Popcornowe płuca – co to za choroba?

Pod tajemniczo brzmiącą nazwą „płuca popcornowe” kryje się rzadka, ale poważna choroba układu oddechowego – zarostowe zapalenie oskrzelików. Jej przyczyną jest najczęściej wdychanie toksycznych oparów, a po raz pierwszy zdiagnozowano ją u pracowników fabryki popcornu w Missouri w Stanach Zjednoczonych. Jak przebiega i jakie daje objawy?

1. Czym są popcornowe płuca?
2. Jakie są przyczyny zarostowego zapalenia oskrzelików?
3. Popcornowe płuca a e-papierosy
4. Popcornowe płuco – objawy i leczenie

Czym są popcornowe płuca?

Płuca popcornowe to potoczne określenie zarostowego zapalenia oskrzelików (łac. bronchiolitis obliterans) – choroby atakującej część układu oddechowego położoną pomiędzy oskrzelami a pęcherzykami płucnymi. W jej przebiegu dochodzi do pojawienia się stanu zapalnego w ścianach oskrzelików, a następnie do ich pogrubienia i powstania guzków zapalnych. Może to prowadzić do powstania blizn i znacznego zwężenia rozgałęzień oskrzeli, a nawet zamknięcia ich światła. Konsekwencją takiego stanu są zazwyczaj silne duszności spowodowane utrudnionym przepływem powietrza przez drogi oddechowe.

Popcornowe płuca są najczęściej skutkiem narażenia na wdychanie substancji toksycznych.

Obecnie w niektórych krajach istnieją ograniczenia dotyczące dodawania diacetylu do żywności. Co ważne, samo spożywanie żywności zawierającej ten dodatek nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, jedynie wdychanie jego oparów.

Jakie są przyczyny zarostowego zapalenia oskrzelików?

Oprócz narażenia na toksyczne opary do przyczyn zarostowego zapalenia oskrzelików zalicza się m.in.:

• infekcje wirusowe (spowodowane adenowirusami, wirusem grypy czy wirusem odry),
• zakażenie mykoplazmą,
• układowe choroby tkanki łącznej (głównie reumatoidalne zapalenie stawów – RZS),
• ekspozycję na dwutlenek azotu,
• stosowanie penicylaminy oraz leków zawierających związki złota.

Popcornowe płuca a e-papierosy

Popularność papierosów elektronicznych regularnie rośnie – zwłaszcza wśród młodych dorosłych. Często są one uważane za zdrowszą i bezpieczniejszą alternatywę dla papierosów tradycyjnych. Przez wiele osób są także wykorzystywane w procesie rzucania palenia. Tymczasem eksperci biją na alarm, podkreślając, że e-papierosy nie są obojętne dla organizmu człowieka, mogą bowiem zawierać wiele szkodliwych związków.

Rozmaite związki smakowo-zapachowe zawarte w e-papierosach mogą zwiększać ryzyko infekcji układu oddechowego, a także przyczyniać się do pojawienia się takich objawów, jak kaszel, duszności czy świszczący oddech.

W 2019 roku kanadyjscy lekarze opisali przypadek swojego 19-letniego pacjenta, u którego po intensywnym wapowaniu wystąpiły: postępująca duszność, kaszel i złe samopoczucie. Badanie fizykalne wykazało gorączkę, tachykardię, hipoksemię i trzeszczenia wdechowe podczas osłuchiwania płuc. Tomografia komputerowa klatki piersiowej wykazała natomiast rozsianą guzowatość środkowozrazikową. Obraz kliniczny pacjenta, sugerujący zarostowe zapalenie oskrzelików, uznano za następstwo wdychania środków aromatyzujących zawartych w e-liquidach.

Popcornowe płuco – objawy i leczenie

Objawy zarostowego zapalenia oskrzelików obejmują:

• kaszel, szczególnie podczas i po wysiłku fizycznym,
• duszność,
• świszczący oddech,
• ogólne zmęczenie,
• nocne poty,
• gorączkę.

Schorzenie jest nieodwracalne, ale stan pacjenta może się ustabilizować. W leczeniu najczęściej stosuje się antybiotyki lub steroidy w celu złagodzenia stanu zapalnego, który może powodować powstawanie blizn w drogach oddechowych. Niekiedy konieczne może być też zastosowanie tlenoterapii.