Jak prawidłowo karmić butelką? - portal DOZ.pl
Jak prawidłowo karmić butelką?
Monika Jodłowska

Jak prawidłowo karmić butelką?

Najlepszym i rekomendowanym przez specjalistów sposobem karmienia małych dzieci jest karmienie piersią. Czasem jednak mama, z różnych przyczyn, decyduje się na podawanie dziecku mleka za pomocą butelki. Jednak, podobnie jak w przypadku karmienia piersią, sukces tego sposobu karmienia zależy od wielu czynników.

Eksperci mający wiedzę na temat karmienia niemowląt rekomendują wyłączne karmienie piersią przez okres 6 miesięcy i kontynuowanie tego sposobu karmienia przez pierwszy rok życia dziecka, przy jednoczesnym wprowadzaniu pokarmów uzupełniających. Karmienie piersią mama powinna utrzymać do 2 roku życia i dłużej. Badania nie wykazały żadnego negatywnego wpływu na dzieci długo karmione piersią.  

Według polskich rekomendacji zgodnych ze Standardem Opieki Okołoporodowej, każde dziecko, niezależnie od czasu trwania ciąży i rodzaju porodu, powinno otrzymać jako pierwszy pokarm matki tzw. siarę. Siara to pierwsze krople mleka o kolorze żółtym lub pomarańczowym, zawierające dużą ilość ważnych dla odporności immunoglobulin z klasy sIgA. Przeciwciała z siary zapobiegają namnażaniu się chorobotwórczych bakterii w układzie pokarmowym i oddechowym noworodka. W licznych badaniach zostało udowodnione, że siara podana wcześniakom zmniejsza również ryzyko martwiczego zapalenia jelit.  

Karmienie piersią nie zawsze jest wystarczające

Prawidłowe, efektywne karmienie piersią warunkuje prawidłowe przyrosty masy ciała dziecka. Matka powinna czuć, że piersi są wypełnione przed karmieniem i opróżnione po karmieniu. Karmienie nie powinno boleć. Jeżeli jednak boli albo czujemy wyraźny dyskomfort, to należy skorzystać z pomocy położnej lub doradcy laktacyjnego.  

Choć początki są dla wielu mam sporym wyzwaniem, to około 2-4 tygodnia po porodzie następuje stabilizacja laktacji.  

Jak często powinno się karmić?  

Dziecko powinno zgłaszać się do piersi 8-12 razy na dobę i ssać pierś minimum 10-15 min. Podczas jednego karmienia można proponować dwie piersi. Należy pamiętać o 1-2 karmieniach nocnych.  

Oceniając laktację, zwracamy uwagę na masę ciała dziecka. Dzieci w wieku 0-3 miesiące powinny przybierać 180-220 g na tydzień, w 3-6 miesiącu przyrosty to 120-130 g w tygodniu, po 6 miesiącu dzieci przybierają na wadze wolniej – tygodniowo 85-90 g. Dziecko dziewięciomiesięczne powinno przyrastać ok. 60 g na tydzień.  

Jeżeli dziecko w pierwszym okresie życia (do 3 miesiąca) mimo karmienia piersią nie przybiera wystarczająco, należy skonsultować się z doradcą laktacyjnym. Doradca po sprawdzeniu m.in. techniki karmienia może zalecić dokarmianie mlekiem matki.  

Aby uzyskać pokarm do dokarmienia, trzeba dodatkowo stymulować pierś za pomocą laktatora. Wykonuje się to po karmieniu dziecka piersią. W przypadku laktatorów jednofazowych zaleca się system naprzemienny. Zaczynamy od stymulacji jednej piersi przez 5-7 minut, potem druga pierś przez 5-7 minut, wracamy na pierś pierwszą przez 3-5 minut i znów druga pierś 3-5 minut. Na zakończenie pierwsza pierś 2-3 minuty i druga znów 2-3 minuty. Dla laktatorów dwufazowych stymulacja obejmuje po 10-15 minut na każdej piersi. Najszybszym rozwiązaniem jest laktator dwufazowy z dwoma końcówkami. Stymulacja zajmuje tylko 10-15 minut, ponieważ pokarm odciągany jest z obu piersi jednocześnie.  

Odciągnięte mleko należy podać dziecku najlepiej w ciągu 4 godzin (przechowywane w temperaturze pokojowej), ale dopuszcza się też 6-8 godzin. Pokarm w lodówce może być przechowywany do 96 godzin. Mleko z lodówki należy ogrzać w kąpieli wodnej do temp ok. 36°C. Pokarm w zamrażarce (-18°C) można przechowywać do 6 miesięcy.  

Polecane dla Ciebie

Alternatywne metody dokarmiania dzieci karmionych piersią

Personel na polskich oddziałach położniczych dokarmia noworodki najczęściej w sposób najłatwiejszy i najszybszy, czyli butelką. Niekiedy do podania dziecku mleka matki używa się łyżeczek lub kubeczków. W przypadku dzieci urodzonych przedwcześnie lub w ciężkim stanie podaje się kilka kropel pierwszego pokarmu, czyli siary, za pomocą strzykawki na wewnętrzną stronę policzka. Jeśli matka może przystawiać dziecko do piersi, a z różnych przyczyn dziecko nie przybiera na wadze, można zastosować cewnik. Metoda polega na umieszczeniu bardzo cieniutkiego drenu na piersi, którym podaje się mleko w trakcie gdy dziecko ssie pierś. Technika ta może sprawiać mamom trudności – dodatkowa rurka utrudnia efektywne przystawienie do piersi. Wybór metody powinien być jak najbardziej zbliżony do naturalnego pobierania pokarmu. W pierwszej kolejności powinno się dokarmiać mlekiem matki, odciągniętym za pomocą laktatora bądź pozyskanym ręcznie.  

Wybór butelki  

Dla dzieci słabo ssących, chorych, u których należy regulować tempo podawania pokarmu, warto skorzystać z butelek specjalistycznych (np. antykolkowych, ze specjalnie wyprofilowanymi smoczkami, dedykowanych np. wcześniakom albo dzieciom z rozszczepem wargi, podniebienia lub z zaburzeniami ssania). Pobieranie pokarmu przez taką butelkę ma działanie rehabilitacyjne i jest bardzo łatwe.  

W okresie stabilizacji laktacji, czyli między 2 a 4 tygodniem, można dokarmiać dziecko butelką ze smoczkiem, który będzie wymuszał na dziecku wytworzenie odpowiedniego podciśnienia. Smoczek powinien być odpowiednio długi, co jest dobrym rozwiązaniem, gdy dziecko płytko chwyta pierś. Butelka taka nie pozwala na rozleniwienie dziecka, ponieważ ucisk na smoczek nie spowoduje wypływu pokarmu. Dziecko musi zassać butelkę tak jak pierś, aby pozyskać pokarm. Butelka ta służy często do czasowego dokarmiania dziecka.  

Na rynku dostępne są butelki w kształcie piersi. Przeznaczone są dla dzieci prawidłowo ssących pierś w okresie noworodkowym i niemowlęcym. Mamy korzystają z takich butelek w czasie krótkiego oddzielenia od dziecka czy krótkotrwałej odmowy ssania ze strony dziecka.  

U donoszonych noworodków po okresie stabilizacji laktacji można skorzystać z butelki z silikonowym smoczkiem, który u podstawy jest szeroki. Z butelki nie wypływa pokarm pod wpływem naciśnięcia, ale mogą sączyć się krople po odwróceniu do góry dnem. Rodzice często korzystają z takiego rozwiązania, kiedy mama wraca do szkoły, pracy czy po prostu wychodzi z domu bez dziecka.

Smoczek jest najważniejszy

Smoczek w butelce, którą dokarmiamy dziecko, powinien być zbliżony wyglądem i budową do sutka kobiecego. Dla dzieci prawidłowo ssących powinien być długi i symetryczny, o szerokiej podstawie. Najlepiej z otworem w kształcie litery Y, przez który po naciśnięciu nie wypływa pokarm. Kupując butelkę w renomowanym sklepie, matki mają pewność, że dostają produkty atestowane i przeznaczone do kontaktu z żywnością. Warto dbać o higienę akcesoriów dziecięcych, używać płynów i detergentów przeznaczonych do mycia butelek niemowląt. W przypadku wcześniaków i dzieci chorych trzeba sterylizować je przed każdym użyciem.  

Rozważając kwestię dokarmiania butelką warto wspomnieć o smoczkach uspokajaczach (pamiętając, że żaden smoczek nie zastąpi bliskości z rodzicem). Smoczek kształtem też powinien być zbliżony do piersi kobiety, czyli długi i symetryczny, odpowiednio twardy. W trakcie stabilizowania laktacji smoczek może spowodować zmniejszenie częstotliwości karmienia „na żądanie”, a co za tym idzie – utrudnić prawidłowe przyrosty masy ciała u dziecka, spowodować ryzyko niedostatecznej produkcji mleka u matki lub powikłań związanych z niedostatecznym opróżnieniem piersi. Jeśli natomiast dziecko mimo prawidłowych przyrostów ciała ma potrzebę ciągłego ssania, smoczek zaspokoi jego wygórowane potrzeby. W przypadku dzieci cierpiących z powodu kolki smoczek uspokajacz przynosi wytchnienie dla rodzica. Według badaczy smoczek uspokajacz po okresie stabilizacji laktacji (po pierwszym miesiącu) nie ma niekorzystnego wpływu na długość i wyłączność karmienia piersią.  

Dokonując wyboru butelki warto przeprowadzić test. Najprostszym jest napełnienie jej ciepłą wodą i odwrócenie do góry dnem. Jeśli woda wypływa swobodnie bądź kapie pod wpływem grawitacji, jest to „łatwa” butelka. Z butelki nie powinno samoistnie wydobywać się mleko. Dziecko powinno jeść porcję odpowiednio długo, czyli ok. 10 min. Informacja z żołądka do mózgu o nasyceniu też zajmuje organizmowi czas. Dziecko jedzące łapczywie i szybko z butelki będzie przekarmiane lub niespokojne.

  1. Rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, Dz. U. 2018 poz. 1756, [online] http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180001756/O/D20181756.pdf, [dostęp:] 07.03.2019.
  2. Karmienie piersią w teorii i praktyce, pod. red. M. Nehring-Gugulskiej i in., Medycyna Praktyczna, Kraków, 2017.  
  3. J. Felice i in., Pumping human milk in the early postpartum period: its impact on long-term practices for feeding at the breast and exclusively feeding human milk in a longitudinal survey cohort, The American Journal of Clinical Nutrition, 2016.
  4. N. Crossland i in., Breast pumps as an incentive for breastfeeding: a mixed methods study of acceptability, Maternal and Child Nutrition, 2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • SIDS – syndrom nagłej śmierci noworodków

    Śmierć łóżeczkowa oznacza nagłą śmierć na pozór zdrowego dziecka poniżej 1. roku życia podczas snu. Przyczyna zgonu maluszka nie zostaje jednoznacznie ustalona, lecz znane są czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia SIDS. W jaki sposób można zapobiec nagłej śmierci łóżeczkowej?

  • ADHD – przyczyny, objawy, leczenie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej

    ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) jest jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Do objawów pozwalających rozpoznać ADHD należą: nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji oraz impulsywność. Nieleczone ADHD prowadzi do rozwoju problemów emocjonalnych, trudności w funkcjonowaniu społecznym, obniżenia osiągnięć w nauce oraz problemów w kontaktach z rówieśnikami. Jak rozpoznać to zaburzenie i jak pomóc dziecku z ADHD?

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Zapalenie piersi to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Podpowiadamy.

  • Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

    Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

  • Katar u dziecka – jak pomóc dziecku z katarem? Domowe sposoby na zatkany nos u dzieci

    Katar to częsta dolegliwość, która dotyka dzieci. Charakteryzuje się występowaniem wydzieliny w nosie oraz uczuciem niedrożności nosa. Do najczęstszych przyczyn nieżytu nosa u dzieci należą infekcje wirusowe oraz alergie. Przewlekły katar u dzieci może być objawem przerostu trzeciego migdałka lub chorób takich jak niedobory odporności czy mukowiscydoza. Podpowiadamy, co warto stosować na katar u dziecka. 

  • Laktacja – co musisz o niej wiedzieć? Sposoby na pobudzenie laktacji

    Laktacja to zarazem jeden z najpiękniejszych, jak i najtrudniejszych momentów w życiu każdej mamy. Pierwsze karmienie, odruch ssania noworodka oraz towarzysząca temu bliskość to niezwykłe przeżycie, zapamiętywane na lata. Pomimo ogromu radości wielu mamom w tych momentach towarzyszą również strach i obawa, czy uda się sprostać wyzwaniu karmienia piersią. Co robić, jeśli pojawią się komplikacje podczas laktacji? Jak sobie z nimi radzić? Podpowiadamy.

  • Wnętrostwo (niezstąpione jądro) – rodzaje, przyczyny, leczenie

    Wnętrostwo jest wadą rozwojową, która polega na braku jednego lub obu jąder w mosznie. Niezstąpione jądro może znajdować się np. w pachwinie lub brzuchu. Schorzenie może być groźne, ponieważ zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów jądra. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów, diagnostyki i leczenia wnętrostwa.

  • Siatki centylowe – czym są? Jak interpretować wyniki?

    Siatki centylowe są normami rozwoju dziecka i służą do oceny ich prawidłowego wzrastania. Regularne pomiary oraz nanoszenie danych na siatki centylowe zgodne z płcią i wiekiem dziecka pozwalają wykryć nieprawidłowości w rozwoju dziecka i odpowiednio wcześnie wdrożyć diagnostykę i leczenie choroby podstawowej np. niedoboru hormonu wzrostu. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij