Płyn w zatoce Douglasa – o czym świadczy?
Anna Posmykiewicz

Płyn w zatoce Douglasa – o czym świadczy?

Zatoka Douglasa, lub inaczej zagłębienie odbytniczo-maciczne, to u kobiet najniżej położony zachyłek otrzewnej, znajdujący się między ścianą macicy a przednią ścianą odbytnicy (dokładnie mieści się ona między tylną ścianą macicy, częścią nadpochwową szyjki macicy, sklepieniem tylnym pochwy a przednią ścianą odbytnicy). U mężczyzn przestrzeni tej odpowiada zagłębienie odbytniczo-pęcherzowe.
W prawidłowych warunkach mówi się, że zatoka Douglasa jest wolna, czyli nie znajduje się w niej płyn ani masy tkankowe. Obecność płynu w zatoce Douglasa zawsze wzbudza czujność i niepokój.

Czy obecność płynu w zatoce Douglasa zawsze musi świadczyć o patologii i chorobie?

Otóż nie. Niewielka ilość surowiczego płynu w jamie otrzewnowej jest zjawiskiem całkowicie fizjologicznym. Opisuje się ją wtedy jako "ślad płynu w zatoce Dougalsa". U dojrzałych płciowo kobiet i dziewcząt niewielka ilość płynu z zatoce Douglasa może się pojawiać i zwiększać cyklicznie. Dzieje się to zwykle przed rozpoczęciem miesiączki, jak również w czasie owulacji (jajeczkowania). U małych dziewczynek, niedojrzałych płciowo, wykrycie przypadkowo w czasie badania usg jamy brzusznej śladu płynu w zatoce Douglasa również nie wymaga diagnostyki i kontroli.
Należy jednak pamiętać, że obecność w zatoce Douglsa znacznej ilości płynu, bardzo często współwystępująca z dolegliwościami bólowymi, zwykle niestety świadczy o patologii i wymaga rozszerzenia diagnostyki, aby wyjaśnić przyczynę dolegliwości i zalecić dalsze, właściwe postępowanie.

Jakie choroby mogą być przyczyną płynu w zatoce Douglasa?

  • Pęknięcie torbieli jajnika
Czym zatem jest torbiel jajnika? Jest to patologiczna przestrzeń w obrębie jajnika otoczona ścianą. Wyróżnia się kilka rodzajów torbieli jajnika: torbiele surowicze (tzw. torbiele proste wypełnione płynem surowiczym), torbiele dermatoidalne (skórzaste) oraz torbiele endometrialne (torbiele czekoladowe, które tworzą się w przebiegu endometriozy). Czasami torbielą może stać się przetrwały pęcherzyk jajnikowy Graafa, który nie pęknie w czasie owulacji – ten rodzaj torbieli ulega zazwyczaj samoistnemu wchłonięciu. Może zdarzyć się niestety także, że torbiel w jajniku świadczy o obecności nowotworu. Torbiele czasami mogą w ogóle nie dawać żadnych objawów i są  wykrywane przypadkowo w czasie wykonywania rutynowego usg jamy brzusznej. Czasami jednak ich obecność może wywoływać różne dolegliwości:

- zaburzenia cyklu miesiączkowego,
- nieregularne krwawienia niezwiązane z cyklem miesięcznym,
- bóle podbrzusza,
- bóle w okolicy jajnika, w którym zlokalizowana jest torbiel.

Zdarza się, że dochodzi do pęknięcia torbieli, wtedy kobieta odczuwa silniejszy ból, a w czasie wykonywania usg jamy brzusznej będzie można stwierdzić obecność płynu w zatoce Douglasa. Leczenie torbieli, jeśli nie dają one żadnych objawów, może polegać tylko na ich systematycznej obserwacji. Jednak jeśli torbiele dają dolegliwości lub powiększają się, wymagają usunięcia (metodą laparoskopową lub tradycyjną, w zależności od rodzaju torbieli). 
  • Pęknięcie ciąży ektopowej (pozamacicznej)
Kiedy dochodzi do ciąży ektopowej? Do ciąży ektopowej dochodzi wówczas, kiedy zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się w innym miejscu niż trzon macicy. Częstość występowania ciąży ektopowej szacuje się na około 1% wszystkich ciąż.
Najczęstszą lokalizacją ciąży ektopowej jest bańka jajowodu. Tak naprawdę zarodek może ulec zagnieżdżeniu prawie wszędzie: w szyjce macicy, jajniku czy jamie brzusznej. Najbardziej niebezpieczna dla zdrowia i życia kobiety lokalizacja to ciąża brzuszna lub szyjkowa, ale na szczęście zdarzają się one bardzo rzadko. Jakie są objawy ciąży ektopowej? W przebiegu ciąży ektopowej mogą pojawić się nieprawidłowe plamienia i krwawienia, ponadto obecne jest pobolewanie w dole brzucha, ból w okolicy jajników, czasami również uczucie niepełnego wypróżnienia. W sytuacji kiedy dojdzie do pęknięcia ciąży pozamacicznej, pojawia się ostry przeszywający ból brzucha, zaś w badaniu usg widoczny będzie płyn w zatoce Douglasa. Leczenie ciąży pozamacicznej jest zawsze operacyjne. 
  • Zapalenie przydatków
Do zapalenia przydatków dochodzi tzw. drogą wstępującą – drobnoustroje z pochwy przedostają się do wyżej położonych narządów układu rozrodczego kobiety. Do niedawna najczęstszym patogenem, wywołującym zapalenie przydatków, była dwoinka rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae). Obecnie, ze względu na znaczny spadek zachorowalności na rzeżączkę, bakteria nie jest już najczęstszym drobnoustrojem odpowiedzialnym za rozwój choroby. Do czynników etiologicznych zapalenia przydatków, zalicza się zatem także (poza dwoinką rzeżączki) następujące patogeny:
– Chlamydia trachomatis,
– Mycoplasma genitalium i inne mykoplazmy,
– Escherichia coli,
– Haemophilus influenzae,
– Streptococcus pyogenes,
– Streptococcus agalactiae oraz inne paciorkowce,
– Gardnerella vaginalis.
Największy udział w powstawaniu zakażeń doprowadzających do zapalenia przydatków ma Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae. Jakie dolegliwości daje zapalenie przydatków? Przede wszystkim może pojawić się ból w podbrzuszu, zazwyczaj ból jest obustronny. Ponadto może być obecna głęboka dyspareunia (bolesność w czasie stosunku płciowego), jak również upławy, czyli nieprawidłowa wydzielina z dróg rodnych związana z zapaleniem szyjki macicy lub pochwy, nieprawidłowe  krwawienia – krwawienia międzymiesiączkowe, bardzo obfite miesiączki oraz gorączka powyżej 38 st.C. W badaniu usg można stwierdzić obecność płynu w zatoce Douglasa. Leczenie zapalenia przydatków polega na stosowaniu właściwej antybiotykoterapii oraz leczeniu objawowym. 
  • Rak jajnika
Nowotwór ten przez długi okres czasu nie daje żadnych dolegliwości, obecność takich objawów jak ból w podbrzuszu, zwiększenie obwodu brzucha czy też krwawienia z pochwy świadczą niestety o zaawansowaniu nowotworu. 
  • Zapalenie otrzewnej
Stwierdzenie w zatoce Douglasa ropnego płynu może świadczyć o obecności zapalenia otrzewnej i wymaga poszerzenia diagnostyki o dokładną ocenę przewodu pokarmowego i układu moczowego. 
Stwierdzenie w badaniu usg płynu w zatoce Douglasa nie jest podstawą do postawienia żadnej diagnozy. Zawsze należy brać pod uwagę obraz kliniczny, bowiem tylko w połączeniu z objawami klinicznymi obecność płynu w zatoce Douglasa może świadczyć o chorobie.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij