Męski zegar biologiczny również tyka coraz szybciej

Mężczyźni, którzy nie zostaną ojcami przed 35. rokiem życia powinni rozważyć oddanie spermy do banku, jeśli chcą uniknąć komplikacji zdrowotnych dla ich dzieci i partnerek — alarmują naukowcy z Rutgers University, którzy prowadzili badania nad wpływem męskiego zegara biologicznego (odwlekania ojcostwa) na męską płodność.

Wspomniana analiza podsumowuje aż 40 lat badań nad wpływem wieku ojca na płodność, ciążę i zdrowie przyszłych dzieci. Ukazała się ona na łamach dziennika „Maturitas”. Choć panuje powszechna zgoda, co do tego, że fizjologiczne zmiany zachodzące w ciele kobiety po 35. roku życia mogą mieć negatywny wpływ na szansę poczęcia, przebieg ciąży i zdrowie dziecka, większość mężczyzn nie zdaje sobie sprawy, że późny wiek ojcostwa również może odnieść podobny skutek.

W medycynie nie ma jednoznacznych ustaleń związanych z tym, jaki wiek uznaje się za zaawansowany, czyli ryzykowny w kontekście rodzicielstwa (najczęściej przywołuje się przedział między 35. a 45. rokiem życia). Wiadomo jednak, że wiek rodziców w chwili poczęcia statystycznie się podwyższa. Na przestrzeni ostatnich 40 lat liczba mężczyzn, którzy zostali ojcami po 45. roku życia wzrosła o 10% dzięki rozwojowi technologii wspomagających starania o dziecko. 

Męski zegar biologiczny — wyższy wiek ojca szkodzi matce i dziecku

Zgodnie z wynikami przytaczanego badania mężczyźni po 45. roku życia mogą doświadczać problemów z płodnością i narażać partnerki na ryzyko komplikacji ciążowych, takich jak cukrzyca, stan przedrzucawkowy oraz przedwczesny poród. 

Dzieci starszych ojców były również bardziej narażone na przyjście na świat przedwcześnie, śmierć w łonie matki, niższy wynik w skali Apgar, niską masę urodzeniową, większą częstotliwość występowania napadów drgawkowych oraz defektów urodzeniowych, takich jak wrodzona choroba serca i rozszczep podniebienia. W miarę dorastania rosło również ryzyko ich zachorowania na dziecięce odmiany nowotworu, choroby psychiczne, autyzm czy schorzenia kognitywne. 

Zmiany w DNA dziecka związane z tykającym męskim zegarem biologicznym

Autorzy badania przypisują większość konsekwencji naturalnemu obniżaniu poziomu testosteronu z wiekiem oraz pogorszeniu się jakości spermy. Jednak potwierdzenie źródła tych korelacji wymaga dalszych analiz. Poza faktem, że wyższy wiek ojca zagraża jego płodności, wydaje się, że występują również inne czynniki, które z biegiem czasu osłabiają kondycję nasienia. W miarę pogarszania się siły mięśni, elastyczności i wytrzymałości wraz z wiekiem u mężczyzn osłabia się także jakość ich spermy, co jest związane ze stresem lub upływem czasu. Może prowadzić do zmniejszenia liczby plemników i zmian w spermie oraz jajnikach. Ten fakt wpływa na modyfikację DNA potomstwa. Nierzadko powoduje zwiększone ryzyko chorób w przyszłości lub trudności na etapie ciąży

Tykający męski zegar biologiczny — edukacja i profilaktyka

Późne ojcostwo grozi zwiększonym prawdopodobieństwem wystąpienia autyzmu i schizofrenii u dziecka. Wspomniane ryzyka są dobrze udokumentowane — schizofrenia występuje u 1 na 141 noworodków spłodzonych przez ojców poniżej 25. roku życia oraz u 1 na 47 w przypadku tych po 50. roku życia w chwili poczęcia. Niektóre badania pokazały również, że niebezpieczeństwo wystąpienia autyzmu zaczyna się zwiększać wówczas, gdy ojciec kończy 30. rok życia, a maleje około 40. i ponownie rośnie około 50. roku życia. To samo badanie pokazało również, że starsi mężczyźni mieli problemy z płodnością nawet wtedy, gdy ich partnerki miały mniej niż 25 lat. Wielu panów w przeciwieństwie do znacznie lepiej wyedukowanych w tej kwestii kobiet nie zdaje sobie sprawy z tego, do jakiego stopnia ich wiek może wpływać na kłopoty z rozrodczością. Konsultują się z lekarzem dopiero wówczas, kiedy występują trudności, czyli często zbyt późno, by móc podjąć działania profilaktyczne. 

Lekarze powinni uświadamiać mężczyzn na temat konsekwencji późnego ojcostwa, obejmując nie tylko problemy z poczęciem, ale także potencjalne szkody dla zdrowia ich partnerek oraz dzieci. Jeśli planują odwlekanie starania się o dziecko, sensowną opcją byłoby zamrożenie spermy przed 35. rokiem życia i przekazanie jej do banku, aby obniżyć ryzyko wspomnianych schorzeń.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. G. Bachmann, L. Taylor, N. Phillips, Maternal, infant and childhood risks associated with advanced paternal age: The need for comprehensive counseling for men, „Maturitas” [online], DOI: 10.1016/j.maturitas.2019.03.020, [dostęp: 16.05.2019].
  2. Rutgers University, Older fathers put health of partners, unborn children at risk: Men who delay fatherhood should consult their doctor and consider banking sperm before age 35, „ScienceDaily” [online], www.sciencedaily.com/releases/2019/05/190513081409.htm, [dostęp: 16.05.2019].

Podziel się: