Komórki macierzyste wytwarzane ze skóry
Katarzyna Szulik

Komórki macierzyste wytwarzane ze skóry

Badacze z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie znaleźli sposób przemiany komórek skóry w trzy główne typy komórek macierzystych, które tworzą embriony we wczesnym stadium. Ich praca wykonana na modelu zwierzęcym ma znaczące implikacje dla modelowania chorób embrionalnych i dysfunkcji łożyskowych oraz otwiera drogę do tworzenia całych embrionów z komórek skóry.

Wspomniane badania prowadził zespół naukowców z Wydziału Biologii Rozwojowej i Badań nad Nowotworami izraelskiej uczelni. Badacze odkryli zestaw genów zdolnych do przekształcania mysich komórek skóry we wszystkie trzy typy komórek tworzących embrion na wczesnym etapie rozwoju: sam embrion, łożysko i tkanki dodatkowe, takie jak pępowina. W przyszłości analizy te mogą umożliwić stworzenie całych ludzkich embrionów na bazie komórek skóry, bez konieczności wykorzystywania spermy czy jajeczek. To odkrycie ma również daleko idące implikacje dla modelowania defektów embrionalnych i jest w stanie rzucić światło na dysfunkcje łożyska oraz rozwiązywanie niektórych problemów związanych z niepłodnością

Geny kontra komórki macierzyste

Już w 2006 roku naukowcy z Japonii odkryli zdolność komórek do przeprogramowywania się w komórki wczesnego rozwoju embrionalnego mogące wygenerować cały płód poprzez ekspresję czterech centralnych genów embrionalnych. W ten sposób powstają indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste, które są w zasadzie identyczne z tymi powstającymi w pierwszych dniach po zapłodnieniu. Wspomniane komórki mogą się przekształcić we wszystkie typy komórek płodu, za wyjątkiem tych tworzących dodatkowe tkanki, w tym łożysko. 

Naukowcy z Izraela odkryli kombinację pięciu genów, które po wszczepieniu ich w komórki skóry przeobrażają je w każdy z trzech typów komórek embrionalnych — komórki pluripotencjalne (powstaje z nich płód), komórki łożyska oraz komórki macierzyste przechodzące transformację w inne tkanki embrionalne. Wspomniane przekształcenia następują na przestrzeni jednego miesiąca. 

Komórki macierzyste wytwarzane ze skóry — pionierskie transformacje

Naukowcy skorzystali z nowej technologii, żeby zbadać siły molekularne rządzące programowaniem komórek skóry i naturalnym procesem rozwoju embrionów. Przykładowo odkryli, że gen Eomes skłania komórki do transformacji w łożysko, a gen Esrrb wpływa na ich przekształcenie w komórki embrionalne.

Aby opisać molekularne mechanizmy aktywowane podczas formowania różnych typów komórek, badacze analizowali zmiany w strukturze genomu i funkcji wewnątrz komórek, gdy wspomnianych pięć genów zostanie do nich wprowadzonych. Odkryli oni, że na pierwszym etapie komórki skóry tracą swoją tożsamość komórkową, a następnie stopniowo i powoli przejmują nową spośród trzech typów wczesnego rozwoju embrionalnego. Tym procesem zarządza od dwóch do pięciu ze wspomnianych genów. 

Ostatnie próby były podejmowane w celu stworzenia całego mysiego embrionu bez użycia spermy lub jajeczek. W tych próbach zostały wykorzystane trzy typy komórek wczesnego rozwoju embrionalnego wyizolowane bezpośrednio z żywego, rozwijającego się embrionu. 

Eksperyment naukowców z Uniwersytetu Hebrajskiego jest pierwszym, w którym podjęto próbę stworzenia jednocześnie wszystkich trzech linii komórkowych z komórek skóry. Ich odkrycie oznacza, że być może w przyszłości nie będzie potrzeby „poświęcania” żywego embrionu w celu tworzenia jego modelu testowego. 

Czym są komórki macierzyste?

Komórki macierzyste występują u ludzi, roślin oraz zwierząt. Ich cechą charakterystyczną jest zdolność do przekształcania się w inne typy komórek na drodze kolejnych podziałów. Występują zarodkowe komórki macierzyste (pochodzące z zarodka) oraz takie, które są pozyskiwane z organizmów dorosłych osobników, niezależnie od ich wieku.

Rola komórek macierzystych to przede wszystkim uzupełnianie niedoborów komórkowych tam, gdzie zostały one zniszczone. Są stale obecne między innymi w szpiku kostnym oraz jelitach — nieustannie się dzielą i odnawiają. 

Komórki macierzyste są niezwykle cenne, ponieważ ich niewielka ilość pozwala na laboratoryjną hodowlę ogromnej liczby komórek dowolnego typu, które można wprowadzić do organizmu w nowej formie. Problemy stojące na drodze ich efektywnego wykorzystania obejmują przede wszystkim skuteczną kontrolę różnicowania oraz przeprowadzanie tego procesu tak, żeby organizm ich nie odrzucił i potraktował jak własne. Odrzucenie grozi między innymi powstaniem groźnych guzów, tzw. potworniaków. Obecnie do najpopularniejszych należą komórki macierzyste krwi stosowane między innymi do leczenia chorób systemu odpornościowego czy odbudowy układu krążenia po obciążających go terapiach. Komórki macierzyste z krwi pępowinowej są powszechnie stosowane w leczeniu białaczki, a inne do odtwarzania fragmentów zniszczonej skóry, np. w wyniku oparzeń czy uszkodzonej części rogówki oka.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Które ryby warto przyrządzić na święta?

    Trudno wyobrazić sobie świąteczny stół bez ryby. Oprócz tradycyjnego karpia czy śledzia warto w oryginalny sposób zaserwować również inne gatunki tej niezwykle zdrowej potrawy. 

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw

    Imbir, cynamon i anyż trafiają do każdej polskiej kuchni w okresie przedświątecznym jako składniki pierniczków, ciast i kompotu z suszu. Warto o nich pamiętać, ponieważ usprawniają trawienie, dzięki czemu łagodzą skutki świątecznego przejedzenia. Ulga w dolegliwościach żołądkowych to jednak tylko jedna z wielu prozdrowotnych właściwości korzennych przypraw.

  • Jak chronić się przed koronawirusem? Oficjalne zalecenia WHO i Ministerstwa Zdrowia

    Koronawirus zaatakował już ponad 100 tys. ludzi w ponad 100 krajach na całym świecie. WHO mówi o pandemii, jednak zaleca spokój, ostrożność i postępowanie, które zminimalizuje ryzyko zakażenia.  Jak zadbać o zdrowie swoje i bliskich w czasie podwyższonego zagrożenia?

  • Domowa opieka nad chorym na Covid-19 – podstawowe zasady

    Zgodnie z danymi pochodzącymi z Chin, około 80 proc. osób, u których wynik testu na obecność SARS-CoV-2 okaże się pozytywny, doświadczy wyłącznie łagodnych objawów, niewykraczających poza dyskomfort związany ze zwykłą grypą lub przeziębieniem. W związku z tym, by nie stwarzać zagrożenia dla siebie i innych pacjentów, większość chorych będzie odsyłana do domów, by w ich zaciszu leczyć chorobę zgodnie ze wskazaniami lekarza. Ta sytuacja może dotknąć większość z nas, dlatego warto znać zasady postępowania i przygotować się na tę ewentualność. 

  • Koronawirus u dzieci – czy naprawdę większość przechodzi go bezobjawowo?

    Pandemia koronawirusa uderzyła przede wszystkim w seniorów, natomiast wśród najmłodszych odnotowano stosunkowo niewiele zakażeń i ofiar COVID-19. Większość dzieci przechodzi infekcję łagodnie lub nawet bezobjawowo, co jednak nie oznacza, że choroba im nie zagraża – ostrzegają badacze z Rutgers University. Zgodnie z ich badaniem, dzieci i nastolatki również są narażone na ciężki przebieg choroby, zwłaszcza gdy posiadają choroby towarzyszące.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij