Jak prawidłowo karmić butelką?
Monika Jodłowska

Jak prawidłowo karmić butelką?

Najlepszym i rekomendowanym przez specjalistów sposobem karmienia małych dzieci jest karmienie piersią. Czasem jednak mama, z różnych przyczyn, decyduje się na podawanie dziecku mleka za pomocą butelki. Jednak, podobnie jak w przypadku karmienia piersią, sukces tego sposobu karmienia zależy od wielu czynników.

Eksperci mający wiedzę na temat karmienia niemowląt rekomendują wyłączne karmienie piersią przez okres 6 miesięcy i kontynuowanie tego sposobu karmienia przez pierwszy rok życia dziecka, przy jednoczesnym wprowadzaniu pokarmów uzupełniających. Karmienie piersią mama powinna utrzymać do 2 roku życia i dłużej. Badania nie wykazały żadnego negatywnego wpływu na dzieci długo karmione piersią.  

Według polskich rekomendacji zgodnych ze Standardem Opieki Okołoporodowej, każde dziecko, niezależnie od czasu trwania ciąży i rodzaju porodu, powinno otrzymać jako pierwszy pokarm matki tzw. siarę. Siara to pierwsze krople mleka o kolorze żółtym lub pomarańczowym, zawierające dużą ilość ważnych dla odporności immunoglobulin z klasy sIgA. Przeciwciała z siary zapobiegają namnażaniu się chorobotwórczych bakterii w układzie pokarmowym i oddechowym noworodka. W licznych badaniach zostało udowodnione, że siara podana wcześniakom zmniejsza również ryzyko martwiczego zapalenia jelit.  

Karmienie piersią nie zawsze jest wystarczające

Prawidłowe, efektywne karmienie piersią warunkuje prawidłowe przyrosty masy ciała dziecka. Matka powinna czuć, że piersi są wypełnione przed karmieniem i opróżnione po karmieniu. Karmienie nie powinno boleć. Jeżeli jednak boli albo czujemy wyraźny dyskomfort, to należy skorzystać z pomocy położnej lub doradcy laktacyjnego.  

Choć początki są dla wielu mam sporym wyzwaniem, to około 2-4 tygodnia po porodzie następuje stabilizacja laktacji.  

Jak często powinno się karmić?  

Dziecko powinno zgłaszać się do piersi 8-12 razy na dobę i ssać pierś minimum 10-15 min. Podczas jednego karmienia można proponować dwie piersi. Należy pamiętać o 1-2 karmieniach nocnych.  

Oceniając laktację, zwracamy uwagę na masę ciała dziecka. Dzieci w wieku 0-3 miesiące powinny przybierać 180-220 g na tydzień, w 3-6 miesiącu przyrosty to 120-130 g w tygodniu, po 6 miesiącu dzieci przybierają na wadze wolniej – tygodniowo 85-90 g. Dziecko dziewięciomiesięczne powinno przyrastać ok. 60 g na tydzień.  

Jeżeli dziecko w pierwszym okresie życia (do 3 miesiąca) mimo karmienia piersią nie przybiera wystarczająco, należy skonsultować się z doradcą laktacyjnym. Doradca po sprawdzeniu m.in. techniki karmienia może zalecić dokarmianie mlekiem matki.  

Aby uzyskać pokarm do dokarmienia, trzeba dodatkowo stymulować pierś za pomocą laktatora. Wykonuje się to po karmieniu dziecka piersią. W przypadku laktatorów jednofazowych zaleca się system naprzemienny. Zaczynamy od stymulacji jednej piersi przez 5-7 minut, potem druga pierś przez 5-7 minut, wracamy na pierś pierwszą przez 3-5 minut i znów druga pierś 3-5 minut. Na zakończenie pierwsza pierś 2-3 minuty i druga znów 2-3 minuty. Dla laktatorów dwufazowych stymulacja obejmuje po 10-15 minut na każdej piersi. Najszybszym rozwiązaniem jest laktator dwufazowy z dwoma końcówkami. Stymulacja zajmuje tylko 10-15 minut, ponieważ pokarm odciągany jest z obu piersi jednocześnie.  

Odciągnięte mleko należy podać dziecku najlepiej w ciągu 4 godzin (przechowywane w temperaturze pokojowej), ale dopuszcza się też 6-8 godzin. Pokarm w lodówce może być przechowywany do 96 godzin. Mleko z lodówki należy ogrzać w kąpieli wodnej do temp ok. 36°C. Pokarm w zamrażarce (-18°C) można przechowywać do 6 miesięcy.  

Alternatywne metody dokarmiania dzieci karmionych piersią

Personel na polskich oddziałach położniczych dokarmia noworodki najczęściej w sposób najłatwiejszy i najszybszy, czyli butelką. Niekiedy do podania dziecku mleka matki używa się łyżeczek lub kubeczków. W przypadku dzieci urodzonych przedwcześnie lub w ciężkim stanie podaje się kilka kropel pierwszego pokarmu, czyli siary, za pomocą strzykawki na wewnętrzną stronę policzka. Jeśli matka może przystawiać dziecko do piersi, a z różnych przyczyn dziecko nie przybiera na wadze, można zastosować cewnik. Metoda polega na umieszczeniu bardzo cieniutkiego drenu na piersi, którym podaje się mleko w trakcie gdy dziecko ssie pierś. Technika ta może sprawiać mamom trudności – dodatkowa rurka utrudnia efektywne przystawienie do piersi. Wybór metody powinien być jak najbardziej zbliżony do naturalnego pobierania pokarmu. W pierwszej kolejności powinno się dokarmiać mlekiem matki, odciągniętym za pomocą laktatora bądź pozyskanym ręcznie.  

Wybór butelki  

Dla dzieci słabo ssących, chorych, u których należy regulować tempo podawania pokarmu, warto skorzystać z butelek specjalistycznych (np. antykolkowych, ze specjalnie wyprofilowanymi smoczkami, dedykowanych np. wcześniakom albo dzieciom z rozszczepem wargi, podniebienia lub z zaburzeniami ssania). Pobieranie pokarmu przez taką butelkę ma działanie rehabilitacyjne i jest bardzo łatwe.  

W okresie stabilizacji laktacji, czyli między 2 a 4 tygodniem, można dokarmiać dziecko butelką ze smoczkiem, który będzie wymuszał na dziecku wytworzenie odpowiedniego podciśnienia. Smoczek powinien być odpowiednio długi, co jest dobrym rozwiązaniem, gdy dziecko płytko chwyta pierś. Butelka taka nie pozwala na rozleniwienie dziecka, ponieważ ucisk na smoczek nie spowoduje wypływu pokarmu. Dziecko musi zassać butelkę tak jak pierś, aby pozyskać pokarm. Butelka ta służy często do czasowego dokarmiania dziecka.  

Na rynku dostępne są butelki w kształcie piersi. Przeznaczone są dla dzieci prawidłowo ssących pierś w okresie noworodkowym i niemowlęcym. Mamy korzystają z takich butelek w czasie krótkiego oddzielenia od dziecka czy krótkotrwałej odmowy ssania ze strony dziecka.  

U donoszonych noworodków po okresie stabilizacji laktacji można skorzystać z butelki z silikonowym smoczkiem, który u podstawy jest szeroki. Z butelki nie wypływa pokarm pod wpływem naciśnięcia, ale mogą sączyć się krople po odwróceniu do góry dnem. Rodzice często korzystają z takiego rozwiązania, kiedy mama wraca do szkoły, pracy czy po prostu wychodzi z domu bez dziecka.

Smoczek jest najważniejszy

Smoczek w butelce, którą dokarmiamy dziecko, powinien być zbliżony wyglądem i budową do sutka kobiecego. Dla dzieci prawidłowo ssących powinien być długi i symetryczny, o szerokiej podstawie. Najlepiej z otworem w kształcie litery Y, przez który po naciśnięciu nie wypływa pokarm. Kupując butelkę w renomowanym sklepie, matki mają pewność, że dostają produkty atestowane i przeznaczone do kontaktu z żywnością. Warto dbać o higienę akcesoriów dziecięcych, używać płynów i detergentów przeznaczonych do mycia butelek niemowląt. W przypadku wcześniaków i dzieci chorych trzeba sterylizować je przed każdym użyciem.  

Rozważając kwestię dokarmiania butelką warto wspomnieć o smoczkach uspokajaczach (pamiętając, że żaden smoczek nie zastąpi bliskości z rodzicem). Smoczek kształtem też powinien być zbliżony do piersi kobiety, czyli długi i symetryczny, odpowiednio twardy. W trakcie stabilizowania laktacji smoczek może spowodować zmniejszenie częstotliwości karmienia „na żądanie”, a co za tym idzie – utrudnić prawidłowe przyrosty masy ciała u dziecka, spowodować ryzyko niedostatecznej produkcji mleka u matki lub powikłań związanych z niedostatecznym opróżnieniem piersi. Jeśli natomiast dziecko mimo prawidłowych przyrostów ciała ma potrzebę ciągłego ssania, smoczek zaspokoi jego wygórowane potrzeby. W przypadku dzieci cierpiących z powodu kolki smoczek uspokajacz przynosi wytchnienie dla rodzica. Według badaczy smoczek uspokajacz po okresie stabilizacji laktacji (po pierwszym miesiącu) nie ma niekorzystnego wpływu na długość i wyłączność karmienia piersią.  

Dokonując wyboru butelki warto przeprowadzić test. Najprostszym jest napełnienie jej ciepłą wodą i odwrócenie do góry dnem. Jeśli woda wypływa swobodnie bądź kapie pod wpływem grawitacji, jest to „łatwa” butelka. Z butelki nie powinno samoistnie wydobywać się mleko. Dziecko powinno jeść porcję odpowiednio długo, czyli ok. 10 min. Informacja z żołądka do mózgu o nasyceniu też zajmuje organizmowi czas. Dziecko jedzące łapczywie i szybko z butelki będzie przekarmiane lub niespokojne.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • RSV — objawy, przebieg, leczenie zakażenia wirusem RS

    Wirus RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to wirus nabłonka oddechowego, który należy do rodziny paramyksowirusów (łac. Paramyxoviridae). Jest głównym czynnikiem etiologicznym odpowiedzialnym za rozwój ostrego zapalenia oskrzelików u najmłodszych dzieci.

  • Jelitówka u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie grypy żołądkowej u dziecka

    Jelitówka u dzieci to potoczna nazwa ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego objawiającego się biegunką, wymiotami oraz bólami brzucha. Dziecko cierpiące na grypę jelitową musi uzupełniać elektrolity, aby zapobiec groźnemu odwodnieniu organizmu. W jaki sposób leczyć jelitówkę u dziecka?  

  • Podgłośniowe zapalenie krtani (krup wirusowy) u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i leczenie

    Krup wirusowy (podgłośniowe zapalenie krtani) to jedna z chorób górnych dróg oddechowych u dzieci, która jest przenoszona drogą kropelkową. Jej przebieg jest zwykle łagodny, lecz nasilające się objawy czy brak poprawy w leczeniu są podstawą do hospitalizacji. Co wywołuje podgłośniowe zapalenie krtani u dzieci i jakie symptomy mu towarzyszą? W jaki sposób leczy się krup wirusowy u dziecka?

  • Wizyta patronażowa pediatry – czym jest i jak przebiega?

    Wizyta patronażowa pediatry ma miejsce między 1. a. 4 tygodniem życia dziecka. W trakcie wizyty lekarz bada najważniejsze parametry noworodka, które służą do oceny, czy dziecko prawidłowo adaptuje się do życia pozałonowego. Co warto wiedzieć o wizycie patronażowej pediatry? 

  • USG bioderek – na czym polega i kiedy wykonać USG stawów biodrowych u niemowląt? Jaka jest jego cena?

    Badanie stawów biodrowych u niemowląt (badanie preluksacyjne) jest nieinwazyjną, bezbolesną, łatwo dostępną i szybką metodą obrazowej oceny jamy stawu biodrowego i okolicznych tkanek miękkich za pomocą ultradźwięków. Ma ono za zadanie wykrycie ewentualnego występowania dysplazji stawów biodrowych. Najczęściej zaleca jego wykonanie w okolicach 6. tygodniu życia dziecka (nie później niż po ukończeniu 12 tygodni). Dowiedz się, jak przebiega badanie USG bioderek u niemowląt.

  • Przeciwciała anty SARS-CoV-2 są przekazywane dziecku wraz z mlekiem matki

    Od dawna wiadomo, że mleko matki zawiera przeciwciała chroniące niemowlę przed licznymi infekcjami. Wyniki najnowszych badań dowiodły, że nie tylko kobiety, które przeszły infekcję COVID-19, ale także te, które zaszczepiły się przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, przekazują przeciwciała swoim dzieciom podczas karmienia ich piersią.

  • Szczepionka przeciwko COVID-19 dla dzieci w wieku od 5 do 11 lat

    Szczepionka Pfizer/BioNTech jest obecnie zatwierdzona dla dzieci, które ukończyły 12. rok życia i starszych. Producent wydał oświadczenie, że produkt jest bezpieczny i generuje silną odpowiedź immunologiczną także u dzieci w wieku od 5 do 11 lat, o czym świadczą wyniki najnowszych badań klinicznych. Kiedy ruszą szczepienia dla kolejnej grupy wiekowej?

  • Chustonoszenie okiem fizjoterapeuty – jak prawidłowo nosić dziecko w chuście?

    Chustowanie to sposób noszenia niemowląt, który polega na zamotaniu dziecka w specjalnie do tego celu przeznaczoną chustę, za pomocą odpowiednich wiązań. Istnieje kilka rodzajów chusty, najczęściej polecane, zwłaszcza dla początkujących, są chusty długie, tkane splotem skośno-krzyżowym, wykonane z bawełny. Pozwalają ona bowiem uzyskać idealną pozycję dziecka (jest to tzw. pozycja żabki), odciążającą jego kręgosłup i zapewniającą właściwe ułożenie stawów biodrowych. Kiedy można rozpocząć chustonoszenie? Jak prawidłowo zamotać chustę? Jakie istnieją rodzaje wiązań chusty do noszenia dziecka?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij