×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Groźne chemikalia przemysłowe mogą przenikać do łożyska

Zgodnie z badaniem naukowców z Karolinska Institutet w Szwecji, chemikalia zawarte w popularnych produktach codziennego użytku przenikają do łożyska I kumulują się w tkance płodowej podczas ciąży. Dalsze badania mają ustalić, czy taka sytuacja zagraża nienarodzonemu dziecku. 

Mowa o substancjach z grupy PFAS nadających właściwości wodoodporne i tłuszczoodporne między innymi patelniom, opakowaniom na żywność czy ubraniom. Naukowcy zbadali sześć substancji z tej grupy i odkryli, że wszystkie można znaleźć w łożysku w podobnym stężeniu. Oznacza to, że wspomniane chemikalia mogą odkładać się w płucach, wątrobie czy mózgach dzieci już na etapie płodowym. 

Najwyższe stężenia PFAS stwierdzono w płucach i wątrobie, a najniższe w mózgu. Badanie przeprowadzono na próbkach tkanki pochodzącej z 78 embrionów i płodów miedzy 7 a 42 tygodniem życia, pochodzących ze szwedzkich i duńskich biobanków. Naukowcy sugerują, że ich badania powinny zmienić podejście do ustalania dopuszczalnych norm stężeń chemikaliów, uwzględniając również ich potencjalny wpływ na płód. 

Zaobserwowano także wyższą kumulację chemikaliów w płodach płci męskiej niż żeńskiej, co najprawdopodobniej wiąże się z niewielkimi różnicami w funkcjonowaniu łożyska w zależności od płci. 

Chemikalia przedostają się do organizmów przede wszystkim za pośrednictwem jedzenia, przede wszystkim ryb, mięsa i nabiału, ale także przez wodę pitną. 

Czym są PFAS?

Rozwinięcie tego skrótu oznacza związki perfluorowane, będące nieodłącznymi składnikami powłok teflonowych czy tkanin Gore-Tex, ale też opakowań do żywności typu fast-food. Znajdują szerokie zastosowanie właśnie dzięki swoim wodo-i tłuszczoodpornym właściwościom. Badania prowadzone nad ich wpływem na ludzki organizm jak na razie wykazały, że przyjmowane w zbyt dużych dawkach oddziałują na układ hormonalny mogąc powodować trudności z płodzeniem dzieci, ale także obniżać odporność czy zwiększać ryzyko powstawania wad wrodzonych. Mechanizm migracji wspomnianych chemikaliów do żywności w sposób bezpośredni nie został zbadany, jednak wiadomo, że trafiają do środowiska i zanieczyszczają je, przez co przedostają się np. do źródeł wody pitnej. Przez wzgląd na potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia PFAS, dyrektywa Unii Europejskiej z 2006 roku ograniczyła stosowanie najgroźniejszych ze związków tego typu, czyli perfluorooktanosulfonianu (PFOS) i perfluorooktanowego (PFOA). Z badań prowadzonych w największych rzekach Europy, w tym Wiśle i Odrze wynika, że przez wprowadzeniem zakazu do ich wód trafiało średnio 8 ton rocznie wspomnianych substancji. 

Smog zwiększa ryzyko poronienia

PFOS to kolejny typ zanieczyszczeń, których muszą obawiać się kobiety w ciąży. Obecnie najwięcej mówi się o zanieczyszczeniach zawartych w smogu, których nie sposób uniknąć. Z badań naukowców z Utah University płynie wniosek że przebywanie w środowisku smogowym nawet przez krótki okres grozi wzrostem ryzyka poronienia o nawet kilkanaście procent. 

Powyższe wnioski zostały sformułowane w badaniu, w którym udział wzięło 1300 kobiet, które przeszły przynajmniej jedno poronienie w okresie wyznaczonym przez badaczy. Przedmiotem zainteresowania badaczy było, czy przebywanie w warunkach wysokiego stężenia zanieczyszczeń w powietrzu mogło wpłynąć na zakończenie ciąży. Jako miernik zanieczyszczenia przyjęto stężenie cząstek pyłu PM 2,5, dwutlenku azotu i ozonu, uważanych za najbardziej szkodliwe składniki smogu. Okazało się, że właśnie ekspozycja na dwutlenek azotu, nawet wynosząca zaledwie kilka dni, w znaczący sposób przyczyniała się do zwiększenia ryzyka poronienia. Naukowcy nie byli jednak w stanie stwierdzić, czy wiek płodu ma jakikolwiek związek z tym, w jaki sposób oddziałuje na niego zanieczyszczone powietrze. 

Mimo, że wyniki obu badań nie są rozstrzygające, kobiety w ciąży powinny zwracać szczególną uwagę zarówno na aktywność w okresach wzmożonego zanieczyszczenia powietrza, jak i sposób odżywiania, w kontekście wykluczenia fast foodów, ale też poszukiwanie jedzenia z pewnych źródeł minimalizujących ryzyko skażenia. Niebezpieczeństwa nie sposób wyeliminować całkowicie, ale ostrożność jest wysoce wskazana zwłaszcza w tak newralgicznym okresie życia. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Linn Salto Mamsen, Richelle D. Björvang, Daniel Mucs, Marie-Therese Vinnars, Nikos Papadogiannakis, Christian H. Lindh, Claus Yding Andersen, Pauliina Damdimopoulou. Concentrations of perfluoroalkyl substances (PFASs) in human embryonic and fetal organs from first, second, and third trimester pregnancies. Environment International, 2019; 124: 482 DOI: 10.1016/j.envint.2019.01.010
  2. Ewa Szekalska, Związki perfluorowane: śliska sprawa, „teraz-srodowisko.pl” [online] https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/zwiazki-perfluorowane-sliska-sprawa-3056.html [dostęp] 05.02.2019 r.
  3. Claire L. Leiser, Heidi A. Hanson, Kara Sawyer, Jacob Steenblik, Ragheed Al-Dulaimi, Troy Madsen, Karen Gibbins, James M. Hotaling, Yetunde Oluseye Ibrahim, James A. VanDerslice, Matthew Fuller. Acute effects of air pollutants on spontaneous pregnancy loss: a case-crossover study. Fertility and Sterility, 2018; DOI: 10.1016/j.fertnstert.2018.10.028

Podziel się: