6 zasad diety łatwostrawnej
Maria Brzegowy

6 zasad diety łatwostrawnej

Dieta w chorobach wątroby to dieta zwykle lekkostrawna i wysokoodżywcza. Niektóre z aktualnych zaleceń mówią jednak o braku typowych ograniczeń, oczywiście o ile obecna dieta pacjenta była prowadzona zdrowo. Tymczasem, żywienie przeciętnego Polaka do lekkich nie należy. Polak lubi bowiem zjeść tłusto i do syta, wręcz na przesyt. Do tego morze alkoholu i życie w ciągłym biegu. Jak zadbać o wątrobę i co zrobić gdy już zacznie ona szwankować?

Wątroba – ludzka fabryka

Wątroba to największy i jeden z najważniejszych narządów metabolicznych człowieka, zintegrowany z procesami biochemicznymi, które wpływają na prawidłowy stan naszego odżywienia. Do wybranych funkcji tego narządu należą m.in.:

  • wytwarzanie* glukozy i jej zużywanie**
  • synteza cholesterolu
  • detoksykacja leków i trucizn – a więc funkcje ochronne i oczyszczające
  • wychwyt i magazynowanie witamin A, D, B12, B oraz folianów
  • usuwanie bakterii

I choć wątroba ma ogromne zdolności regeneracyjne, jej ciężkie uszkodzenie prowadzi do wielu zmian metabolicznych, a w konsekwencji m.in. do niedożywienia energetyczno-białkowego.

Twój styl życia ma ogromny wpływ na stan Twojej wątroby. Wyeliminuj, albo przynajmniej ogranicz do minimum używki, przede wszystkim alkohol, naucz się umiejętnie radzić sobie ze stresem.

Choroby wątroby – z czym możemy mieć do czynienia

Choroby wątroby możemy podzielić na dwa rodzaje: choroby ostre i przewlekłe. W przypadku tych pierwszych, najczęstszą ich przyczyną są zakażenia wirusowe (wirus A, B, rzadziej C). Mogą one pojawić się również w wyniku działania określonych substancji, takich jak leki (np. acetaminofen) bądź alkohol. Chorzy mogą nie wykazywać żadnych objawów, przechodzić chorobę łagodnie (np. skarżąc się na nudności, wymioty, niechęć do jedzenia), bądź rozwinąć obraz ciężkiej niewydolności wątroby.

W przypadku przewlekłych chorób dochodzi do stałego, stopniowego pogarszania się funkcji narządu. Wczesne zgłaszane objawy to m.in. uczucie zmęczenia, stany podgorączkowe, jadłowstręt, utrata masy ciała, dalej pojawiają się powikłania m.in. niedożywienie białkowo-energetyczne, wodobrzusze, hiponatremia albo żółtaczka. Etiologia samego niedożywienia w przewlekłych chorobach wątroby może mieć charakter wieloczynnikowy. Przeważnie jednak związana jest z nieprawidłowym wchłanianiem i metabolizmem pokarmów oraz zwiększoną utratą substancji odżywczych. Pacjenci skarżą się też na brak apetytu, zaburzenia smaku, uczucie wczesnej sytości.

Brak apetytu, wczesne uczucie sytości to sygnały alarmowe w przypadku rozwinięcia się choroby wątroby.

Leczenie żywieniowe – co możemy zrobić

Zawsze lepiej zapobiegać, aniżeli leczyć. Bywa jednak, że nie każdy potrafi wziąć sobie to hasło to serca i na profilaktykę jest już za późno. Co więc zrobić gdy choroba się rozwinęła?

Jeśli mówimy o pacjencie chorującym dłużej, dokładny wywiad żywieniowy powinien zostać skierowany przede wszystkim na ocenę stopnia niedożywienia, sytości poposiłkowej oraz apetytu. Dietetyk kliniczny wylicza zapotrzebowanie na energię, białko i tłuszcz u pacjenta, proponuje ewentualną suplementację dla wyrównania niedoborów (głównie kwas foliowy, cynk, magnez, wapń i witamina D3). O dalszym postępowaniu, wdrożeniu leczenia żywieniowego oraz farmakologicznego decyduje lekarz.

Dieta łatwostrawna z ograniczeniem tłuszczu – najczęściej ale czy na pewno?

Standardowe postępowanie zwykle dotyczy zastosowania u chorego diety łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu, aczkolwiek każda dieta powinna zostać dobrana indywidualnie, biorąc pod uwagę inne, towarzyszące chorobie wątroby schorzenia. Na ogół pacjenci z chorobami wątroby dobrze tolerują normalną dietę. Większość z nich nie musi wcale ograniczać się w codziennym żywieniu, a nawet mogłoby by być to dla nich szkodliwe. Ograniczenie spożycia tłuszczów może być za to wskazane w przypadkach tzw. biegunki tłuszczowej u pacjentów z cholestazą. Nadmierne ograniczenie może nieść ze sobą ryzyko niewystarczającej podaży kalorii i nie zostało poparte odpowiednimi badaniami klinicznymi. Jeśli więc Twoja dieta nie należała do tej pory do typowej, tłustej diety naszych Rodaków, pełnej wiejszczyzny i tłustych, smażonych posiłków, prawdopodobnie ograniczenie Cię nie dotyczy.

6 zasad diety łatwostrawnej

Do wybranych zasad wyżej wspomnianej diety (jeśli już lekarz zaleci) należą:

  1. spożywanie czterech do nawet siedmiu niewielkich objętościowo posiłków dziennie
  2. wybieranie produktów, które nie obciążają przewodu pokarmowego i łatwo ulegają trawieniu, zawierające umiarkowaną ilość błonnika pokarmowego, niewzdymające ani ostro przyprawione (a więc raczej pieczywo jasne, biały ryż, makaron, drobne kasze, jaja z umiarem, chudy nabiał, chude mięso, chude ryby, chude zupy na wywarach warzywnych, warzywa: marchew, kalafior, buraki, dynia, surowe warzywa i owoce bez skórki, a najlepiej gotowane, przecierane)
  3. ograniczenie spożycia tłuszczu, zwłaszcza zwierzęcego – wybór olei roślinnych, ew. prawdziwego masła; oliwę, olej lniany etc. najlepiej dodawać do potraw na zimno
  4. przygotowywanie potraw metodą gotowania we wodzie, na parze, pieczenia we folii, rękawie, duszenia bez obsmażania
  5. wykluczenie z diety alkoholu
  6. ograniczenie do minimum stresu, spożywanie posiłków w spokojnej, miłej atmosferze bez pośpiechu
Nie ma diety uniwersalnej w każdym schorzeniu. Mogą być ogólne zalecenia, ale wszelkie szczegóły powinny zostać dopracowane przez specjalistów. Uwzględnia się bowiem nie tylko jedną jednostkę chorobową, ale i wszelkie jej towarzyszące, stan odżywienia organizmu pacjenta oraz dotychczasowe nawyki.

*w procesie glukoneogenezy i glikogenolizy

**w procesach syntezy glikogenu, kwasów tłuszczowych i cyklu kwasów tri karboksylowych

Piśmiennictwo:

  1. Payne A., Barker H., 2013, Dietetyka i żywienie kliniczne, Elsevier Urban & Partner sp. z o.o., Wrocław
  2. Sobotka L.,(wyd. polskie: Kłęk S., Korta T., Łyszkowska M.), 2013, Podstawy żywienia klicznego. Edycja czwarta, Scientifica, Kraków

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta miażdżycowa – zasady, produkty, jadłospis, przepisy

    Choroby układu krążenia, w tym m.in. miażdżyca, wciąż stanowią jedną z głównych przyczyn zgonów w naszych kraju. Wśród czynników ryzyka ich rozwoju wymienia się m.in. niską aktywność fizyczną oraz niewłaściwą dietę. Jak powinno wyglądać żywienie w profilaktyce i leczeniu miażdżycy? Co jeść, a czego unikać? 

  • Dieta z niskim IG – dla kogo? Jak powinna wyglądać? Zasady, produkty o niskim indeksie glikemicznym, przepisy

    Zalecana m.in. osobom zmagającym się z nadwagą albo cukrzycą. Wyklucza produkty wysoko przetworzone, tradycyjne desery, słodycze, a także wybrane owoce i warzywa. Dieta o niskim indeksie glikemicznym. Jakie są jej zasady? Jakie produkty posiadają niski IG? 

  • Słodziki – dlaczego są słodkie i jak wpływają na nasz organizm?

    Słodki smak nie jest zarezerwowany tylko dla cukrów takich jak glukoza, fruktoza czy sacharoza. Istnieją setki substancji pochodzenia naturalnego i syntetycznego, które są słodkie. Wszystkie zaliczamy do substancji słodzących. Co ciekawe, słodki smak charakteryzuje nie tylko związki zaliczane do substancji organicznych (zbudowanych w większości z węgla, wodoru i tlenu). Również związki nieorganiczne, np. sole berylu i ołowiu, wywołują podobne doznania zmysłowe. Jednak należy pamiętać, że są silnie trujące i pod żadnym pozorem nie powinny być spożywane.

  • Dieta w menopauzie – jak powinna wyglądać? Co jeść, a czego unikać? Jak schudnąć podczas menopauzy?

    Czy dieta podczas menopauzy (klimakterium) odgrywa ważną rolę? Okazuje się, że tak. W tym okresie warto zmienić swoje dotychczasowe menu. W jadłospisie przy menopauzie powinny zagościć produkty bogate w fitohormony (fitoestrogeny), witaminy z grupy B, witaminę K, selen, magnez, wapń oraz tryptofan. Dlaczego?  

  • Trening siłowy – zasady i efekty ćwiczeń siłowych. Wskazówki dla osób początkujących

    Trening siłowy to rodzaj treningu beztlenowego, który polega na wykonywaniu kilku ćwiczeń na wszystkie bądź określone grupy mięśniowe w kilku seriach. Jego celem są przede wszystkim ukształtowanie umięśnionej sylwetki oraz poprawa wytrzymałości i wydolności organizmu. Trening na siłę przyspiesza również metabolizm i ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej. Ponadto ćwiczenia siłowe wspomagają pracę układu krążenia oraz zwiększają produkcję endorfin, tzw. hormonów szczęścia. Jakie istnieją metody treningowe? Która z nich jest najlepsza dla osób początkujących?

  • BMI – czym jest i jak obliczyć Body Mass Index? Dlaczego obecnie uważa się, że BMI to wskaźnik daleki od doskonałości?

    Dzięki wskaźnikowi BMI w prosty sposób można oszacować, czy nasza masa ciała jest prawidłowa. To doskonałe narzędzie do badań przesiewowych, jednak ma swoje ograniczenia na poziomie indywidualnym, dlatego rozważnie trzeba podejść do interpretacji wyniku. O czym trzeba pamiętać, wykorzystując wskaźnik do oceny stan zdrowia? Jakie są alternatywy dla BMI?

  • Podjadanie – dlaczego nie jest takie dobre?

    Podjadamy w chwili stresu, ale i w momentach, w których czujemy się dobrze. Słodycze, owoce, słodkie napoje, dodatkowa porcja głównego posiłku... Liczy się wszystko! Każdy mały cukierek, każde ciastko i każda łyżka sosu spróbowana podczas przygotowywania dania dla rodziny! Efekty? Dodatkowe kilogramy, uczucie ciężkości i coraz większe uczucie uzależnienia od tego „by wciąż coś żuć”. Jakie są przyczyny podjadania? Co można jeść bezkarnie, a na co uważać? Jak przestać podjadać?  

  • Dieta w chorobie Parkinsona – na co warto zwrócić uwagę?

    Podstawową formą leczenia choroby Parkinsona jest farmakoterapia. Interwencję tę wspomoże jednak dobrze zbilansowana dieta, która ponadto, zabezpieczy przed dalszymi powikłaniami choroby, w tym m.in. przed niebezpiecznym dla zdrowia, a nawet życia niedożywieniem. Dieta w chorobie Parkinsona – jaką pełni funkcję? Jaki składniki będą ważne? Jak żywieniowo poradzić sobie z zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij