Depresja ciążowa to rosnący problem
Katarzyna Szulik

Depresja ciążowa to rosnący problem

U współczesnych mam depresję ciążową diagnozuje się o połowę częściej niż u matek z wcześniejszego pokolenia – dowodzą wyniki badań opublikowanych na łamach pisma JAMA Network Open. Opracowano je na podstawie trwającego około 30 lat badania prowadzonego w Wielkiej Brytanii.

Wnioski sformułowano w oparciu o porównanie informacji o zdrowiu psychicznym niemal 2400 kobiet z danymi pochodzącymi od ich córek, które zaszły w ciążę przed 24. rokiem życia.

Jak się okazało, współczesne ciężarne zapadały na depresję ciążową o połowę częściej od ich mam (odsetek zwiększył się o dokładnie 51 procent). Depresja ciążowa dotykała 17 procent matek ze starszego pokolenia oraz aż 25 procent tych urodzonych w latach 90.

Zwiększone ryzyko depresji to nie tylko swoisty znak czasów, ale także kwestia dziedziczna. Naukowcy szacują, że córki matek, które cierpiały na depresję ciążową są trzykrotnie bardziej narażone na jej wystąpienie w ciąży od tych, których mamy nie doświadczyły takich stanów.

Naukowcy planują kontynuować badanie w celu sprawdzenia, czy depresja ciążowa matek w jakikolwiek sposób wpłynie na ich dzieci, czyli badaniu zostanie poddane już trzecie pokolenie. Specjaliści będą ocenią relacje między dziećmi a matkami. 

Komu grozi depresja ciążowa?

Depresja ciążowa bywa lekceważona, ponieważ ten okres w życiu kobiety kojarzy się przede wszystkim z radosnym oczekiwaniem. Pozory bywają złudne – zmiana, którą niesie za sobą ciąża, wiąże się również z ogromnym stresem mogącym wpływać na ujawnienie się zaburzeń nastroju. W myśl psychologii ciąża to tzw. czynnik ascenizujący, a więc zaburzający normalne funkcjonowanie, co może wpływać na fizyczne i psychiczne osłabienie, a tym samym sprzyjać rozwojowi chorób i zaburzeń, wśród których znajduje się także depresja.

Na wystąpienie depresji ciążowej narażone są zwłaszcza kobiety, które w przeszłości doświadczały problemów psychicznych lub w ich rodzinach wystąpiła depresja ciążowa, ale również te, dla których z różnych względów ciąża nie była stanem wyczekiwanym i planowanym. 

Objawy i leczenie

Niezależnie od czynników ryzyka, należy zwracać szczególną uwagę na pojawianie się objawów mogących świadczyć o depresji ciążowej, które bywają zrzucanie na karb „burzy hormonów” towarzyszącej ciąży. Zmiany zachowania są widoczne zwłaszcza w pierwszym trymestrze – mowa o apatii i zmęczeniu przeplatanymi z okresami rozdrażnienia, złości i smutku. Jeśli są to stany krótkotrwałe, nad którymi można zapanować, sytuacja nie powinna budzić wątpliwości. Gdy jednak utrzymują się dłużej i zamiast mijać – pogłębiają się, konieczna może okazać się interwencja psychiatry. Leczenie kobiet z depresją ciążową musi odbywać się w porozumieniu z ginekologiem, który pomoże ocenić, jakie leki są bezpieczne (lub najmniej szkodliwe) dla zdrowia dziecka i matki. Trzeba jednak pamiętać, że żadne leczenie farmakologiczne nie jest obojętne dla przebiegu ciąży, więc przed sięgnięciem po leki warto spróbować psychoterapii, która może pomóc w uporaniu się z problemami dnia codziennego. 

Depresja w ciąży szkodzi dziecku

Leczenie depresji ciążowej jest ważne, ponieważ stan psychiczny matki w czasie ciąży może negatywnie wpłynąć na dziecko. Mowa nie tylko o wynikających z tego faktu zaniedbaniach, takich jak niedojadanie czy lekceważenie zaleceń lekarzy, ale także o efektach długofalowych, ujawniających się już po narodzinach dziecka.

Badanie prowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Pensylwanii dowodzi, że stany depresyjne u matek w okresie ciąży i wczesnego macierzyństwa mogą wpływać na zaburzenia snu ich dzieci. U dzieci kobiet, które doświadczały stanów depresyjnych w okresie postnatalnym (mniej więcej do ukończenia przez dziecko 1 miesiąca) lub w czasie ciąży – częściej stwierdzano zaburzenia snu. Analogicznie – pozytywny nastrój w drugim i trzecim trymestrze w sposób znaczący zmniejszał ryzyko wystąpienia problemów ze snem u dzieci.

Wyniki badania podkreślają ważną rolę emocjonalnej kondycji matek w kontekście zdrowia ich dzieci po narodzinach. W tym sensie wspieranie matek w newralgicznym czasie ciąży i okresie następującym tuż po niej ma znaczenie nie tylko w kontekście zdrowia kobiet, ale także kształtowania późniejszych reakcji i zachowań ich dzieci. 

Depresja ciążowa i poporodowa

Depresji ciążowej nie należy mylić z depresją poporodową, choć oba stany mają oczywiste powiązania. Kobieta doświadczająca depresji w ciąży jest bardziej narażona na jej wystąpienie także po porodzie, lecz brak stanów depresyjnych w ciąży nie daje gwarancji, że nie pojawią się po przyjściu dziecka na świat. Ze statystyk wynika, że depresja jest najczęstszym powikłaniem okresu okołoporodowego, dotykającym więcej matek niż np. cukrzyca ciążowa. Zgodnie z szacunkami doświadcza jej od 10 do 15 procent matek. Wbrew nazwie, może rozpocząć się jeszcze przed narodzinami dziecka i trwać w nawet do roku po porodzie. Jej przejawy to ogólne obniżenie nastroju i brak zainteresowania dzieckiem. Symptomom tym towarzyszyć mogą problemy z zasypianiem, koncentracją, lęk, poczucie winy, a w skrajnych przypadkach także myśli samobójcze. Depresja bywa utożsamiana z tzw. baby bluesem, czyli zjawiskiem smutku poporodowego, które dotyka aż 80 procent matek. Mowa o chwilowym obniżeniu nastroju po porodzie związanym ze zmianą, przez którą w związku z tym faktem przechodzi organizm kobiety. 

Źródło: Rynek zdrowia, WP Parenting, PAP

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

  • Szanse i metody na zajście w ciążę po chemio- i radioterapii

    Podczas tegorocznego zjazdu Europejskiego Towarzystwa Reprodukcji i Embriolgii odbywającego się online zaprezentowano najbardziej kompleksowy, jak dotąd, raport dotyczący skuteczności w zachowywaniu płodności u kobiet chorych na nowotwór. Jak wiadomo, chemio- i radioterapia często wiążą się z utratą płodności, dlatego coraz więcej kobiet decyduje się na pobranie i przechowanie jajeczek i embrionów jeszcze przed rozpoczęciem leczenia z myślą o wykorzystaniu ich po powrocie do zdrowia. 

  • Nadwaga w ciąży może negatywnie wpłynąć na rozwój mózgu dziecka

    Zwiększenie masy ciała w ciąży jest naturalnym zjawiskiem, jednak gdy waga zaczyna przyrastać w nadmiarze, może to oznaczać problemy nie tylko dla matki, ale również dla dziecka. Naukowcy z NYU School of Medicine postanowili przyjrzeć się ewentualnym konsekwencjom zdrowotnym nadmiernej wagi matki dla stanu zdrowia dziecka i odkryli, że może ona zaburzać rozwój jego mózgu i to już w drugim trymestrze ciąży. 

  • Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka

    Oczekujesz dziecka? Zapewne najczęstszym pytaniem, które pada ze strony znajomych oraz rodziny jest to, jakiej płci będzie maluch. Wyniki pewnego eksperymentu sugerują, że tendencja do posiadania większej liczby synów lub córek jest dziedziczna.

  • Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży

    Fizjoterapia w ciąży pomaga zapobiegać i łagodzić stany związane ze zmianami, które zachodzą w ciele przyszłej mamy przez dziewięć kolejnych miesięcy. Są to np. bóle bioder, bóle kręgosłupa czy rozstęp mięśnia prostego brzucha, a także nietrzymanie moczu oraz bolesne stosunki seksualne. Nie wszystkie metody wykorzystywane w fizjoterapii można jednak stosować u ciężarnych. Jakie zabiegi są wskazane, a jakich należy unikać w ciąży?

  • Melisa, mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia w ciąży – jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a które są w ciąży zakazane?

    Zioła w ciąży należy stosować rozsądnie, pamiętając o tym, iż w tym okresie należy zachować szczególną ostrość podczas przyjmowania leków, nawet preparatów naturalnych. Leczenie oraz samoleczenie w okresie ciąży jest ograniczone, w każdej sytuacji należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.  Jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a jakie są w ciąży zakazane?

  • Ciąża a szczepionka przeciwko COVID-19

    Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19? Co powinna wiedzieć przyszła mama zanim podejmie decyzję o takim szczepieniu? Czy karmienie piersią jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij