenie, wzrost, miejsce zamieszkania i kilka dodatkowych czynników środowiskowych. Jak się okazało, kobiety, które miały problem z otyłością na początku badania, były o 1 proc. bardziej narażone na wystąpienie demencji od tych, które miały prawidłowy indeks masy ciała.

  1. R. M. Grippo, Q. Tang, Q. Zhang i in., Dopamine signaling in the suprachiasmatic nucleus enables weight gain associated with hedonic feeding, “Current Biology” 2020; DOI: 10.1016/j.cub.2019.11.029, [dostęp:] 08.01.2020 r.
  2. University of Virginia, Study finds dopamine, biological clock link to snacking, overeating and obesity," sciencedaily.com” [online], www.sciencedaily.com/releases/2020/01/200103111717.htm, [dostęp:] 08.01.2020 r.
  3. A. Sandoiu, Dementia: obesity, but not diet or inactivity, raises risk, "medicalnewstoday.com" [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/327358.php#1, [dostęp:] 08.01.2020 r.
  4. S. Floud, R. F. Simpson, A. Balkwill i in., Body mass index, diet, physical inactivity, and the incidence of dementia in 1 million UK women, DOI: https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000008779, [dostęp:] 08.01.2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta dla morsa – co powinny jeść osoby uprawiające morsowanie?

    Morsowanie jest formą rekreacji ruchowej uprawianej na świeżym powietrzu, która w ostatnich latach zyskuje na popularności nie tylko w Polsce, ale także w wielu różnych krajach Europy i Ameryki Północnej. Polega ono na zanurzaniu ciała w zimnej wodzie jeziora, rzeki lub morza, najczęściej w okresie zimowym, w celu odnowy sił psychofizycznych oraz poczucia relaksu i dobrej zabawy.

  • Dieta w depresji – co jeść?

    Skuteczność aktualnie stosowanych metod zapobiegania i leczenia depresji jest ograniczona, w dodatku często wiąże się z występowaniem skutków ubocznych. Obecnie dobrze wiadomo, że dieta wywiera istotny wpływ na ogólny stan zdrowia i dobrostan psychiczny, co sugeruje, że może być również ważnym elementem terapii wspomagającej leczenie depresji.

  • Dieta dla młodego piłkarza – co powinien jeść młody sportowiec uprawiający piłkę nożną?

    W dzisiejszych czasach coraz więcej młodych sportowców ma świadomość, że na ostateczny sukces w sporcie wpływ ma nie tylko systematyczny trening, lecz również dieta i zdrowy styl życia.

  • Dieta siatkarza – co jedzą zawodowi siatkarze?

    Nieadekwatna podaż energii oraz składników odżywczych w diecie siatkarza może przyczyniać się do zmniejszenia masy, siły i wytrzymałości mięśniowej, zakłócenia regeneracji potreningowej, jak również obniżenia odporności oraz zwiększenia ryzyka wystąpienia przetrenowania i kontuzji. Oznacza to, że na ostateczny sukces zawodowych siatkarzy ma istotny wpływ nie tylko systematyczna realizacja indywidualnie dobranego programu treningowego, lecz także przestrzeganie odpowiednio zbilansowanej i zróżnicowanej diety oraz jej suplementacji.

  • Bułka z bananem – na czym polegała dieta Adama Małysza?

    Adam Małysz jest niezwykle utytułowanym skoczkiem narciarskim, który odniósł znaczące sukcesy sportowe zarówno na arenie krajowej, jak i międzynarodowej. O ulubionym przysmaku „Orła z Wisły” – słynnej bułce z bananem – słyszał każdy kibic skoków narciarskich w Polsce.  

  • BCAA – czym jest, jak stosować i efekty

    Aminokwasy egzogenne to grupa dziewięciu aminokwasów, których organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać i dlatego muszą być regularnie dostarczane wraz z pokarmem. Wśród nich znajdują się trzy aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach bocznych, które od wielu lat przykuwają uwagę osób systematycznie uprawiających sport. Dzieje się tak ze względu na potencjalne korzyści wynikające z ich dodatkowej suplementacji.

  • Dieta Montignaca – czym jest?

    Dieta Montignaca jest metodą walki z nadwagą i otyłością, która jeszcze do niedawna była dosyć powszechnie stosowana w wielu krajach europejskich. Jej popularność wzięła się w dużej mierze z braku potrzeby skrupulatnego liczenia kalorii oraz ograniczenia ilości spożywanego pokarmu w celu uzyskania pożądanego efektu odchudzającego. Według opinii samego autora diety, Michela Montignaca, głównym powodem rozwoju nadwagi i otyłości nie jest zbyt wysokie spożycie kalorii w diecie, lecz nadmierna konsumpcja pokarmów węglowodanowych charakteryzujących się wysokim indeksem glikemicznym (IG).

  • Terapia śmiechem – geloterapia

    „Śmiech jest ćwiczeniem fizycznym wielce dla zdrowia korzystnym”. Słowa Arystotelesa, wypowiedziane ponad dwa tysiące lat temu, są wciąż aktualne i zostały udowodnione we współczesnych badaniach naukowych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij