Narkolepsja - objawy, leczenie i przyczyny
Michał Posmykiewicz

Narkolepsja - objawy, leczenie i przyczyny

Narkolepsja to jednostka chorobowa, będąca rzadkim zaburzeniem snu. Etiopatogeneza narkolepsji jak dotąd nie została poznana. Narkolepsja charakteryzuje się przede wszystkim nadmierną sennością w ciągu dnia oraz katapleksją, czyli epizodami nagłej utraty napięcia mięśniowego. Poza tym, pacjenci cierpiący z powodu narkolepsji często muszą też borykać się z innymi objawami, przed wszystkim omamami (halucynacjami) oraz porażeniem przysennym.

Czy narkolepsja jest częstym zaburzeniem snu?

Nie. Narkolepsja występuje stosunkowo rzadko, jednak jej rozpowszechnienie nie jest jednakowe. W niektórych krajach występuje ona bowiem zdecydowanie częściej, ma to miejsce np. w Stanach Zjednoczonych, zaś w innych miejscach na świecie przypadki narkolepsji są sporadyczne, np. w Izraelu. Polska należy do tej grupy krajów, w której narkolepsji także nie obserwuje się często. 

Kto zwykle cierpi z powodu narkolepsji?

Z powodu narkolepsji cierpią tak samo często kobiety, jak i mężczyźni. Choroba zwykle ujawniania się już w młodym wieku, zwykle pierwsze objawy pojawiają się pomiędzy 15 a 20 rokiem życia pacjenta, często w momencie rozpoczęcia dojrzewania płciowego. Bardzo często zdarza się, że narkolepsja występuje rodzinnie. 

Jakie są przyczyny narkolepsji?

Przyczyny narkolepsji jak do tej pory nie zostały do końca poznane. Przypuszcza się, że być może "sprawcą" narkolepsji jest mutacja genu kodującego antygen HLA, który zlokalizowany jest na chromosomie 6. U osób z taką mutacją jest zwiększona predyspozycja do wystąpienia narkolepsji, a czynnikiem inicjującym powstanie objawów często jest nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego (dochodzi do reakcji autoimmunologicznej, czyli organizm produkuje przeciwciała, które są "wymierzone" przeciwko jego własnym komórkom i tkankom) na skutek czynnika infekcyjnego, którym zazwyczaj bywa wirus. Wirus lub inny czynnik infekcyjny zaczyna atakować komórki nerwowe (neurony), które produkują białko o nazwie hipokretyna. Białko to odpowiedzialne jest za właściwą regulacje faz snu w ludzkim organizmie. Dlatego też, kiedy dochodzi do zniszczenia komórek je produkujących, może dojść do powstania zaburzeń snu pod postacią narkolepsji. Należy jednak pamiętać, że w dalszym ciągu jest to tylko hipoteza i tak naprawdę przyczyny narkolepsji nie zostały do końca poznane. 

Jakie są objawy narkolepsji?

Pełnoobjawową narkolepsje cechują cztery objawy (mówi się o tetradzie objawów). Pierwszym z objawów narkolepsji jest senność narkoleptyczna. Do niedawana ujmowano ją jako napady snu, zaś obecnie opisuje się ją jako stała senność, w wyniku której pacjenci zasypiają przymusowo od kilku do nawet kilkunastu razy w ciągu dnia w bardzo rożnych okolicznościach. Do zaśnięcia może zatem dojść w czasie rozmowy, w czasie pracy, spaceru czy nawet w czasie prowadzenia samochodu. Widać zatem, że napady snu mogą być bardzo niebezpieczne. Na szczęście jednak sen jest krotki i pacjenta łatwo można z niego wybudzić. Kolejny objaw narkolepsji to katapleksja. Na czym polega katapleksja? Katapleksja polega na nagłym, napadowym, chwilowym zwiotczeniu mięśni przy zachowaniu przytomności. Występuje ona z bardzo różną częstością w bardzo różnych okolicznościach, zwykle dochodzi do niej pod wpływem emocji, zwłaszcza w czasie śmiechu (mówi sie wtedy o gelopleksji). Może być ona wyrażona tylko przez opadnięcie głowy, może jednak też wyrazić się upadkiem na zmienię. Jeszcze jednym objawem narkolepsji jest porażenie przysenne. Co to takiego? Porażeniem przysennym nazywa się napady chwilowego porażenia mięśni z nagłym obudzeniem, czasem mogą one być identyczne z katapleksja. Ostatnim, czwartym zasadniczym objawem narkolepsji są omamy (halucynacje) przysenne. Są to omamy rzekome, gdyż nie towarzyszy im poczucie realności. Omamy te są omamami wzrokowymi - pacjent widzi baśniowe sceny lub postacie oraz słuchowymi - pacjent słyszy pojedyncze słowa lub zdania. Należy pamiętać, że poza tymi zasadniczymi objawami narkolepsji w jej przebiegu mogą być też obecne jeszcze inne zaburzenia. Zalicza się do nich automatyzmy, czyli stany nieświadomego i niekontrolowanego wykonywania prostych czynności (często po takim automatycznym wykonywaniu czynności u chorych występuje przebudzenie oraz dodatkowo niepamięć dotycząca wykonywania tych czynności), jak również przemijające dwojenie, impotencję oraz paradoksalnie upośledzenie snu nocnego. 

Jak rozpoznaje się narkolpesje?

Rozpoznanie narkolepsji stawia się przede wszystkim na podstawie obecności wszystkich wymienionych wcześniej objawów. Poza tym, do rozpoznania narkolepsji powinno się także przeprowadzić badanie w laboratorium snu, gdzie można wykonać zapis badania EEG w czasie snu narkoleptycznego - jeśli pacjent cierpi z powodu narkolepsji, wtedy też w takim badaniu będą wyraźnie widoczne zaburzone fazy snu. Dodatkowym badaniem, które można wykonać przy podejrzeniu narkolepsji, jest też badanie antygenów HLA i oznaczenie mutacji na chromosomie szóstym. 

Jak wygląda leczenie narkolepsji?

Leczenie narkolepsji jest objawowe. Do leczenia narkolepsji wykorzystywane są zatem leki psychostymulujące, które mają za zadanie walczyć  z nadmierną sennością. Leki te stymulują ośrodkowy układ nerwowy, dzięki czemu pacjent czuje się mniej senny. Zalicza się do nich przede wszystkim metylofenidat, metamfetaminę oraz penolinę. Poza tym, do walki z objawami katapleksji i porażeń przysennych stosuje się przede wszystkim imipramine, klomipramine, fluoksetyne oraz wenlafaksyne. Do leczenia natomiast naprawdę ciężkich postaci narkolepsji wykorzystywany bywa też hydroksymaślan sodu. Należy też pamiętać o tym, że u pacjentów cierpiących z powodu narkolepsji bardzo ważne jest też utrzymywanie regularnego rytmu snu i czuwania. Dlatego też wszystkim pacjentom z narkolepsją zaleca się dodatkowe, krótkie piętnastominutowe drzemki w ciągu dnia. Bardzo ważne jest też dla nich, aby unikać alkoholu i innych używek, które także mogą zburzyć rytm snu i czuwania. Wskazany jest również regularny wysiłek fizyczny. 

Jakie jest rokowanie w przebiegu narkolepsji?

W przypadku tej choroby rokowanie dotyczące wyleczenia jest  bardzo niepewne, może zdarzyć się, że niestety nie da się do końca wyleczyć objawów choroby i pacjent będzie musiał zmagać się z nią do końca życia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie. Jak zapobiegać podwyższonemu ciśnieniu krwi?

    Nadciśnienie tętnicze jest chorobą bardzo rozpowszechnioną. Szacuje się, że w Polsce 30–45% dorosłych cierpi na tę chorobę. Czym dokładnie jest nadciśnienie i jak się objawia? Co może powodować wysokie ciśnienie krwi? Jak zapobiegać nadciśnieniu? Podpowiadamy.

  • Kwasy omega-3 chronią przed astmą dzieci ze specyficznym wariantem genów

    Astma to choroba układu oddechowego, która dotyka prawie 340 mln ludzi na całym świecie. Często rozwija się w dzieciństwie i może powodować ataki, w wyniku których dochodzi do zapalenia płuc i zwężenia dróg oddechowych, powodując trudności w oddychaniu i świszczący oddech. Zespół badaczy ze Szwecji i Wielkiej Brytanii udowodnił, że większe spożycie niektórych rodzajów kwasów tłuszczowych omega-3 może zmniejszyć ryzyko rozwoju astmy u dziecka w okresie dojrzewania. Leki naśladujące działanie kwasów tłuszczowych mogą okazać się przyszłością leczenia astmy.

  • Pistolet do masażu – jak działa i kto powinien z niego korzystać?

    Pistolet do masażu to niewielkich rozmiarów urządzenie generujące kilkadziesiąt uderzeń na sekundę, wyposażone w kilka wymiennych końcówek. Używanie masażera pistoletowego wpływa na poprawę funkcjonalności tkanek miękkich, znajduje zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości bólowych w różnego rodzaju urazach i kontuzjach, przyspiesza regenerację mięśniową u osób uprawiających sporty czy likwiduje nadmierne napięcie mięśni u osób pracujących wiele godzin w wymuszonej pozycji siedzącej. Jak używać masażer pneumatyczny? Jaka jest jego cena?

  • Semaglutyd – lek na cukrzycę spektakularnie wspomaga utratę wagi

    Najnowsze badania wskazują, że cotygodniowy zastrzyk semaglutydu, w połączeniu z wdrożeniem zasad zdrowego stylu życia, skutkuje znaczną i klinicznie istotną utratą masy ciała. Odkrycie może rozpocząć "nową erę" w leczeniu otyłości.

  • Morsowanie – czy lodowate kąpiele są korzystne dla zdrowia?

    Tej zimy morsowanie stało się wyjątkowo gorącym trendem. Dowiedz się, jakimi korzyściami zdrowotnymi mogą zaowocować regularne kąpiele w lodowatej wodzie. Jakie są przeciwwskazania do tej aktywności? Dlaczego niektórzy lepiej tolerują niskie temperatury?

  • Skutki uboczne szczepionek przeciwko COVID-19. Jakie działania niepożądane pojawiają się najczęściej?

    Eksperci twierdzą, że korzyści wynikające ze szczepienia przeciwko COVID-19 znacznie przewyższają związane z nimi ewentualne efekty uboczne, które są rzadkie i samoistnie ustępują w ciągu kilku dni. Dowiedz się, czego można się spodziewać po przyjęciu szczepionki? Jak złagodzić nieprzyjemne efekty poszczepienne?  

  • PTSD – przyczyny, objawy, leczenie zespołu stresu pourazowego

    PTSD (ang. posttraumatic stress disorder) większości osób kojarzy się z weteranami, nie wszyscy są świadomi, że jest to problem, który może dotknąć niemal każdego. Nawet do 25% osób po traumatycznym przeżyciu, takim jak napaść, wypadek, klęska żywiołowa, śmierć bliskiej osoby, może doznać zespołu stresu pourazowego. PTSD to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się występowaniem szeregu objawów, m.in. lęku, depresji, zaburzeń snu, agresji, nadmiernej reakcji na bodźce, prowadzących do upośledzenia funkcjonowania w życiu codziennym. 

  • Witamina K – funkcje w organizmie i skutki niedoboru u dzieci i dorosłych. Witamina K dla noworodka

    Witamina K to tak naprawdę grupa witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które odgrywają istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, metabolizmie kości i regulacji poziomu wapnia we krwi. Wyróżnia się witaminę K1 (filochinon), występującą w zielonych warzywach oraz witaminę K2 (menachinon), która jest syntezowana w układzie pokarmowym. Jakie są przyczyny i objawy niedoboru witaminy K? Dlaczego podaje się ją noworodkom tuż po urodzeniu?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij