Aparat słuchowy - pomoc w codziennym życiu

Wraz z rozwojem medycyny metody leczenia niedosłuchów stają się coraz bardziej nowoczesne i skomplikowane. Jednak na razie klasyczne aparaty słuchowe będą nadal odgrywać znaczącą rolę w poprawie komfortu życia osób niedosłyszących.

Aparat słuchowy miał pomóc ludziom z niedosłuchem przewodzeniowym, głównie zaś osobom starszym, borykającym się z głuchotą spowodowaną starzeniem się organizmu. W swojej historii przeżył niezwykły rozwój, od różnego rodzaju przytykanych do małżowiny usznej trąbek, przypominających zwierzęcy róg, których jakość wykonania świadczyła o zamożności posiadacza i jego pozycji społecznej, do muszelki, którą można schować w przewodzie słuchowym zewnętrznym. Z wyprofilowanej tubki, stał się urządzeniem kryjącym w swoim wnętrzu najnowsze osiągnięcia elektroniki, technologie obróbki dźwięku, będące wynikiem prac prowadzonych w XX wieku. Pokrętełko, służące do regulacji aparatu, umieszczone na obudowie, zmieniono w noszonego w kieszeni pilota na podczerwień. Wszystko z myślą o ludziach, których denerwuje problem swobodnego porozumiewania się z otoczeniem.
Aparat słuchowy spełnia jednak dużo większą rolę w przypadku osób urodzonych z niedosłuchem lub uszkodzeniem słuchu nabytym w pierwszych 2 latach życia, a więc okresie intensywnego rozwoju podstaw mowy. W przypadku dzieci, u których należy do 3 miesiąca życia rozpoznać niedosłuch, w 6 miesiącu życia dobrać aparat słuchowy i rozpocząć rehabilitację mowy, decyduje o ich dalszym rozwoju i życiu. Nikt nie daje gwarancji, że każdy opanuje mowę w stopniu pozwalającym mu na życie w świecie ludzi słyszących. Dopiero niepowodzenie rehabilitacji powoduje skupienie się na nauce języka migowego lub od początku prowadzi się rehabilitację integrując wiele metod porozumiewania się. Wybiera się również inne możliwości operacyjnego leczenia niedosłuchu (implant ślimakowy).

Dla kogo aparat słuchowy?

Przede wszystkim dla dzieci, u których wykryto niedosłuch wrodzony lub w inny sposób straciły one słuch przed końcem procesu nauki mowy, a więc przed 7 rokiem życia. Warto wyróżnić w tym okresie dwa pierwsze lata życia ze względu na dynamikę procesu przyswajania mowy. Wtedy też można zdecydować o zastosowaniu innych metod postępowania np. o implancie ślimakowym, co determinuje również wybór programu rehabilitacji mowy. Jest to najważniejsze zastosowanie aparatów słuchowych, bądź docelowo jako środka rehabilitacji mowy, bądź jako treningu przed zastosowaniem wszczepu ślimakowego. Trening taki musi być prowadzony systematycznie przez 6 miesięcy.
Większość osób korzystających z aparatów słuchowych to jednak osoby dorosłe, których problemy ze słyszeniem są związane z postępującym starzeniem się ucha lub ci, u których leczenie operacyjne niedosłuchu nie dało poprawy. Według Amerykańskiego Towarzystwa Badań Słuchu i Mowy około 25 mln ludzi na świecie cierpi z powodu niedosłuchu, a około 15 mln ludzi powinno nosić aparaty słuchowe, ale z takich lub innych powodów nie robi tego. Istnieje również grupa około 50 mln osób odczuwających uporczywe szumy uszne. Spora część z nich może wymagać treningu słuchowego z zastosowaniem specjalnie ustawionych aparatów słuchowych.

Jak dobrać urządzenie?

Najlepiej zgłosić się do firmy wyspecjalizowanej w tego rodzaju działalności. Wybór jest spory. Wszystkie renomowane placówki oferują aparaty słuchowe o porównywalnych parametrach. Należy unikać sprzedaży wysyłkowej prowadzonej bez odpowiedniej diagnostyki. Konsultacja u lekarza audiologa albo laryngologa jest bowiem konieczna przed dobraniem aparatu słuchowego. Następnie wykonuje się badanie słuchu tonalne lub rozszerzone o dodatkowe testy zależnie od uzyskanych pierwszych rezultatów.

Dopiero wtedy przystępuje się do dobierania aparatu słuchowego. Wymaga to czasami kilkakrotnych prób z różnymi aparatami. Pośpiech nie jest wskazany. To pacjent decyduje, w którym czuje się najlepiej, dźwięki mowy są najbardziej naturalne, a zakłócenia najmniejsze. Zdarza się, że potrzebnych będzie kilka wizyt w gabinecie protetyka słuchu zanim pacjent będzie usatysfakcjonowany.
Technik robi jeszcze odlew przewodu słuchowego, aby wykonać wkładkę uszną lub aparat wewnątrzuszny czy wewnątrzprzewodowy. Te dwa typy aparatów są mało widoczne, co dla wielu osób jest sprawą zasadniczą. Trzeba jednak pamiętać, że regulacja głośności przy pomocy niewielkiego ledwie wyczuwalnego pokrętełka umieszczonego na obudowie aparatu wymaga sprawności palców, o którą trudno w przypadku zmian zwyrodnieniowych. Znacznie łatwiejsze pod tym względem w obsłudze są aparaty zauszne zaczepiane na małżowinie usznej. Można je maskować odpowiednim kolorem obudowy i włosami. Tego typu aparaty cieszą się dużym zainteresowaniem. W przypadku braku małżowiny istnieją obecnie techniki operacyjne pozwalające na wszczepienie zaczepów umożliwiających zawieszenie na nich aparatu. Tego typu operacje wykonuje się w kilku wyspecjalizowanych ośrodkach audiologicznych w Polsce. Efekty są bardzo dobre, a pacjenci zadowoleni.
Nie należy mocować aparatów słuchowych do okularów. To rozwiązanie nie dało dobrych rezultatów, chociaż nadal niektórzy pacjenci sadzą, że jest idealne. W tym przypadku zadecydowały względy praktyczne. Nie zawsze korzysta się z obu pomocy jednocześnie, a uszkodzenie jednej z nich pozbawia pacjenta możliwości korzystania z obu, w przypadku koniecznej naprawy.

Dopasowania parametrów aparatu słuchowego do krzywej progu słyszenia dokonuje technik przy użyciu odpowiednich urządzeń. Pacjent ocenia jedynie komfort słyszenia. Korzyści z zastosowanego aparatu słuchowego można określić wykonując badanie w tak zwanym wolnym polu słuchowym, czyli w warunkach imitujących naturalne środowisko akustyczne.

Jak korzystać z aparatu słuchowego?

Pierwszej instrukcji, w jaki sposób korzystać z aparatu słuchowego tak, aby jak najdłużej dobrze służył, udziela się w gabinecie, w którym aparat jest dobierany. Nie zwalnia to jednak nikogo od zapoznania się z pisemną instrukcją dołączoną do urządzenia. Generalnie zasady są proste: nie można go upuszczać z wysokości, moczyć w wodzie, poddawać działaniu substancji żrących oraz wysokich temperatur. Nie może również stać się zabawką dla dziecka czy domowego pupila np. psa. Ważne są informacje, jakie są warunki korzystania z serwisu, gdyż nawet najlepsze urządzenia mogą się popsuć.

Należy wybierać tych dystrybutorów, którzy gwarantują dobre rozwiązania i pod tym względem dbają o klienta.

Zaczynamy od przyzwyczajenia się do obecności ciała obcego w uchu i uczucia jego zatkania. Dlatego czas korzystania z aparatu wydłuża się stopniowo, zależnie od indywidualnych predyspozycji. Początkowo dobrze jest ustawić głośność tak, aby można było korzystać z radia lub telewizora z miejsca o ustalonej, niezmiennej odległości. Stopniowo nosimy aparat słuchowy w trudniejszych warunkach akustycznych np. rozmowa towarzyska, sklep, urząd itd. Nie należy zniechęcać się pierwszymi niepowodzeniami. Trzeba zdać sobie sprawę z tego, że zawsze pozostanie wiele sytuacji, w których albo będziemy musieli pomóc sobie czytaniem mowy z ust, albo domyślać się kontekstu, wykorzystując znajomość języka albo po prostu zadać pytanie. Nie ma bowiem aparatu idealnego. Fakt ten nie może jednak w niczym umniejszać korzyści płynących z zastosowania urządzenia.
Wiele aparatów posiada gotowe programy nastawione na ułatwienie słyszenia w określonych sytuacjach: rozmowa towarzyska, ruch uliczny, sala koncertowa. Wystarczy odpowiednie ustawienie. W aparatach pozbawionych takich możliwości korzystanie z nich w ruchu ulicznym nie jest możliwe, podobnie jak w hałasie. Każdy aparat wyjmuje się z ucha na czas spoczynku, a komorę baterii pozostawia otwartą. Zasilanie baterią wystarcza na około tydzień pracy po 8 godzin dziennie. W punktach sprzedaży doradzą nam, jakie baterie są najlepsze do danego urządzenia.

 Przyczyny braku korzyści z aparatu słuchowego

  • Aparat słuchowy nie poprawia rozumienia mowy będącego wynikiem koordynacji wielu procesów fizjologicznych biorących w nim udział.
  • Uszkodzenie drogi słuchowej ma taki charakter i lokalizację, że aparat słuchowy nie poprawi słyszenia poprzez wzmocnienie sygnału dźwiękowego na wejściu, jego oczyszczenie i kompresję.
  • Nieszczelna wkładka uszna.
  • Tworzywo, z którego została wykonana wkładka uszna, powoduje reakcje ze strony skóry przewodu słuchowego zewnętrznego.
  • Pocenie się wkładki usznej.
  • Złe ustawienie aparatu słuchowego niedostosowane do potrzeb danego pacjenta.
  • Zbyt duże oczekiwania ze strony pacjenta.
  • Trudności w obsłudze aparatu lub jego złe, niezgodne z instrukcją użytkowanie.

Aparaty XXI wieku

Dynamiczny rozwój elektroniki i chirurgii ucha daje nowe możliwości leczenia niedosłuchów. Obecnie istnieje możliwość zastosowania tzw. aparatów wszczepialnych, których zasadnicza część umieszczona jest w uchu środkowym. Pierwsze oceny urządzenia dokonane w USA są bardzo dobre. Od ponad dziesięciu lat, obecnie już w kilku ośrodkach audiologicznych w Polsce, wykonuje się operacje wszczepienia implantów ślimakowych. Obie wymienione przypadki są przeznaczone dla pewnej grupy pacjentów spełniających określone kryteria. U niektórych osób łączy się klasyczne aparaty słuchowe z technikami operacyjnymi. Wszystko po to, aby poprawić jakość życia pacjentów.
Tych kilka uwag, dotyczących aparatów słuchowych pozostawiam pod rozwagę tym wszystkim, którzy w codziennym życiu borykają się z problemami związanymi z pogarszającym się słuchem, ale wciąż wahają się z podjęciem decyzji, czy i w jaki sposób poprawić swoją sytuację.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus