Odra – jak nie pomylić jej z innymi chorobami?
Krzysztof Słomiak

Odra – jak nie pomylić jej z innymi chorobami?

Odra to jedna z najgroźniejszych wirusowych chorób zakaźnych. A czym tak właściwie są choroby zakaźne? Choroby te wywoływane są przez baterie, wirusy i grzyby. Odra uznawana jest za tzw. chorobę wieku dziecięcego, ale nie oznacza to, że osoby dorosłe nie są w grupie ryzyka. Obecnie zaczyna powracać problem z nową falą zachorowań, wynikającą z modnego ostatnimi czasy i mało racjonalnego trendu unikania szczepień ochronnych.

Na terenie Polski w okresie od 1 stycznia do 15 listopada 2018 roku odnotowano 193 przypadki zachorowań na odrę. W analogicznym okresie roku 2017 zgłoszono ich 60. Wskazuje to, że choroba ewoluuje i przybiera na sile. Aby się ochronić, ważna jest odpowiednia diagnostyka i profilaktyka, w tym profilaktyka szczepienna.

Objawy odry

Odrę wywołuje wirus odry (z rodziny paramyksowirusów). Odra, podobnie jak różyczka, świnka, ospa wietrzna oraz szkarlatyna, przenoszona jest drogą kropelkową, a więc już przebywanie w tym samym pomieszczeniu z osobą chorą, która kaszle lub kicha może skutkować zakażeniem. Objawy tych chorób również są bardzo podobne, przypominają początki zwykłego przeziębienia, natomiast wysypka pojawia się dopiero po kilku dniach.

Co ważne, od chwili zakażenia do wystąpienia objawów może minąć nawet 10 dni. Jest to tak zwany okres wylęgania i może przebiegać bezobjawowo. Następnymi objawami są wysoka gorączka, nieżyt nosa i spojówek, kaszel, światłowstręt – trwają one około 2-3 dni. Następnie pojawia się wysypka na całym ciele. W okresie zdrowienia wysypka zaczyna blednąć i zanikać w takiej kolejności, w jakiej się pojawiła, pozostawiając brązowe przebarwienia i delikatne łuszczenie się skóry.

Nie ma leczenia swoistego; leczenie odry jest objawowe.

Ospa – zły brat bliźniak odry

Objawami ospy wietrznej są gorączka utrzymująca się nawet przez tydzień i czerwone krostki na całym ciele, które wraz z upływem czasu wypełniają się płynem surowiczym, a osuszeniu ulegają po tygodniu. Wokół krostek pojawia się czerwona obwódka.

Wysypka w ospie wietrznej początkowo przyjmuje formę plamek, a następnie swędzących zaczerwienionych grudek, które po kilku godzinach przyjmują wypełniają się płynem surowiczym. W ciągu 2-3 dni pęcherzyki ulegają przemianie w krosty, a po 3-4 dniach przysychają w strupki. Po zejściu wykwitów pozostają przemijające małe blizny i przebarwienia, trwałe blizny pozostają w przypadku bakteryjnego nadkażenia wykwitów.

Obecnie leczenie polega na stosowaniu preparatów przeciwgorączkowych oraz przeciwświądowych.  Niestety ani szczepionka, ani nawet przebycie choroby nie zagwarantują, że nie zachorujemy ponownie. Osoby dorosłe narażone są na półpasiec wywoływany przez tego samego wirusa.

Powiązane produkty

Różyczka – inna odmiana choroby wirusowej

Różyczka to choroba, która jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży, ponieważ może prowadzić do wad rozwojowych płodu, a nawet poronienia. Typowe pierwsze oznaki choroby to powiększone węzły chłonne przy uszach oraz z tyłu głowy. Następnie pojawia się różowa wysypka na twarzy, a później na całym ciele.

Na skórze pojawiają się małe czerwone plamki, które z czasem zlewają się w jedną, dając wrażenie czerwonej skóry – stąd też nazwa samej choroby. Trwa ona zwykle 3 dni. Dodatkowo może pojawić się ból gardła, sporadycznie gorączka. Przebycie choroby powoduje trwałą odporność.

Wysypka na twarzy i tułowiu podobna jest bardzo do odrowej, jednak same objawy są mniejsze i stan chorego jest lepszy. W ciągu 2-3 dni wysypka znika i nie pozostawia żadnych śladów.

Świnka – nagminne zapalenie przyusznic

Świnka to choroba charakteryzująca się obrzękiem ślinianek oraz ich bólem. Objawami towarzyszącymi są również ból głowy i gorączka, mogą pojawić się wymioty.

Osoba chora powinna pozostać w domu aż do ustąpienia obrzęku, ponieważ bardzo groźne są powikłania świnki, np. zapalenie ucha środkowego, stawów, a u mężczyzn nawet zapalenie jąder, które nieleczone może skutkować bezpłodnością.

Szkarlatyna – wysypka, ale nie na całym ciele

Szkarlatyna – inaczej zwana płonicą – jest bakteryjną chorobą zakaźną, której okres wylęgania trwa krótko (od doby do 5 dni).  Zaczyna się nagłą gorączką, bólem brzucha oraz gardła, natomiast wysypka występuje dopiero w drugiej dobie choroby. Jest drobnoplamista i obejmuje przede wszystkim okolice pachowe, pachwinowe, pośladki, twarz z pominięciem fałd nosowych i brodowych. Ustępuje nawet po kilku godzinach lub kilku dniach. Później skóra ulega złuszczeniu – najpierw z twarzy, później z tułowia i na samym końcu z dłoni i stóp. Gardło w płonicy jest zaczerwienione, natomiast na języku pojawia się biały nalot z czerwonymi brodawkami.

Płonicę leczymy antybiotykami, ważne jest także odpowiednie nawodnienie. Leczenie odbywa się zwykle w domu, jedynie w ciężkich przypadkach wymagane jest leczenie szpitalne. Najczęstszymi powikłaniami są zapalenie ucha środkowego, nerek, stawów.

Na szkarlatynę można zachorować nawet 3 razy ze względu na występowanie trzech typów toksyn bakteryjnych. Na tę chorobę nie ma dostępnych szczepionek.

Charakterystyczne elementy przebiegu odry

Odrę łatwo pomylić z ospą i różyczką. Da się jednak te choroby odróżnić.

Odrze towarzyszą krostki na całym ciele. W odróżnieniu od innych wymienionych chorób, odra rozwija się bardzo powoli, ponieważ okres wylęgania, kiedy nie ma widocznych objawów, może trwać nawet do 3 tygodni. Okres zakażalności występuje natomiast do wystąpienia wysypki.

Chorobę można podzielić na kilka faz. Pierwszą z nich, po bezobjawowej fazie wylęgania, jest faza nieżytowa. Charakteryzuje się ona wysoką gorączką – ok. 39oC – a także nieżytem nosa, gardła, suchym kaszlem i zapaleniem spojówek. Po 3 dniach w jamie ustnej pojawiają się białe plamki z czerwoną obwódką, tzw. plamki Koplika. Ten objaw jest swoisty dla odry. Po tej fazie następuje faza wysypkowa. Początkowo wysypka pojawia się na górnych partiach ciała, a następnie zajmuje całe ciało. Barwa krostek jest zróżnicowana – od różowej, aż po brązowe grudki w końcowym etapie. Co ważne, wysypka znika w takiej samej kolejności w jakiej się pojawiała i zwykle trwa to 4 dni.

„Leczenie” odry

Leczenie polega na łagodzeniu objawów, a więc stosuje się leki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwkaszlowe. W przypadku występowania zapalenia krtani należy stosować kortykosteroidy wziewne, natomiast przy zakażeniu bakteryjnym w ruch idzie antybiotyk.

Najczęstszymi powikłaniami odry są zapalenie płuc, oskrzeli, a także zapalenie ucha środkowego. Nie od dziś wiadomo, że osoby starsze oraz dzieci przechodzą chorobę znacznie ciężej niż dorośli.

Należy podkreślić bardzo wysoką efektywność szczepień przeciw odrze. Po podaniu pierwszej dawki szczepionki odporność uzyskuje ok. 95-98% osób zaszczepionych. Natomiast podanie drugiej dawki szczepionki pozwala osiągnąć odporność u niemalże 100% osób zaszczepionych. Warto z tego powodu skorzystać z tej ochrony.

Różnicowanie chorób wysypkowych jest częstym problemem zarówno dla farmaceutów, jak i lekarzy. Aby diagnoza była jak najbardziej trafna, nie można opierać się jedynie na zmianach skórnych, lecz trzeba przeanalizować szereg czynników towarzyszących chorobie oraz sytuację epidemiologiczną. W ocenie, co dolega nam lub naszemu dziecku, na pewno będzie mógł nam pomóc lekarz.

  1. Dr hab. n. med. Jarosław Pinkas, Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie przypadków odry na świecie i w kraju, „Głowny Inspektorat Sanitarny” [online], https://gis.gov.pl/zdrowie/komunikat-glownego-inspektora-sanitarnego-w-sprawie-przypadkow-odry-na-swiecie-i-w-kraju/, [dostęp]: 19.12.2018.
  2. Dr med. Ewa Duszczyk, Szkarlatyna (płonica), „Medycyna Praktyczna” [online], https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/chorobyzakazne/74624,szkarlatyna-plonica, [dostęp]: 19.11.2018.
  3. Dr med. Ewa Duszczyk, Odra, „Medycyna Praktyczna” [online], https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/chorobyzakazne/74620,odra, [dostęp]: 19.12.2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Lukrecja – co to za roślina? Właściwości, działanie, przeciwwskazania

    Któż z nas chociaż jeden raz w życiu nie zetknął się z niezwykłymi, czarnymi cukierkami o ślimakowatym kształcie? Ponoć albo się je kocha, albo nienawidzi. Charakterystyczny kolor i smak słodycze te zawdzięczają zawartości ekstraktu z lukrecji – rośliny, nad której bogactwem zastosowań warto się pochylić. Czym zatem jest lukrecja, jakie ma właściwości i jaki może mieć wpływ na nasze zdrowie?

  • Co to jest colostrum bovinum (siara bydlęca)? Colostrum na odporność – dla dzieci i dorosłych

    Colostrum, inaczej siara, to naturalne bogactwo związków wspomagających nie tylko odporność, ale również wpływających pozytywnie na poziom żelaza. Ostatnio zyskuje na popularności względem tradycyjnych środków na odporność, mogą ją przyjmować także niemowlęta i dzieci. Rodzaje siary są różne – od bydlęcej, przez owczą, po kozią. Kiedy warto zastosować colostrum? Jakie preparaty znajdziemy na aptecznej półce?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    https://www.doz.pl/czytelnia/a15962-Omega-3__wlasciwosci_zrodla_zapotrzebowanie_na_kwasy_tluszczowe_omega-3Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Suplementy i witaminy na odporność – jak uniknąć infekcji?

    Suplementy na odporność stały się bardzo popularne szczególnie w okresie pandemii COVID-19. Sięgamy po nie równie często w okresie zmieniających się pór roku, licząc, że pomogą nam uniknąć infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Preparaty na odporność mają przede wszystkim stymulować układ immunologiczny tak, aby ten szybciej i mocniej odpowiadał na atakujące go patogeny chorobotwórcze. Jak wybrać najlepsze suplementy zwiększające odporność, jak je dawkować i czy można je zażywać będąc w ciąży?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie z powodu wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, ale zażywanie go na „własną rękę” może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Co to jest cholekalcyferol – czyli jak powstaje witamina D w kapsułkach?

    Cholekalcyferol jest formą witaminy D3, która jest niezbędna do utrzymania zdrowego układu kostnego i zdrowia skóry. Może być syntetyzowana przez skórę pod wpływem promieni UVB lub przyjmowana w formie suplementów diety. Ułatwia wchłanianie wapnia i fosforu, umożliwiając m.in. prawidłowy rozwój kości i zębów.

  • Jad pszczeli – jakie ma właściwości lecznicze?

    Jad wytwarzany przez pszczoły miodne (Apis mellifera) to bezwonna, bezbarwna, gorzka ciecz, zawierająca mieszaninę różnych aktywnych substancji, takich jak peptydy, białka o właściwościach enzymatycznych czy biogenne aminy. Mimo że jest toksyną, która może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznej, to posiada także liczne właściwości prozdrowotne. Jakie są wyniki badań dotyczących jadu pszczelego?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij