Fibromialgia - objawy, leczenie i przyczyny

Fibromialgia jest zespołem, który charakteryzuje się występowaniem silnego bólu o różnej lokalizacji, który pojawia się szczególnie w następstwie ucisku tzw. punktów spustowych (czyli tender points) oraz różnych objawów autonomicznych i zaburzeń czynnościowych.

Jak często można u pacjentów zdiagnozować  fibromialgię? Kto częściej cierpi z jej powodu? 

Fibromialgia nie jest często rozpoznawaną chorobą. Szacuje się, że cierpi na nią około 3% ogólnej populacji. Zdecydowanie częściej z powodu fibromialgii cierpią kobiety, chorobę bowiem rozpoznaje się u nich około ośmiu razy częściej niż u mężczyzn. Szczyt zachorowań przypada na wiek pomiędzy 30 a 60 rokiem życia. 

Jakie są przyczyny rozwoju fibromialgii?

Jak do tej pory nie ustalono jednoznacznie, jakie czynniki są odpowiedzialne za rozwój choroby. U niektórych pacjentów z rozpoznaną fibromialgią udało się stwierdzić, że w ich płynie mózgowo-rdzeniowym jest niższe stężenie serotoniny, stwierdzono też obniżony poziom somatomedyny C będącej mediatorem działania hormonu wzrostu oraz podwyższenie substancji P, która jest neuroprzekaźnikiem i może odpowiadać za przekazywanie bodźców bólowych. Jednak dotychczasowe badania nie potwierdziły jednoznacznie, że te czynniki na pewno mają wpływ na rozwój fibromialgii. U niektórych pacjentów z fibromiaglią stwierdzono również zaburzenia fazy snu, jednak te badania również do końca nie udzieliły odpowiedzi czy jest to przyczyna rozwoju choroby. 

Jakie są objawy fibromialgii? Kryteria rozpoznania choroby

Aby można było postawić rozpoznanie fibromialgii u pacjenta musi występować ból w przynajmniej trzech okolicach ciała (lewa i/ lub prawa połowa ciała, powyżej lub poniżej pasa). Ból ten musi utrzymywać się przez cały czas przez okres co najmniej trzech miesięcy. Ponadto, aby móc rozpoznać fibromialgię, musi tez być obecna bolesność uciskowa co najmniej 11 z 18 charakterystycznych punktów. Bolesne punkty to inaczej punkty spustowe (tender points). Zalicza się do nich potylice, kręgi szyjne kręgosłupa od kręgu trzeciego do kręgu siódmego, górną krawędź mięśnia czworobocznego, mięsień nadgrzebieniowy, drugie żebro, nadkłykieć boczny kości udowej, grzebień biodrowy, krętarz kości udowej oraz kolano. Bolesności tych punktów sprawdza się po obu stronach ciała. Ponadto, u pacjenta z  fibromialgią, stwierdza się też objawy autonomiczne. Pojawia się miedzy innymi oziębienie dystalnych części kończyn, ponadto obecna jest również suchość w jamie ustnej, nadmierna potliwość, typowe jest też drżenie mięśniowe. Dodatkowo pacjent ma też problem ze snem, często cierpi bowiem z powodu bezsenności. Pojawia się też uogólnione złe samopoczucie, rozbicie i wyczerpanie organizmu. Chory zgłasza też bardzo często parestezję, czyli mrowienie różnych części ciała, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunki). Mogą też pojawić się dolegliwości dyzuryczne, zaś u kobiet mogą być też obecne zaburzenia miesiączkowania.

Z czym należy różnicować fibromialgię? 

Fibromialgię należy różnicować przede wszystkim z różnego rodzaju chorobami układu ruchu. Przede wszystkim w diagnostyce różnicowej fibromialgii należy brać pod uwagę zapalenie ścięgien, jak również choroby zapalne i zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa. Ponadto, fibromialgie należy też różnicować z zapaleniem wielomięśniowym oraz z różnego rodzaju przetrwałymi zakażeniami wirusowymi. Czasami w diagnostyce różnicowej należy też uwzględnić psychozy, bowiem pacjenci z zaburzeniami psychicznymi mogą czasami odczuwać nieprawdziwe dolegliwości bólowe. 

W jaki sposób stawia się rozpoznanie fibromialgii?

Rozpoznanie fibromialgii stawia się na podstawie całości obrazu klinicznego i spełnienia wyżej wymienionych kryteriów. Ponadto, do postawiania diagnozy konieczne jest też zebranie szczegółowego i bardzo dokładnego wywiadu od pacjenta. Przed postawieniem ostatecznego rozpoznania lekarz musi też wykluczyć na podstawie diagnostyki różnicowej  inne choroby dające podobne dolegliwości. Warto pamiętać też o tym, że w przebiegu fibromialgii wszystkie badania laboratoryjne będą prawidłowe, co też naprowadza lekarza na właściwą diagnozę.

Czy fibromialgia może dawać jakieś poważne następstwa?

Niestety w przebiegu fibromialgii może dochodzić do chronizacji objawów choroby, czyli dolegliwości będą powtarzały się u pacjenta w podobnych odstępach czasu. Ponadto, czasami dolegliwości bólowe mogą być tak mocno nasilone, pomimo stosowania leczenia, że pacjent nie będzie w stanie normalnie funkcjonować w życiu codziennym, problemem będzie też dla niego praca zawodowa.

W jaki sposób leczy się fibromialgie?

Niestety, ponieważ nie jest jak dotąd poznana przyczyna rozwoju u pacjenta fibromialgii, nie ma też leczenia przyczynowego. Stosowane jest jedynie leczenie objawowe. Pacjent zazwyczaj ma zalecane różnego rodzaju środki przeciwbólowe i przeciwzapalne, między innymi niesteroidowe leki przeciwzapalne, które jednak niestety nie zawsze dają pożądany efekt i chory cały czas odczuwa nieprzyjemne dolegliwości, choć mogą one być trochę mniej wyrażone. Bardzo ważna w łagodzeniu objawów choroby jest właściwa fizykoterapia. Dużą ulgę mogą przynieść pacjentowi właściwe masaże, stosowanie ciepła, a czasami odwrotnie- ochładzanie całego ciała. Poza tym dość często wykorzystywane są również kąpiele elektrogalwaniczne, jak również różnego rodzaju techniki relaksacyjne. Pacjenci czują się też zazwyczaj zdecydowanie lepiej w trakcie leczenia uzdrowiskowego, wskazane jest też uprawianie sportu. U niektórych pacjentów dużą poprawę daje też stosowanie akupunktury. Zdarza się, że przy naprawę silnie wyrażonych dolegliwościach bólowych pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego. 

Czy fibromialgię można wyleczyć? Jakie rokowania daje fibromialgia?

Choroba ma przebieg łagodny, jednak towarzyszce jej dolegliwości są dla pacjenta zazwyczaj bardzo uciążliwe i mogą upośledzać jego codzienne, normalne funkcjonowanie. U niektórych chorych leczenie jednak daje efekty i dolegliwości bólowe stają się mniej wyrażone, jak również pojawiać się one będą u pacjenta zdecydowanie rzadziej. Często zdarza się też, że dolegliwości bólowe zmniejszają się samoistnie po 60 roku życia pacjenta. 


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus