Gdy cierpisz na ból stawów

Bóle stawów należą do jednych z najczęściej występujących schorzeń. Nieleczone dolegliwości stawowe mogą doprowadzić do różnego rodzaju powikłań, z których najpoważniejsze skutkują brakiem ruchomości kończyny. Bardzo często pojawiają się one w związku z różnymi chorobami. Jakie są główne przyczyny dolegliwości bólowych stawów i jak można je leczyć – o tym w artykule.

Stawy, czyli połączenia wolne albo maziowe, są tym elementem anatomicznym narządu ruchu człowieka, dzięki którym możliwy jest ruch, czyli szeroko rozumiane poruszanie się. Stawy stanowią najbardziej ruchome połączenie kości. Wszystkie stawy - bez względu na typ i rodzaj ruchu, jaki mają wykonywać - składają się z: końców kości pokrytych chrząstką stawową, czyli powierzchni stawowych, torebki stawowej oraz jamy stawowej W niektórych stawach znajdują się więzadła, łąkotki oraz krążki i obrąbki stawowe. Praktycznie wszystkie wymienione struktury mogą być źródłem dolegliwości bólowych.
 

Przyczyny dolegliwości bólowych
 

Najczęściej spotykamy się z bólami:

  • odcinka lędźwiowego kręgosłupa,
  • stawu kolanowego,
  • stawu biodrowego.

W dzieciństwie, młodości i w wieku średnim najczęstszą przyczyną dolegliwości bólowych mogą być urazy narządu ruchu związane z uprawianiem sportu i rekreacją. Najbardziej narażone na różnego rodzaju uszkodzenia związane ze zwiększoną aktywnością fizyczną są stawy kończyny dolnej - staw kolanowy i skokowy. Najbardziej urazogennymi sportami są: narciarstwo oraz kontaktowe gry zespołowe. Poza badaniem klinicznym, do diagnostyki urazów stosuje się zwykle - jako badanie dodatkowe (obrazowe) - klasyczne badanie rentgenowskie oraz (w szczególnych przypadkach) rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową. Złamania końców stawowych kości i zwichnięcia stawów są najpoważniejszymi urazami narządu ruchu człowieka. W tych przypadkach może być konieczne leczenie operacyjne, które - nawet przy zastosowaniu najnowocześniejszych metod zespalania złamań - może w przyszłości spowodować ograniczenie zakresu ruchomości leczonego stawu, a nawet rozwój choroby zwyrodnieniowej. W skrajnych przypadkach, mimo leczenia, może to doprowadzić do kalectwa. W badaniu klinicznym stwierdza się bólowe ograniczenie zakresu ruchomości w stawie, obrzęk, bolesność podczas próby ucisku na określone struktury stawu.

Ruchomość patologiczna (czyli niewłaściwa) i zniekształcenie obrysów stawu świadczą o poważniejszym uszkodzeniu stawu, jakim może być złamanie lub zwichnięcie. Z analizy epidemiologicznej urazów wszystkich stawów narządu ruchu człowieka wynika, iż najczęściej dochodzi do skręcenia i stłuczenia. W tych przypadkach przeważnie wystarczające jest leczenie zachowawcze Unieruchomienie i odciążenie oraz zabiegi fizykalne mogą przywrócić pełną sprawność skręconego stawu. Tylko najpoważniejsze skręcenia, w których dochodzi do całkowitego uszkodzenia więzadeł bądź innych struktur wewnątrzstawowych, np. łąkotki, mogą być wskazaniem do leczenia operacyjnego. Obecnie w większości takich przypadków przeprowadza się zabieg artroskopii, czyli wziernikowania stawu, i w ten sposób dokonuje się dokładnej diagnostyki wszystkich dostępnych struktur stawowych oraz - w razie potrzeby - wykonuje się stosowne zabiegi plastyki, szycia lub usunięcia uszkodzonych elementów stawu. Wdrożone po zabiegu, usprawnianie, jest ostatnim elementem procesu leczenia, który kończy się w momencie odzyskania pełnej, bezbolesnej sprawności operowanego stawu.
 

Choroba zwyrodnieniowa stawów
 

U ludzi starszych i podeszłym wieku główną przyczyną dolegliwości bólowych narządu ruchu jest choroba zwyrodnieniowa stawów (artroza). W Polsce z powodu zmian zwyrodnieniowych stawów leczy się około 7 mln osób.. Jest więc to choroba cywilizacyjna, wymagająca podjęcia zdecydowanych działań w celu przeciwdziałania niekorzystnym zmianom w stawie. W ponad połowie przypadków choroby zwyrodnieniowej nie udaje się wskazać podłoża jej rozwoju. Do znanych, najczęstszych przyczyn rozwoju artrozy należą przebyte urazy, zapalenia, choroby biodra wieku dziecięcego, takie jak dysplazja, złuszczenie, jałowa martwica głowy kości udowej. Dolegliwościom bólowym zwykle towarzyszy zmniejszenie zakresu ruchomości stawu, zanik mięśni, a jeśli proces dotyczy tylko jednej kończyny dolnej - pojawia się utykanie. W początkowych etapach choroby ból pojawia się po wysiłku i ustępuje po odpoczynku oraz w nocy. W zaawansowanych okresach artrozy dolegliwości bólowe mają charakter permanentny. Zwykle klasyczne badanie rentgenowskie, jako dodatkowe badanie obrazowe, dostarcza wystarczającego potwierdzenia postawionego rozpoznania klinicznego.
 

Leczenie artrozy
 

We wczesnych etapach leczenia choroby zwyrodnieniowej dominuje leczenie zachowawcze. Stosuje się leczenie farmakologiczne – głównie leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLZP). Należy jednak pamiętać o równoczesnym przyjmowaniu leków osłonowych, mających zmniejszyć ryzyko wystąpienia powikłań przewlekłej terapii lekami z grupy NLPZ – choroby wrzodowej. Stosowanie suplementów diety oraz dostawowe iniekcje (wstrzyknięcia) preparatów kwasu hialuronowego jest obecnie w fazie badań i dyskusji. Silnymi i skutecznymi lekami są glikokortkosteroidy, jednak dostawowe podawanie tych środków w sposób przewlekły i w nadmiernej ilości może - paradoksalnie - spowodować lub nasilić rozwój zmian zwyrodnieniowych, z charakterystycznym odkładaniem się złogów w chrząstce stawowej. Istotne znaczenie w leczeniu początkowych etapów choroby zwyrodnieniowej ma fizjo- i fizykoterapia. Leczenie fizykalne powinno uwzględnić odciążenie stawu przez zmniejszenie masy ciała i korzystanie z kuli lub laski. Ruch w odciążeniu jest najważniejszym zaleceniem rehabilitacyjnym. Stosując fizykoterapię zawsze zaczyna się od zabiegów najprostszych. Początkowo jest to sollux (lampa elektryczna będąca źródłem promieniowania cieplnego-podczerwonego i świetlnego), następnie zaleca się diadynamic (polega na stosowaniu prądu o małej częstotliwości o działaniu przeciwbólowym, zwiększającym ukrwienie), tera puls (wykorzystuje pole magnetyczne wielkiej częstotliwości), jonoforezę (zabieg wprowadzenia działających leczniczo jonów do tkanek z użyciem elektrycznego prądu stałego) z zastosowaniem leku znieczulenia miejscowego, prądy interferencyjne (nałożenie się działania dwóch prądów średniej częstotliwości o głębokim efekcie leczniczym w tkankach) i galwanizację przeciwbólową (polega na przepływie prądu stałego w ciele pacjenta między dwiema elektrodami).

W celu złagodzenia dolegliwości można stosować ultradźwięki, pole magnetyczne, krioterapię (poddawanie ciała działaniu bardzo niskiej temperatury) oraz laser. Zabiegi balneologiczne (z wykorzystaniem wód), zwłaszcza łącznie z gimnastyką leczniczą i środkami farmakologicznymi, mogą czasowo przynieść znaczne złagodzenie dolegliwości bólowych i uczucie dużej subiektywnej poprawy. Leczeniem z wyboru zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej stawów, głównie biodrowego i kolanowego, jest zabieg operacyjny – alloplastyka stawu. Polega on na chirurgicznym usunięciu zniszczonych powierzchni stawowych i wszczepieniu endoprotezy, czyli sztucznego stawu. Ze względu na jakość tkanki kostnej poddanej zabiegowi alloplastyki, istnieją dwa główne sposoby wszczepiania endoprotez. Tam, gdzie występuje silna osteoporoza i jakość tkanki kostnej jest słaba, należy stosować endoprotezy, które implantuje się (wszczepia) za pomocą cementu kostnego. Endoprotezy bezcementowe należy stosować w przypadkach dobrego łożyska kostnego. Kryterium doboru typu implantu stanowi jakość tkanki kostnej, która często zależy od biologicznego wieku pacjentów. Okres rehabilitacji i powrotu do pełnego funkcjonowania zwykle trwa trzy miesiące od zabiegu.

Leczeniem dolegliwości stawów o różnej etiologii (przyczynach) zajmują się lekarze z tytułem specjalisty w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu. 


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus