Reumatoidalne zapalenie stawów - objawy, leczenie

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest jednym z najczęstszych schorzeń reumatycznych i stanowi poważny problem zarówno medyczny jak i społeczno-ekonomiczny.

Dotyczy on ponad 21 milionów ludzi na całym świecie. Szacuje się, że w Polsce na RZS choruje ok. 400 tys. osób. W wielu przypadkach choroba prowadzi do inwalidztwa, a niekiedy nawet do śmierci.

Czym jest RZS?

Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą całego organizmu, która przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. RZS należy do grupy chorób zwanych autoimmunologicznymi, w których organizm z nieznanych przyczyn zwraca się przeciwko własnym tkankom.

- W rezultacie tego „ataku” układu immunologicznego na własne tkanki, u chorych z RZS dochodzi do przewlekłego procesu zapalnego w stawach, co doprowadza do ich nieodwracalnego zniszczenia - twierdzi prof. Witold Tłustochowicz, prezes Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego. Procesy zapalne mogą również obejmować takie narządy jak nerki, płuca, wątroba.

Pokutuje wciąż przekonanie, że reumatoidalne zapalenie stawów, podobnie jak inne schorzenia reumatyczne, jest chorobą osób starszych (sprzyja temu też wcześniejsza nazwa schorzenia – gościec przewlekły postępujący), a tymczasem choroba najczęściej dotyczy osób młodych, w wieku 30-40 lat.

Ocenia się, że reumatoidalne zapalenie stawów dotyczy 1 proc. społeczeństwa - uważa Justyna Kozakowska, członek Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Młodych z Zapalnymi Chorobami Tkanki łącznej „3majmy się razem”. Oznacza to, że w Polsce choroba doprowadzi do niepełnosprawności, utraty możliwości samodzielnego życia i utrzymania 400 tys. osób. 2/3 z nich to kobiety.

Objawy i skutki RZS

Objawy charakterystyczne dla choroby to bardzo silny ból stawów, sztywność i obrzęki, które uniemożliwiają wykonywanie nawet najprostszych czynności takich jak mycie, ubieranie, swobodne poruszanie się. 

Kiedy pacjent odczuwa uporczywy ból w jednym stawie (najczęściej w nocy) i niemożliwość ruszania nim, powinien natychmiast zgłosić się do lekarza – radzi prof. Witold Tłustochowicz.

W wyniku przewlekłego procesu zapalnego dochodzi do nieodwracalnych zniszczeń stawów, które ulegają deformacji i trwałemu unieruchomieniu. W ponad 50 proc. przypadków pacjenci tracą nie tylko możliwość aktywności zawodowej, ale także zdolność do samodzielnego funkcjonowania.

Upośledzona sprawność fizyczna pojawia się wcześnie - w ciągu dwóch pierwszych lat choroby. Po 10-12 latach ponad 80 proc. pacjentów ma oznaki uszkodzeń i niestabilności stawów. Ocenia się, że w Polsce już po 2 latach od rozpoznania co 3 pacjent nie jest zdolny do pracy. Przeciętna oczekiwana długość życia osoby z RZS jest krótsza o 3-7 lat, a pacjenci z ciężkim reumatoidalnym zapaleniem stawów mogą żyć krócej nawet o 10-15 lat.

Leczenie

U chorych na RZS układ immunologiczny organizmu nieprawidłowo rozpoznaje własne tkanki jako obce. Skuteczne leczenie wymaga więc ingerencji w układ odpornościowy chorego. Ingerować należy w taki sposób, by ograniczyć jedynie jeden aspekt jego działania, tzn. uszkadzanie własnych tkanek, a jednocześnie nie zaburzyć jego zdolności walki z groźnymi infekcjami.

- Najważniejszym celem leczenia RZS jest uzyskanie i utrzymanie pacjenta w  okresie remisji - uważa prof. Tłustochowicz. Leki stosowane w tej chorobie można podzielić na dwie grupy: leki zmniejszające objawy choroby, tj. ból i obrzęk  stawów, oraz leki, które spowalniają procesy niszczące stawy (tzw. Leki Modyfikujące Przebieg Choroby – LMPCh, w tym leki biologiczne).

Wybór odpowiedniego leczenia jest w każdym przypadku indywidualny dla danego pacjenta. W celu osiągnięcia zamierzonego efektu często trzeba stosować kilka leków jednocześnie, zdarza się również, że po jakimś czasie stosowane leczenie danym lekiem przestaje być skuteczne.

Ogromną rolę w leczeniu odgrywa również czas rozpoczęcia odpowiedniego leczenia, ponieważ w przypadku agresywnej postaci choroby w bardzo krótkim czasie dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia stawów. Dlatego czas od rozpoznania choroby do podjęcia odpowiedniego leczenia, które może zapobiec wystąpieniu inwalidztwa chorego, powinien być jak najkrótszy (nie dłuższy niż 3 miesiące). Każdy miesiąc opóźnienia leczenia oznacza większe uszkodzenia stawów i większe ryzyko niepełnosprawności.

Nadzieja w lekach biologicznych

Jeszcze do niedawna możliwości leczenia RZS były ograniczone. Dotychczas stosowane leki nie zapewniały skutecznego leczenia u wielu chorych, co wiązało się z nieodwracalnym zniszczeniem stawów i trwałym kalectwem chorego nawet w wieku 30-40 lat.

Przełomem w leczeniu tej groźnej choroby było wprowadzenie leków biologicznych, działających bezpośrednio na układ immunologiczny i osłabiających jego agresywne działanie na własne tkanki. Leki te wykazują wysoką skuteczność kliniczną i w odróżnieniu od wcześniej  stosowanych hamują proces niszczenia stawów.

Mimo obiecujących wyników stosowania leków biologicznych, istnieje nadal potrzeba poszukiwania kolejnych medykamentów na RZS, o jeszcze większej skuteczności zarówno w łagodzeniu objawów klinicznych choroby, jak również w hamowaniu procesu niszczenia stawów. Obecnie trwają prace nad kilkunastoma nowymi cząsteczkami.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus