Jak zadbać o serce w młodym wieku?

Powszechnie wiadomo, że bez względu na to, o jakich schorzeniach byśmy nie mówili, to lepiej jest im zapobiegać niż leczyć. Te znane od starożytności słowa (łac. morbum evitare quam curare facilius est), przypisywane Hipokratesowi oznaczają, że profilaktyka (w tym przypadku chorób układu krążenia) jest łatwiejszym, skuteczniejszym i tańszym rozwiązaniem, niż usuwanie skutków chorób, którym nie udało się zapobiec. Na to, w jak dobrym lub w jak złym stanie jest lub będzie nasze serce pracujemy całe życie, dlatego profilaktykę i dbałość o nie powinniśmy rozpocząć od jak najmłodszych lat.

Choroby układu krążenia od lat znajdują się w czołówce przyczyn zgonów w naszym kraju. To skutek przede wszystkim niewłaściwego stylu życia – niestety w zdecydowanej większości przypadków kłopoty z sercem to nasza własna zasługa, na którą zazwyczaj pracujemy przez kilkanaście lat, a może nawet całe życie.

Czynniki ryzyka

Wystarczy spojrzeć na czynniki ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia, które możemy podzielić na niemodyfikowalne (czyli takie, na które nie mamy wpływu):

  • wiek: mężczyźni > 55 rż.; kobiety > 65 rż.
  • płeć: męska
  • wywiad rodzinny
  • choroby układu krążenia występujące w rodzinie: zawał serca, nagły zgon lub udar mózgu

oraz modyfikowalne (czyli takie, które możemy i powinniśmy zminimalizować (właściwie leczyć), a najlepiej całkowicie wyeliminować z naszego życia):

  • mała aktywność fizyczna,
  • spożywanie alkoholu,
  • palenie papierosów,
  • stres,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • podwyższony poziom cholesterolu,
  • nieprawidłowe odżywianie,
  • nadwaga i otyłość,
  • zespół metaboliczny,
  • cukrzyca.

W związku z powyższym, z punktu widzenia opieki zdrowotnej, profilaktyka chorób układu krążenia u dzieci i młodzieży powinna obejmować:

  • edukację prozdrowotną,
  • identyfikację grup zwiększonego ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia,
  • interwencje prewencyjne w tych grupach.

W ramach edukacji prozdrowotnej wszystkim dzieciom zaleca się:

  • odpowiednią dietę pozwalającą na prawidłowy wzrost i rozwój, utrzymanie należnej masy ciała (określonej na podstawie siatek centylowych), ciśnienia tętniczego i profilu lipidowego. Podaż kalorii powinna być dostosowana do zapotrzebowania. Zaleca się zbilansowane spożywanie warzyw i owoców, produktów zbożowych pełnoziarnistych, produktów mlecznych, ryb, orzechów, drobiu i chudego mięsa. Zaleca się ograniczenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych, a także soli <6 g/d i cukrów prostych.
  • niepalenie tytoniu, ale także nieprzebywanie w pomieszczeniach, gdzie się go pali
  • zwiększenie aktywności fizycznej do co najmniej 60 minut dziennie. Wskazane jest ograniczenie przebywania przed ekranem monitora do maksymalnie 2 godzin dziennie.

Kilka słów więcej o aktywności fizycznej

Systematyczny wysiłek fizyczny to jeden z najważniejszych i najprostszych sposobów, by pozytywnie wpłynąć na nasz organizm. Aktywność fizyczna warunkuje prawidłowy rozwój psychofizyczny, poprawia jakość życia i zmniejsza ryzyko wystąpienia modyfikowalnych czynników ryzyka chorób układu krążenia. Propagowanie wysiłku fizycznego (dostosowanego do wieku, aktualnej sprawności fizycznej i stanu zdrowia) powinno rozpoczynać się w okresie wczesnego dzieciństwa i trwać do okresu późnej starości. Nadmiernie intensywna aktywność fizyczna, to znaczy nieracjonalna, niedostosowana do możliwości organizmu, nawet u osoby mającej poczucie pełnego zdrowia może być niebezpieczna, dlatego podejmowanie intensywnej aktywności fizycznej powinno być poprzedzone konsultacją lekarską. Zalecana aktywność fizyczna dla osób zdrowych to wysiłek o umiarkowanej intensywności wykonywany systematycznie (co najmniej 3 razy w tygodniu, a najlepiej codziennie), trwający nie mniej niż 30 minut. Zalecany jest: szybki marsz lub marszobieg, jazda rowerem, gimnastyka ogólnorozwojowa lub pływanie. Należy jednak pamiętać, że wysiłek o mniejszej intensywności lub krótszym czasie trwania zawsze jest lepszy niż brak jakiejkolwiek aktywności.

Mimo poczucia całkowitego zdrowia, nie należy zapominać o systematycznych badaniach kontrolnych!

Zaleca się:

  • wykonać pomiar ciśnienia tętniczego u wszystkich osób bez rozpoznanego nadciśnienia tętniczego, począwszy od 3 roku życia, przynajmniej raz w roku, z zastosowaniem odpowiedniego mankietu.
  • badanie przesiewowe stężenia cholesterolu całkowitego, u zdrowych dorosłych, należy wykonywać co 5 lat. Pierwsze oznaczenie powinno być wykonane w wieku 20 lat. Badaniami pod kątem zaburzeń lipidowych należy objąć także dzieci >2 roku życia – przede wszystkim te z rodzinnym wywiadem dyslipidemii lub przedwczesnej choroby układu krążenia. Przy prawidłowym lipidogramie wskazane jest powtórzenie badania co 3-5 lat.
  • badanie przesiewowe glikemii na czczo, które należy wykonać u wszystkich pacjentów powyżej 45 roku życia, co 3 lata; natomiast co dwa lata, u otyłych dzieci należy wykonywać ocenę glikemii w doustnym teście obciążenia glukozą.
  • oceniać u każdego pacjenta powyżej 10 roku życia status dotyczący palenia tytoniu. Pacjentom, którzy palą, należy zapewnić chociażby minimalną interwencję antytytoniową.
  • obliczyć wskaźnik masy ciała (BMI) a u pacjentów z widoczną nadwagą (co 2 lata) dodatkowo należy zmierzyć obwód pasa.
  • zadawać wszystkim pacjentom powyżej 13 roku życia pytanie o ilość i częstotliwość spożywania alkoholu oraz liczbę dni w tygodniu bez alkoholu.

Źródło: wytyczne Polskiego Forum Profilaktyki Chorób Układu Krążenia


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus