Groźne chemikalia przemysłowe mogą przenikać do łożyska
Katarzyna Szulik

Groźne chemikalia przemysłowe mogą przenikać do łożyska

Zgodnie z badaniem naukowców z Karolinska Institutet w Szwecji, chemikalia zawarte w popularnych produktach codziennego użytku przenikają do łożyska I kumulują się w tkance płodowej podczas ciąży. Dalsze badania mają ustalić, czy taka sytuacja zagraża nienarodzonemu dziecku. 

Mowa o substancjach z grupy PFAS nadających właściwości wodoodporne i tłuszczoodporne między innymi patelniom, opakowaniom na żywność czy ubraniom. Naukowcy zbadali sześć substancji z tej grupy i odkryli, że wszystkie można znaleźć w łożysku w podobnym stężeniu. Oznacza to, że wspomniane chemikalia mogą odkładać się w płucach, wątrobie czy mózgach dzieci już na etapie płodowym. 

Najwyższe stężenia PFAS stwierdzono w płucach i wątrobie, a najniższe w mózgu. Badanie przeprowadzono na próbkach tkanki pochodzącej z 78 embrionów i płodów miedzy 7 a 42 tygodniem życia, pochodzących ze szwedzkich i duńskich biobanków. Naukowcy sugerują, że ich badania powinny zmienić podejście do ustalania dopuszczalnych norm stężeń chemikaliów, uwzględniając również ich potencjalny wpływ na płód. 

Zaobserwowano także wyższą kumulację chemikaliów w płodach płci męskiej niż żeńskiej, co najprawdopodobniej wiąże się z niewielkimi różnicami w funkcjonowaniu łożyska w zależności od płci. 

Chemikalia przedostają się do organizmów przede wszystkim za pośrednictwem jedzenia, przede wszystkim ryb, mięsa i nabiału, ale także przez wodę pitną. 

Czym są PFAS?

Rozwinięcie tego skrótu oznacza związki perfluorowane, będące nieodłącznymi składnikami powłok teflonowych czy tkanin Gore-Tex, ale też opakowań do żywności typu fast-food. Znajdują szerokie zastosowanie właśnie dzięki swoim wodo-i tłuszczoodpornym właściwościom. Badania prowadzone nad ich wpływem na ludzki organizm jak na razie wykazały, że przyjmowane w zbyt dużych dawkach oddziałują na układ hormonalny mogąc powodować trudności z płodzeniem dzieci, ale także obniżać odporność czy zwiększać ryzyko powstawania wad wrodzonych. Mechanizm migracji wspomnianych chemikaliów do żywności w sposób bezpośredni nie został zbadany, jednak wiadomo, że trafiają do środowiska i zanieczyszczają je, przez co przedostają się np. do źródeł wody pitnej. Przez wzgląd na potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia PFAS, dyrektywa Unii Europejskiej z 2006 roku ograniczyła stosowanie najgroźniejszych ze związków tego typu, czyli perfluorooktanosulfonianu (PFOS) i perfluorooktanowego (PFOA). Z badań prowadzonych w największych rzekach Europy, w tym Wiśle i Odrze wynika, że przez wprowadzeniem zakazu do ich wód trafiało średnio 8 ton rocznie wspomnianych substancji. 

Smog zwiększa ryzyko poronienia

PFOS to kolejny typ zanieczyszczeń, których muszą obawiać się kobiety w ciąży. Obecnie najwięcej mówi się o zanieczyszczeniach zawartych w smogu, których nie sposób uniknąć. Z badań naukowców z Utah University płynie wniosek że przebywanie w środowisku smogowym nawet przez krótki okres grozi wzrostem ryzyka poronienia o nawet kilkanaście procent. 

Powyższe wnioski zostały sformułowane w badaniu, w którym udział wzięło 1300 kobiet, które przeszły przynajmniej jedno poronienie w okresie wyznaczonym przez badaczy. Przedmiotem zainteresowania badaczy było, czy przebywanie w warunkach wysokiego stężenia zanieczyszczeń w powietrzu mogło wpłynąć na zakończenie ciąży. Jako miernik zanieczyszczenia przyjęto stężenie cząstek pyłu PM 2,5, dwutlenku azotu i ozonu, uważanych za najbardziej szkodliwe składniki smogu. Okazało się, że właśnie ekspozycja na dwutlenek azotu, nawet wynosząca zaledwie kilka dni, w znaczący sposób przyczyniała się do zwiększenia ryzyka poronienia. Naukowcy nie byli jednak w stanie stwierdzić, czy wiek płodu ma jakikolwiek związek z tym, w jaki sposób oddziałuje na niego zanieczyszczone powietrze. 

Mimo, że wyniki obu badań nie są rozstrzygające, kobiety w ciąży powinny zwracać szczególną uwagę zarówno na aktywność w okresach wzmożonego zanieczyszczenia powietrza, jak i sposób odżywiania, w kontekście wykluczenia fast foodów, ale też poszukiwanie jedzenia z pewnych źródeł minimalizujących ryzyko skażenia. Niebezpieczeństwa nie sposób wyeliminować całkowicie, ale ostrożność jest wysoce wskazana zwłaszcza w tak newralgicznym okresie życia. 

  1. Linn Salto Mamsen, Richelle D. Björvang, Daniel Mucs, Marie-Therese Vinnars, Nikos Papadogiannakis, Christian H. Lindh, Claus Yding Andersen, Pauliina Damdimopoulou. Concentrations of perfluoroalkyl substances (PFASs) in human embryonic and fetal organs from first, second, and third trimester pregnancies. Environment International, 2019; 124: 482 DOI: 10.1016/j.envint.2019.01.010
  2. Ewa Szekalska, Związki perfluorowane: śliska sprawa, „teraz-srodowisko.pl” [online] https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/zwiazki-perfluorowane-sliska-sprawa-3056.html [dostęp] 05.02.2019 r.
  3. Claire L. Leiser, Heidi A. Hanson, Kara Sawyer, Jacob Steenblik, Ragheed Al-Dulaimi, Troy Madsen, Karen Gibbins, James M. Hotaling, Yetunde Oluseye Ibrahim, James A. VanDerslice, Matthew Fuller. Acute effects of air pollutants on spontaneous pregnancy loss: a case-crossover study. Fertility and Sterility, 2018; DOI: 10.1016/j.fertnstert.2018.10.028

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Małogłowie (mikrocefalia) – przyczyny, rozpoznanie i rokowanie

    Mikrocefalia (inaczej małogłowie) to wada rozwojowa charakteryzująca się zmniejszonymi wymiarami czaszki, a co za tym idzie również zmniejszonymi rozmiarami mózgu. O mikrocefalii można mówić wówczas, kiedy obwód głowy nie przekracza wartości średniej dla płci i wieku w danej populacji.

  • Zatrucie ciążowe – przyczyny, objawy, leczenie. Jak rozpoznać gestozę?

    Zatrucie ciążowe inaczej określane jest mianem gestozy. To zespół objawów, który występuje w drugiej połowie ciąży i który manifestuje się poprzez nadciśnienie tętnicze, białkomocz czy obrzęki. Nie udało się dotychczas ustalić przyczyny rozwoju zatrucia ciążowego. Pod uwagę brane są predyspozycje genetyczne kobiety ciężarnej oraz zły stan odżywienia organizmu.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

    Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

  • Zespół HELLP – przyczyny, objawy, leczenie

    Zespół HELLP to liczne powikłania wielonarządowe, którą wiążą się z wysoką śmiertelnością, szczególnie w sytuacji, kiedy dysfunkcje te nie zostaną rozpoznane na odpowiednio wczesnym etapie.  Leczenie obejmuje normalizację wartości ciśnienia tętniczego, terapię przeciwzakrzepową, podawanie sterydoterapii i neuroprotekcję. Konieczne jest również stałe monitorowanie stanu matki i ocenę dobrostanu płodu. Czy zespołowi HELLP da się zapobiegać? Na co zwrócić uwagę, będąc w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij