Resort zdrowia umywa ręce w sprawie klauzuli sumienia
Katarzyna Szulik

Resort zdrowia umywa ręce w sprawie klauzuli sumienia

Obecnie każdy lekarz i farmaceuta przynajmniej w teorii ma prawo odmówić wykonania zabiegu lub sprzedaży leku zasłaniając się klauzulą sumienia. W takiej sytuacji do tej pory trzeba było wskazać pacjentowi innego specjalistę, który mógłby udzielić świadczenia, jednak Trybunał Konstytucyjny zakwestionował ten zapis. Minister zdrowia nie widzi potrzeby udzielania pomocy tym pacjentom, którym jej odmówiono.

Wyrokiem z października 2015 roku Trybunał Konstytucyjny de facto zdjął z lekarzy odpowiedzialność za pacjentów, którzy nie uzyskali pomocy specjalisty ze względu na sumienie medyka. Zapis o konieczności wskazania alternatywnej placówki i tak nie był respektowany, jednak przepis mógł stanowić podstawę na przykład do złożenia skargi. Teraz, gdy wspomniany został uznany za niekonstytucyjny i ingerujący w indywidualną wolność sumienia, lekarze nie muszą udzielać pomocy pacjentom, którzy nie znajdują się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, jeśli sumienie im na to nie pozwala. Fakt odmowy musi jednak zostać uzasadniony na piśmie i przedstawiony przełożonemu. Dodatkowo Trybunał zalecił, by obowiązek informacyjny od tej pory spoczywał na państwie.

Prawa lekarza ponad prawami pacjenta?

Po ogłoszeniu wspomnianego wyroku, rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar zaapelował do ministra zdrowia o ustalenie mechanizmu, który umożliwiłby pacjentom, którym odmówiono świadczenia, skorzystanie z niego w innej placówce. Wyjściem z sytuacji mogłoby być ujawnienie, którzy specjaliści powołują się na klauzulę sumienia, żeby pacjenci mieli pełny obraz sytuacji, jednak takie rozwiązanie budzi sprzeciw ministerstwa zdrowia.

Klauzula grozi pozwami

Konstanty Radziwiłł uważa, że w tej sytuacji jakiekolwiek dodatkowe ustalenia nie mają sensu, ponieważ sam zapis o obowiązku udzielenia informacji był bardzo trudny do realizacji. Jego zdaniem lekarze powołujący się na klauzulę ich nie udzielali, bo po prostu nie wiedzieli, kto mógłby wykonać świadczenie w ich zastępstwie.

Nad wyjściem z sytuacji pracuje także rządowe biuro legislacyjne. Zmiana przepisów i pozostawienie ich w obecnej formie może narazić Skarb Państwa na straty w związku z potencjalnymi odszkodowaniami. Zgodnie z ich sugestią, w razie uchylenia się od wykonania świadczenia ze względu na klauzulę sumienia, stosownej informacji powinny udzielać placówki mające kontrakt z NFZ.

Sumienie lekarzy kontra zdrowie kobiet

Klauzula sumienia najczęściej wykorzystywana jest przez lekarzy ginekologów i na oddziałach położniczych w kontekście aborcji, która i tak obecnie w Polsce jest możliwa jedynie w trzech z góry określonych przypadkach. W niektórych szpitalach wspomnianą klauzulę podpisuje cały personel, co de facto uniemożliwia pacjentce skorzystanie z legalnego świadczenia, które jej przysługuje. Jeśli natomiast na przeszkodzie nie stanie sumienie, lekarze znajdują wiele innych sposobów mających skutecznie zniechęcić kobietę do przeprowadzenia aborcji – wynika z raportu Fundacji na Rzecz Planowania Rodziny, opublikowanego w kwietniu tego roku. Z danych pozyskanych z połowy polskich szpitali posiadających oddziały ginekologiczno-położnicze wynika, że w wielu z nich od kobiet chcących poddać się aborcji wymagane są dodatkowe badania, dokumenty, oświadczenia, a czasem nawet deklaracje mężów lub partnerów. Zgodnie z prawem, w przypadku powodów natury medycznej, powinno wystarczyć zaświadczenie o wskazaniu do aborcji od innego lekarza niż ten mający przeprowadzić zabieg. Gdy ciąża jest wynikiem czynu zabronionego, kobieta musi przedstawić zaświadczenie z prokuratury.

Źródło: Gazeta Wyborcza, Dziennik Gazeta Prawna

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Które ryby warto przyrządzić na święta?

    Trudno wyobrazić sobie świąteczny stół bez ryby. Oprócz tradycyjnego karpia czy śledzia warto w oryginalny sposób zaserwować również inne gatunki tej niezwykle zdrowej potrawy. 

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • Wielkanoc dla alergików: bez mleka, jaj i pszenicy

    Nietolerancje pokarmowe dają się szczególnie we znaki podczas świąt. Osoby nietolerujące laktozy, a więc mleka i jego przetworów, muszą zapomnieć o tradycyjnym serniku, bezglutenowcy nie zjedzą żurku, zaś uczuleni na jaja zostaną zmuszeni obyć się bez koronnej, wielkanocnej potrawy. Czym zastąpić żelazne pozycje ze świątecznego menu?

  • Pachnące święta - przegląd korzennych przypraw

    Imbir, cynamon i anyż trafiają do każdej polskiej kuchni w okresie przedświątecznym jako składniki pierniczków, ciast i kompotu z suszu. Warto o nich pamiętać, ponieważ usprawniają trawienie, dzięki czemu łagodzą skutki świątecznego przejedzenia. Ulga w dolegliwościach żołądkowych to jednak tylko jedna z wielu prozdrowotnych właściwości korzennych przypraw.

  • Jak obchodzić Święta Wielkanocne podczas pandemii?

    W tegoroczne Święta Wielkanocne ze względu na pandemię koronawirusa, podobnie jak w roku ubiegłym, musimy zrezygnować z rodzinnych spotkań i odwiedzin, a w większości przypadków również z uczestnictwa w rytuałach religijnych. Nie oznacza to, że nawet w tych trudnych warunkach nie można przeżyć świąt radośnie i duchowo – wręcz przeciwnie, właśnie teraz warto zadbać, by w miarę możliwości utrzymać dobrze znane tradycje i zadbać o  namiastkę normalności w tym trudnym okresie. 

  • Domowa opieka nad chorym na Covid-19 – podstawowe zasady

    Zgodnie z danymi pochodzącymi z Chin, około 80 proc. osób, u których wynik testu na obecność SARS-CoV-2 okaże się pozytywny, doświadczy wyłącznie łagodnych objawów, niewykraczających poza dyskomfort związany ze zwykłą grypą lub przeziębieniem. W związku z tym, by nie stwarzać zagrożenia dla siebie i innych pacjentów, większość chorych będzie odsyłana do domów, by w ich zaciszu leczyć chorobę zgodnie ze wskazaniami lekarza. Ta sytuacja może dotknąć większość z nas, dlatego warto znać zasady postępowania i przygotować się na tę ewentualność. 

  • Koronawirus u dzieci – czy naprawdę większość przechodzi go bezobjawowo?

    Pandemia koronawirusa uderzyła przede wszystkim w seniorów, natomiast wśród najmłodszych odnotowano stosunkowo niewiele zakażeń i ofiar COVID-19. Większość dzieci przechodzi infekcję łagodnie lub nawet bezobjawowo, co jednak nie oznacza, że choroba im nie zagraża – ostrzegają badacze z Rutgers University. Zgodnie z ich badaniem, dzieci i nastolatki również są narażone na ciężki przebieg choroby, zwłaszcza gdy posiadają choroby towarzyszące.

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij