Zdrowy sen to zdrowe serce
Katarzyna Szulik

Zdrowy sen to zdrowe serce

Właściwa ilość snu to klucz do dobrego zdrowia i samopoczucia. Szereg badań pokazuje, że jego deficyt wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania szeregu chorób i problemów zdrowotnych, również powiązanych z układem krążenia. Naukowcy z Massachusetts General Hospital odkryli, że zdrowy sen pozwala zapobiegać rozwojowi miażdżycy.

Regularny i zdrowy sen pomaga regulować produkcję białych krwinek w szpiku kostnym, co pozwala zachować zdrową krew, natomiast jego brak lub niedobór sprawia, że kontrola nad tym procesem zostaje zaburzona, a co za tym idzie w organizmie rozwija się stan zapalny wywołujący choroby serca. We wspomnianym procesie uczestniczy także hormon mózgu odpowiedzialny za pobudzenie, który ma związek z procesami zachodzącymi w szpiku kostnym. 

Podstawą do postawienia takiej tezy była obserwacja dowodząca, że dobry, zdrowy sen chroni przed gromadzeniem się płytek miażdżycowych tworzących blaszkę, która stopniowo zwęża światło tętnicy. Z kolei niedobory snu sprzyjają powstawaniu stanu zapalnego i zwiększonej produkcji białych krwinek, będących jednym z dobrze znanych czynników sprzyjających rozwojowi miażdżycy. 

Gorszy sen sprzyja zatykaniu tętnic

Eksperyment lekarzy z Massachusetts General Hospital polegał na sprawdzeniu, w jaki sposób zaburzenia snu wpłyną na stan zdrowia myszy zmodyfikowanych genetycznie w kierunku większej skłonności do rozwoju miażdżycy. Zwierzęta przez ściśle określony okres czasu funkcjonowały w warunkach częstych zakłóceń snu, uniemożliwiających komfortowy wypoczynek. Po zakończeniu eksperymentu nie zaobserwowano zmian w zakresie wagi, poziomu cholesterolu czy tolerancji na glukozę u pozbawionych snu gryzoni w porównaniu do zwierząt z podobnymi skłonnościami genetycznymi, których sen nie był zakłócany. Zauważono jednakże, że w naczyniach krwionośnych u „niewyspanych” myszy zgromadziło się więcej płytki miażdżycowej, a poziomy monocytów i neutrofili, czyli komórek wskazujących na obecność stanu zapalnego, podwyższyły się. 

Hipokretyna: kluczowy hormon

Kolejne eksperymenty pokazały, że u myszy pozbawionych snu produkcja komórek szpiku, które dają początek białym krwinkom, zwiększyła się niemal dwukrotnie. Naukowcy zauważyli również, że ważną rolę w tym procesie odgrywa hormon hipokretyna produkowany przez podwzgórze mózgowe, który odpowiada między innymi za regulację snu. Jak się okazało, hipokretyna jest również ważnym czynnikiem w kontroli produkcji białych krwinek. Wysoki poziom hipokretyny i jej intensywna produkcja jest charakterystyczna dla stanu pobudzenia, będącego przeciwieństwem snu, jednak u zwierząt, które się nie wysypiały, poziom hormonu był znacząco niższy. 

Wskutek dalszych badań naukowcy doszli do wniosku, że hipokretyna reguluje produkcję białych krwinek na drodze interakcji z prekursorami neutrofili w szpiku kostnym. Jak się okazało, neutrofile pobudzają produkcję monocytów poprzez wyzwalanie czynnika CSF-1. Eksperymenty na myszach pozbawionych genu odpowiadającego za produkcję hipokretyny dowiodły, że wspomniany hormon kontroluje ekspresję CSF-1, produkcję monocytów oraz odkładanie się płytek miażdżycowych. U myszy pozbawionych snu, spadek poziomu hipokretyny doprowadził do zwiększenia produkcji CSF-1 przez neutrofile, co powodowało zwiększenie produkcji monocytów, a co za tym idzie rozwój procesów miażdżycowych. 

Zdaniem naukowców te odkrycia są dowodem na to, że hipokretyna jest ważnym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu stanu zapalnego. Obiecujące wyniki skłaniają amerykańskich lekarzy do przeprowadzenia badań klinicznych, które dadzą odpowiedź na to, w jaki sposób sen wpływa na zdrowie układu krążenia i jaką rolę w tym procesie odgrywa oś neuroimmunologiczna. 

Niedosypianie zwiększa ryzyko choroby Alzheimera

O roli zdrowego snu w kontekście poważnych schorzeń mówią również wyniki innego badania z tego roku, przeprowadzonego przez naukowców z Washington University School of Medicine. Tamtejsi badacze, na podstawie badań na ludziach i myszach postawili tezę, że niedobory snu zwiększają produkcję proteiny tau, kluczowej dla rozwoju choroby Alzheimera.

Regularne niedosypianie sprawia, że w mózgu w bardzo szybkim tempie rozchodzą się toksyczne złogi proteiny tau, które wskazują na duże ryzyko uszkodzenia mózgu i przyspieszają procesy prowadzące do rozwoju demencji. 

Proteina tau jest obecna również w mózgach osób zdrowych, jednak w specyficznych warunkach zaczyna tworzyć złogi, które mogą niszczyć tkankę i sprzyjać spadkowi zdolności poznawczych. Badania waszyngtońskich naukowców pokazały, że wysokie poziomy proteiny tau są charakterystyczne zwłaszcza dla osób w starszym wieku doświadczający niedoborów snu. Kolejnym krokiem było wykrycie, czy to brak snu w sposób bezpośredni prowadził do zwiększenia poziomów białka, czy też mamy do czynienia ze związkiem innego rodzaju. Badanie na myszach pokazało, że poziom tau w ich mózgach był około dwukrotnie wyższy w okresach wzmożonej aktywności, które w przypadku gryzoni dotyczą godzin nocnych. Gdy w czasie dnia zakłócano ich sen, poziom białka również zdecydowanie się zwiększał. Podobne zjawisko zaobserwowano u ludzi — w grupie, której zakłócano nocny spokój, poziomy białka wzrosły o 50 procent. Na podstawie tych obserwacji sformułowano tezę, że zaburzenia snu w sposób istotny wpływają na produkcję proteiny, powodując jej wzmożenie, a co za tym idzie nadprodukcję mogącą prowadzić do powstawania szkodliwych złogów w mózgu. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Które ryby warto przyrządzić na święta?

    Trudno wyobrazić sobie świąteczny stół bez ryby. Oprócz tradycyjnego karpia czy śledzia warto w oryginalny sposób zaserwować również inne gatunki tej niezwykle zdrowej potrawy. 

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw

    Imbir, cynamon i anyż trafiają do każdej polskiej kuchni w okresie przedświątecznym jako składniki pierniczków, ciast i kompotu z suszu. Warto o nich pamiętać, ponieważ usprawniają trawienie, dzięki czemu łagodzą skutki świątecznego przejedzenia. Ulga w dolegliwościach żołądkowych to jednak tylko jedna z wielu prozdrowotnych właściwości korzennych przypraw.

  • Jak chronić się przed koronawirusem? Oficjalne zalecenia WHO i Ministerstwa Zdrowia

    Koronawirus zaatakował już ponad 100 tys. ludzi w ponad 100 krajach na całym świecie. WHO mówi o pandemii, jednak zaleca spokój, ostrożność i postępowanie, które zminimalizuje ryzyko zakażenia.  Jak zadbać o zdrowie swoje i bliskich w czasie podwyższonego zagrożenia?

  • Domowa opieka nad chorym na Covid-19 – podstawowe zasady

    Zgodnie z danymi pochodzącymi z Chin, około 80 proc. osób, u których wynik testu na obecność SARS-CoV-2 okaże się pozytywny, doświadczy wyłącznie łagodnych objawów, niewykraczających poza dyskomfort związany ze zwykłą grypą lub przeziębieniem. W związku z tym, by nie stwarzać zagrożenia dla siebie i innych pacjentów, większość chorych będzie odsyłana do domów, by w ich zaciszu leczyć chorobę zgodnie ze wskazaniami lekarza. Ta sytuacja może dotknąć większość z nas, dlatego warto znać zasady postępowania i przygotować się na tę ewentualność. 

  • Koronawirus u dzieci – czy naprawdę większość przechodzi go bezobjawowo?

    Pandemia koronawirusa uderzyła przede wszystkim w seniorów, natomiast wśród najmłodszych odnotowano stosunkowo niewiele zakażeń i ofiar COVID-19. Większość dzieci przechodzi infekcję łagodnie lub nawet bezobjawowo, co jednak nie oznacza, że choroba im nie zagraża – ostrzegają badacze z Rutgers University. Zgodnie z ich badaniem, dzieci i nastolatki również są narażone na ciężki przebieg choroby, zwłaszcza gdy posiadają choroby towarzyszące.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij