Nie lekceważ problemów z oddychaniem - jakie objawy powinny skłonić do konsultacji
Anna Posmykiewicz

Nie lekceważ problemów z oddychaniem - jakie objawy powinny skłonić do konsultacji

Układ oddechowy u człowieka składa się z górnych i dolnych dróg oddechowych. W skład górnych dróg oddechowych wchodzi nos, gardło, krtań i tchawica, zaś do dolnych dróg oddechowych zalicza się oskrzela oraz płuca.

W układzie oddechowym zachodzi wymiana gazowa, czyli proces, w czasie którego dochodzi do dyfuzji gazów i ich wymiany pomiędzy całym organizmem, a jego otoczeniem (jest to wymiana gazowa zewnętrzna) oraz pomiędzy płynami ustrojowymi, a tkankami (jest to wymiana gazowa wewnętrzna). Inaczej mówiąc, wymiana gazowa to po prostu oddychanie, dzięki któremu żyjemy. Zdarzają się jednak sytuacje, w czasie których zaczynają pojawiać się problemy z oddychaniem, staje się ono czasami utrudnione, a taki stan jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia, a czasem nawet życia pacjenta. 

Jakie zatem zaburzenia oddychania powinny wzbudzić nasz niepokój? Jakie objawy powinny skłonić nas do wizyty u lekarza?

Przede wszystkim o konsultacji z lekarzem należy pomyśleć wówczas, kiedy przy oddychaniu zaczynamy odczuwać duszność. Duszność to nic innego jak subiektywne odczucie braku powietrza, które bardzo często związane jest ze wzmożonym wysiłkiem mięśni oddechowych. Duszność może pojawić sie nagle, w najmniej oczekiwanym przez nas momencie, może też jednak być obecna od dłuższego czasu i stopniowo narastać, przez co staje się dla chorego coraz bardziej uciążliwa. 

Czego objawem może być pojawiające się uczucie duszności? 

Duszność może mieć, przede wszystkim, związek z chorobami układu oddechowego. Do najczęstszych chorób układu oddechowego, w przebiegu których można stwierdzić  duszność, zalicza sie astmę oskrzelową (może być ona obecna już u małych dzieci, wtedy mówi się o astmie wczesnodziecięcej) oraz przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, czyli POCHP. Ponadto, do duszności związanej z chorobami układu oddechowego może również dojść w przebiegu ciężkiego zapalenia oskrzeli, czy też zapalenia płuc

W jakich innych sytuacjach można odczuwać duszność i mieć w związku z tym problemy z oddychaniem? 

Przede wszystkim nagła duszność może wystąpić w przebiegu zatoru tętnicy płucnej oraz u pacjentów z obrzękiem płuc, obecna jest też u chorych z odmą opłucnową. Duszność przewlekła może natomiast występować u osób z przewlekłą niewydolnością układu krążenia oraz w sytuacji, kiedy w jamie opłucnej z jakiegoś powodu zaczyna zbierać sie płyn (np. na skutek ciężkiego zapalenia płuc). 

Innym, niepokojącym objawem, który powinien skłonić nas do wizyty u lekarza, jest szybki oddech. Przyspieszenie częstości oddechów nosi nazwę tachypnoe. Należy pamiętać, że prawidłowa liczba oddechów jest różna w zależności od wieku pacjenta. Dla człowieka dorosłego prawidłowa częstość oddechów wynosi około 16-20 na minutę, natomiast u noworodka prawidłowa częstość oddechów to aż 40 na minutę, a o tachypnoe u niego można mówić dopiero wówczas, kiedy ilość oddechów przekracza 60 na minutę. Szybkość oddychania uzależniona jest od wielu czynników. W niektórych sytuacjach szybszy oddech jest zjawiskiem zupełnie fizjologicznym - szybciej oddychać można po wysiłku fizycznym, jak również w sytuacji, kiedy mamy gorączkę. W pozostałych przypadkach przyspieszenie czynności oddechowej powinno wzbudzać czujność, bowiem taki stan może wiązać się z różnymi chorobami. Przede wszystkim przyspieszenie częstości oddechu może mieć związek z chorobami układu oddechowego (miedzy innymi z zapaleniem płuc, zapaleniem oskrzeli, czy też z zaostrzeniem astmy oddechowej), poza tym, szybszy oddech obserwuje się w przebiegu niektórych chorób układu krążenia. 

Zdarzają się też sytuacje, w których poza przyspieszeniem czynności oddechowej zmienia się też rytm oddychania, co prowadzi do powstania patologicznego toru oddechowego - taki objaw także zawsze wymaga niezwłocznej konsultacji z lekarzem.

Jakie zatem rodzaje patologicznych torów oddechowych można wyróżnić?

Przede wszystkim jednym z rodzajów patologicznych torów  oddechowych jest oddech Kussmaula. Oddech ten inaczej określany jest jako "oddech gonionego psa", charakteryzuje się on bowiem bardzo głębokim oddechem przy zwiększonej lub czasami też normalnej częstości oddechów. Oddech taki jest typowy przede wszystkim dla ketonowej śpiączki cukrzycowej, kwasicy metabolicznej oraz mocznicy. Innym, niepokojącym torem oddechowym jest oddech Cheyne'a-Stokesa. W jego przebiegu stwierdza się wystąpienie bezdechów trwających kilkanaście sekund, po których pojawia sie oddech, który jest coraz szybszy i głębszy, następnie po osiągnięciu maksimum ulega stopniowemu zwolnieniu i spłycaniu, aż do kolejnego epizodu bezdechu. Ten rodzaj patologicznego oddychania może być obecny w przebiegu niewydolności krążenia, jak również w zatruciach opiatami i barbituranami oraz w obustronnych uszkodzeniach ośrodkowego układu  nerwowego. Jeszcze jeden patologiczny tor oddechowy to tzw. oddech Biota, jednak pacjent, u którego jest on stwierdzany, to pacjent w stanie bardzo ciężkim, przebywający juz w szpitalu, dlatego też nie można go zaobserwować u siebie samodzielnie. 

Kolejnym, niepokojącym objawem związanym z zburzeniem oddychania jest zwolnienie częstości oddechów. Zwolniony oddech obserwuje się zwykle w przebiegu różnego rodzaju chorób neurologicznych.

Jak należy postąpić, kiedy zaobserwujemy u siebie problemy z oddychaniem?

W takiej sytuacji należy niezwłocznie zgłosić się do swojego lekarza. Lekarz zbierze wtedy dokładny wywiad oraz przeprowadzi szczegółowe badanie lekarskie. Prawdopodobnie zleci też wykonanie rtg klatki piersiowej, ekg oraz być może spirometrii. Na podstawie badania i wyników badań dodatkowych lekarz będzie mógł postawić diagnozę i pokierować dalszym, właściwym postępowaniem. Może zdarzyć się, że zajdzie potrzeba dalszej, specjalistycznej opieki lekarskiej, w poradni pulmonologicznej lub też kardiologicznej. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij