Płyn w zatoce Douglasa – o czym świadczy?
Anna Posmykiewicz

Płyn w zatoce Douglasa – o czym świadczy?

Zatoka Douglasa, lub inaczej zagłębienie odbytniczo-maciczne, to u kobiet najniżej położony zachyłek otrzewnej, znajdujący się między ścianą macicy a przednią ścianą odbytnicy (dokładnie mieści się ona między tylną ścianą macicy, częścią nadpochwową szyjki macicy, sklepieniem tylnym pochwy a przednią ścianą odbytnicy). U mężczyzn przestrzeni tej odpowiada zagłębienie odbytniczo-pęcherzowe.
W prawidłowych warunkach mówi się, że zatoka Douglasa jest wolna, czyli nie znajduje się w niej płyn ani masy tkankowe. Obecność płynu w zatoce Douglasa zawsze wzbudza czujność i niepokój.

Czy obecność płynu w zatoce Douglasa zawsze musi świadczyć o patologii i chorobie?

Otóż nie. Niewielka ilość surowiczego płynu w jamie otrzewnowej jest zjawiskiem całkowicie fizjologicznym. Opisuje się ją wtedy jako "ślad płynu w zatoce Dougalsa". U dojrzałych płciowo kobiet i dziewcząt niewielka ilość płynu z zatoce Douglasa może się pojawiać i zwiększać cyklicznie. Dzieje się to zwykle przed rozpoczęciem miesiączki, jak również w czasie owulacji (jajeczkowania). U małych dziewczynek, niedojrzałych płciowo, wykrycie przypadkowo w czasie badania usg jamy brzusznej śladu płynu w zatoce Douglasa również nie wymaga diagnostyki i kontroli.
Należy jednak pamiętać, że obecność w zatoce Douglsa znacznej ilości płynu, bardzo często współwystępująca z dolegliwościami bólowymi, zwykle niestety świadczy o patologii i wymaga rozszerzenia diagnostyki, aby wyjaśnić przyczynę dolegliwości i zalecić dalsze, właściwe postępowanie.

Jakie choroby mogą być przyczyną płynu w zatoce Douglasa?

  • Pęknięcie torbieli jajnika
Czym zatem jest torbiel jajnika? Jest to patologiczna przestrzeń w obrębie jajnika otoczona ścianą. Wyróżnia się kilka rodzajów torbieli jajnika: torbiele surowicze (tzw. torbiele proste wypełnione płynem surowiczym), torbiele dermatoidalne (skórzaste) oraz torbiele endometrialne (torbiele czekoladowe, które tworzą się w przebiegu endometriozy). Czasami torbielą może stać się przetrwały pęcherzyk jajnikowy Graafa, który nie pęknie w czasie owulacji – ten rodzaj torbieli ulega zazwyczaj samoistnemu wchłonięciu. Może zdarzyć się niestety także, że torbiel w jajniku świadczy o obecności nowotworu. Torbiele czasami mogą w ogóle nie dawać żadnych objawów i są  wykrywane przypadkowo w czasie wykonywania rutynowego usg jamy brzusznej. Czasami jednak ich obecność może wywoływać różne dolegliwości:

- zaburzenia cyklu miesiączkowego,
- nieregularne krwawienia niezwiązane z cyklem miesięcznym,
- bóle podbrzusza,
- bóle w okolicy jajnika, w którym zlokalizowana jest torbiel.

Zdarza się, że dochodzi do pęknięcia torbieli, wtedy kobieta odczuwa silniejszy ból, a w czasie wykonywania usg jamy brzusznej będzie można stwierdzić obecność płynu w zatoce Douglasa. Leczenie torbieli, jeśli nie dają one żadnych objawów, może polegać tylko na ich systematycznej obserwacji. Jednak jeśli torbiele dają dolegliwości lub powiększają się, wymagają usunięcia (metodą laparoskopową lub tradycyjną, w zależności od rodzaju torbieli). 
  • Pęknięcie ciąży ektopowej (pozamacicznej)
Kiedy dochodzi do ciąży ektopowej? Do ciąży ektopowej dochodzi wówczas, kiedy zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się w innym miejscu niż trzon macicy. Częstość występowania ciąży ektopowej szacuje się na około 1% wszystkich ciąż.
Najczęstszą lokalizacją ciąży ektopowej jest bańka jajowodu. Tak naprawdę zarodek może ulec zagnieżdżeniu prawie wszędzie: w szyjce macicy, jajniku czy jamie brzusznej. Najbardziej niebezpieczna dla zdrowia i życia kobiety lokalizacja to ciąża brzuszna lub szyjkowa, ale na szczęście zdarzają się one bardzo rzadko. Jakie są objawy ciąży ektopowej? W przebiegu ciąży ektopowej mogą pojawić się nieprawidłowe plamienia i krwawienia, ponadto obecne jest pobolewanie w dole brzucha, ból w okolicy jajników, czasami również uczucie niepełnego wypróżnienia. W sytuacji kiedy dojdzie do pęknięcia ciąży pozamacicznej, pojawia się ostry przeszywający ból brzucha, zaś w badaniu usg widoczny będzie płyn w zatoce Douglasa. Leczenie ciąży pozamacicznej jest zawsze operacyjne. 
  • Zapalenie przydatków
Do zapalenia przydatków dochodzi tzw. drogą wstępującą – drobnoustroje z pochwy przedostają się do wyżej położonych narządów układu rozrodczego kobiety. Do niedawna najczęstszym patogenem, wywołującym zapalenie przydatków, była dwoinka rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae). Obecnie, ze względu na znaczny spadek zachorowalności na rzeżączkę, bakteria nie jest już najczęstszym drobnoustrojem odpowiedzialnym za rozwój choroby. Do czynników etiologicznych zapalenia przydatków, zalicza się zatem także (poza dwoinką rzeżączki) następujące patogeny:
– Chlamydia trachomatis,
– Mycoplasma genitalium i inne mykoplazmy,
– Escherichia coli,
– Haemophilus influenzae,
– Streptococcus pyogenes,
– Streptococcus agalactiae oraz inne paciorkowce,
– Gardnerella vaginalis.
Największy udział w powstawaniu zakażeń doprowadzających do zapalenia przydatków ma Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae. Jakie dolegliwości daje zapalenie przydatków? Przede wszystkim może pojawić się ból w podbrzuszu, zazwyczaj ból jest obustronny. Ponadto może być obecna głęboka dyspareunia (bolesność w czasie stosunku płciowego), jak również upławy, czyli nieprawidłowa wydzielina z dróg rodnych związana z zapaleniem szyjki macicy lub pochwy, nieprawidłowe  krwawienia – krwawienia międzymiesiączkowe, bardzo obfite miesiączki oraz gorączka powyżej 38 st.C. W badaniu usg można stwierdzić obecność płynu w zatoce Douglasa. Leczenie zapalenia przydatków polega na stosowaniu właściwej antybiotykoterapii oraz leczeniu objawowym. 
  • Rak jajnika
Nowotwór ten przez długi okres czasu nie daje żadnych dolegliwości, obecność takich objawów jak ból w podbrzuszu, zwiększenie obwodu brzucha czy też krwawienia z pochwy świadczą niestety o zaawansowaniu nowotworu. 
  • Zapalenie otrzewnej
Stwierdzenie w zatoce Douglasa ropnego płynu może świadczyć o obecności zapalenia otrzewnej i wymaga poszerzenia diagnostyki o dokładną ocenę przewodu pokarmowego i układu moczowego. 
Stwierdzenie w badaniu usg płynu w zatoce Douglasa nie jest podstawą do postawienia żadnej diagnozy. Zawsze należy brać pod uwagę obraz kliniczny, bowiem tylko w połączeniu z objawami klinicznymi obecność płynu w zatoce Douglasa może świadczyć o chorobie.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból biodra – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu stawu biodrowego. Ćwiczenia na biodra

    Ból biodra może dotknąć osoby w każdym wieku, nie tylko seniorów. Przyczynami bólu stawu biodrowego mogą być zmiany zwyrodnieniowe, ale także urazy czy rwa kulszowa. Często bólom bioder towarzyszy uczucie trzaskania bądź przeskakiwania biodra (tzw. zespół trzaskającego biodra). Leczenie bolącego biodra opiera się przede wszystkim na fizjoterapii – odpowiednio dobranych zabiegach fizykoterapeutycznych i ćwiczeniach, część z nich można wykonywać także w domu. Rzadziej stosuje się leczenie operacyjne w postaci wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

  • PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) – jak sobie z nim radzić?

    Co miesiąc powtarza się niemal ten sam scenariusz – dopada Cię huśtawka nastrojów, nie możesz się skoncentrować, przybierasz na wadze nawet do 3 kg, czujesz się opuchnięta, piersi sprawiają Ci ból, nie możesz spać, masz migrenę, nudności, zaparcia lub biegunkę, a twarz i dekolt pokrywają się wypryskami? To tylko część z ponad 100 objawów, które  świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Jak złagodzić jego objawy?

  • Katar sienny – jak się objawia i jakie są sposoby na alergiczny nieżyt nosa?

    Katar sienny, zwany też katarem alergicznym, to zmora uczuleniowców. Jego objawy to nie tylko cieknąca, bezbarwna wydzielina z nosa czy świąd i zaczerwienienie nosa. Katar może odbijać się na naszym samopoczuciu, jakości snu, powodować bóle głowy lub gorączkę. Czy istnieje domowy sposób na katar alergiczny? Jak go wyleczyć i ile trwa? Kiedy z katarem siennym pójść do lekarza? 

  • Odbijanie po jedzeniu – przyczyny i leczenie częstego odbijania po posiłku

    Odbijanie jest naturalnym odruchem fizjologicznym, które zwykle nie stanowi powodu do niepokoju. Polega na wydaleniu przez usta powietrza znajdującego się w żołądku. Natomiast nadmierne odbijanie może być oznaką np. choroby refluksowej czy nietolerancji pokarmowej. 

  • Chromanie przestankowe – przyczyny, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

    Chromanie przestankowe to nie jednostka chorobowa, a objaw zwężenia bądź niedrożności tętnic spowodowany najczęściej nasiloną miażdżycą. Chromanie przestankowe charakteryzuje się pojawianiem się silnego bólu kończyn dolnych oraz drętwieniem nóg podczas marszu. Dolegliwości ustępują w momencie zatrzymania i chwilowego odpoczynku. Jak wygląda diagnostyka i leczenie chromania przestankowego?

  • Zaburzenia równowagi – najczęstsze przyczyny, diagnostyka i leczenie zachwiań równowagi

    Przyczyn zaburzeń równowagi może być wiele, najczęściej są to schorzenia neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona, laryngologiczne, np. choroba Meniere'a czy też zaburzenia psychiczne, m.in. nerwica. Problemy z zachowaniem równowagi mogą również pojawić się w przebiegu chorób kardiologicznych, migreny, cukrzycy, a także jako skutek zatrucia alkoholem bądź lekami. Ponieważ zaburzenia stabilności ciała mogą zwiastować również stany zagrażające życiu, takie jak guz mózgu czy udar, w przypadku nasilonych dolegliwości zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej. 

  • Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie. Jak postępować podczas ataku kolki nerkowej?

    Kolka nerkowa sama w sobie nie jest chorobą, stanowi natomiast najczęstszy objaw schorzenia polegającego na zamknięciu lub znacznym zwężeniu światła moczowodu i utrudnieniu odpływu moczu z nerki do pęcherza moczowego. Atak kolki nerkowej cechuje niezwykle silny ból w okolicy lędźwiowej, który często nie ustępuje nawet po podaniu dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych. Objawy kolki nerkowej obejmują również bolesne parcie na mocz, nudności oraz wymioty. 

  • Zakwasy a DOMS – jak zapobiec bólom mięśni w trakcie i po treningu?

    DOMS (delayed onset muscle soreness) to opóźniona bolesność mięśni. Jest ona skutkiem intensywnego wysiłku fizycznego, w trakcie którego dochodzi do wzmożonej pracy włókien mięśniowych (ból mięśni po treningu pojawia się przeważnie w ciągu kilkunastu godzin). Domsy nie są tym samym, co zakwasy. Drugim terminem określa się ból, uczucie pieczenia mięśni w trakcie wykonywania ćwiczeń lub niedługo po ich zakończeniu. Stan ten jest spowodowany nadmiernym kumulowaniem się mleczanu w tkance mięśniowej. Jak zapobiegać zakwasom? W jaki sposób złagodzić opóźnioną bolesność mięśni?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij