Jak wyleczyć egzemę na rękach i dłoniach?
Anna Rutkowska

Jak wyleczyć egzemę na rękach i dłoniach?

Najczęściej występuje u dzieci – ocenia się, że na egzemę cierpi aż 15-20 proc. spośród nich. Jest chorobą bardzo uciążliwą, powodującą wiele przykrych dolegliwości, włącznie z bezsennością i problemami z koncentracją. Nic dziwnego – swędząca wysypka, pękające pęcherzyki i sucha skóra na dłoniach boleśnie utrudniają życie, powodując, że egzema może być uznana za prawdziwe przekleństwo.

Jednak egzema to przypadłość dotykająca nie tylko dzieci. Ma ją również od 2 do 5 proc. dorosłych. Jest chorobą trudną do wyleczenia, mającą różnorakie przyczyny, na które często nie mamy wpływu. Możemy jednak skutecznie leczyć jej objawy – coraz nowocześniejsze środki leczenia sprawiają, że egzema na rękach staje się jedynie przykrym wspomnieniem.

Egzema na dłoniach, twarzy i brzuchu – dlaczego mnie to spotyka?

Choć egzema jest chorobą dość powszechnie występującą, jej przyczyny wciąż nie są poznane w stu procentach. Jeśli chodzi o jej atopową postać – a więc mającą podłoże genetyczne – ryzyko pojawienia się choroby wzrasta w przypadku wystąpienia jej w bliskiej rodzinie. Ogólnie rzecz biorąc, jest ona spowodowana przez zaburzenie funkcjonowania układu odpornościowego, będące przyczyną natychmiastowej nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej (nadmiernego wytwarzania przeciwciał określanych symbolem IgE) nawet na niewielkie dawki alergenów (takich jak roztocza, pyłki roślin, alergeny pokarmowe). Reakcja ta prowadzi do wystąpienia stanu zapalnego. Dlatego najbardziej typowym przykładem egzemy – często wręcz utożsamianym z nią – jest atopowe zapalenie skóry (AZS). 
Mimo wszystko wciąż nie wiadomo, dlaczego AZS ustępuje czasem samoistnie – bo przecież genów nie jesteśmy w stanie naprawić. Dlatego naukowcy podejrzewają, że równie istotną przyczyną egzemy są kwestie środowiskowe – zwłaszcza, że choroba znacznie częściej występuje w rozwiniętych krajach zachodnich.

Ocenia się, że bezpośrednią przyczyną egzemy na dłoniach może być też reakcja zapalna zachodząca w skórze, która powoduje, że warstwa rogowa skóry – a więc jedna z warstw naskórka – jest uszkadzana. Przyczyną stanu zapalnego jest mutacja genu odpowiedzialnego za wytwarzanie filagryny białkowej, ważnej dla wytwarzania zewnętrznej warstwy skóry. Jeśli nie jest ona produkowana w dostatecznej ilości, skóra nie jest w stanie chronić się przed utratą wilgoci, a przez to i czynnikami ją drażniącymi takimi jak alergeny czy drobnoustroje.

Niestety wciąż nie wiadomo zbyt wiele na temat związku mutacji genu bariery skórnej z genetycznie uwarunkowaną skłonnością do alergii.

Inne przyczyny egzemy

Ponieważ egzema na dłoniach i w ogóle rękach jest najczęściej spotykaną postacią tej choroby – szczególnie u osób dorosłych – naukowcy biorą pod uwagę również niegenetyczne przyczyny choroby, wynikające z kontaktu skóry rąk czy dłoni z rozmaitymi szkodliwymi substancjami, na przykład tymi zawartymi w środkach czystości, chemikaliami, substancjami używanymi do produkcji tkanin, a nawet z dymem papierosowym. Za prawdopodobną przyczynę wystąpienia egzemy uważa się też zanieczyszczenia środowiska.

Istnieje również hipoteza mówiąca, że przyczyną egzemy mogą być zmiany we florze jelitowej niemowlęcia spowodowane podawaniem antybiotyku dziecku lub matce w czasie ciąży, które miałyby wywoływać skłonność do nadmiernej reakcji immunologicznej.

Egzema dłoni – jak z tym żyć?

Ponieważ egzema na rękach to nie tylko swędzenie, ból i pieczenie wysuszonej skóry, ale także problem estetyczny, znalezienie najlepszej dla nas metody na złagodzenie dolegliwości to sprawa kluczowa. Najtrudniej oczywiście poradzić sobie z atopową postacią zapalenia skóry, ponieważ często nie mamy możliwości wyeliminowania niektórych alergenów z naszego otoczenia – szczególnie takich jak pyłki roślin czy roztocza występujące nawet w domowym kurzu. Mimo wszystko należy wykonać niezbędne testy alergiczne, by ustalić, jaki alergen jest dla nas szkodliwy.

Egzemę – nie licząc przypadków, gdy odpowiada za nią konkretny czynnik, jak na przykład określony składnik kosmetyku czy alergen, którego łatwo możemy uniknąć – leczy się głównie objawowo.

Przede wszystkim należy zadbać więc o odpowiednie nawilżenie skóry na rękach – w tym celu najczęściej poleca się stosowanie tak zwanych emolientów, czyli kosmetyków wytwarzających na skórze warstwę ochronną, pozwalającą zatrzymać w niej wodę i w ten sposób zapobiegającej wysuszaniu. Emolienty są dostępne w postaci oliwek, balsamów czy kremów – niezwykle ważne jest, by były stosowane co najmniej dwa razy dziennie; najlepiej po kąpieli lub prysznicu, co pozwala zatrzymać w skórze więcej wilgoci. Regularne stosowanie emolientów jest tym bardziej istotne, że egzema na rękach lubi nawracać – wystarczy więc kilka dni zaniechania stosowania tego rodzaju kosmetyków i problem pojawia się na nowo. 

W leczeniu egzemy stosuje się także mokre okłady.

Egzema na dłoniach – leczenie

Niestety domowe sposoby poradzenia sobie z egzemą zwykle nie są wystarczające – chorzy często potrzebują więc medykamentów, które może przepisać jedynie lekarz. Do podstawowych należą tak zwane glikokortykosteroidy – jedna z najbardziej skutecznych metod kontrolowania objawów egzemy, takich jak świąd i stan zapalny. Ich stosowanie może wiązać się jednak z działaniami niepożądanymi, takimi jak atrofia skóry (czyli zmniejszenie jej objętości, wiąd, dające objawy starzenia), zapalenia skóry, trądzik różowaty czy nawet – choć raczej w skrajnych przypadkach – zahamowanie czynności nadnerczy.

W walce z objawami egzemy stosuje się też tak zwane inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus), będące lekami o działaniu immunomodulującym – a więc regulującym reakcję immunologiczną – i przeciwzapalnym. W przypadku atopowego zapalanie skóry opornego na leczenie zaleca się również cyklosporyny – leki o działaniu immunosupresyjnym, czyli blokującym nadmierną reakcję immunologiczną.

Niektórzy pacjenci odczuwają poprawę po przyjęciu leków antyhistaminowych, działających głównie przeciwświądowo, a czasem i uspokajająco, co pomaga w radzeniu sobie z bezsennością i niepokojem powodowanymi przez swędzenie. Warto jednak pamiętać, że skuteczność leków antyhistaminowych w leczeniu egzemy dłoni czy rąk nie została potwierdzona badaniami klinicznymi. 

Jeśli wyżej wymienione leki nie przyniosą pożądanych rezultatów, w trudniejszych przypadkach przepisuje się pacjentom leki takie jak metotreksat, azatiopryna i mykofenolan mofetylu oraz inne leki wpływające na układ immunologiczny.

Leczenie uzupełniające egzemy na dłoniach

Do całkiem skutecznych metod postępowania w przypadku egzemy zalicza się też fototerapię za pomocą fal UVA lub UVB, a także leczenie za pomocą olejku z wiesiołka. Uważa się bowiem, że może on być korzystny dla skóry ze względu na zawartość kwasu gamma-linolenowego (kwasu tłuszczowego typu omega-6), zbawiennego dla komórek naskórka.

Naukowcy rozważają też związek występowania egzemy z niewłaściwymi proporcjami kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w diecie. Pilotażowe badanie wykonane w 2008 roku przez niemieckich naukowców pokazało, że suplementacja omega-3 może mieć działanie terapeutyczne dla pacjentów z egzemą atopową.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Guzki śpiewacze (krzykaczy) – czym są guzki na strunach głosowych?

    Guzki na strunach głosowych to przypadłość, która dotyka osób pracujących głosem: nauczycieli, trenerów czy śpiewaków. Mogą też pojawić się u dzieci. Guzki krzykaczy (głosowe, śpiewacze) objawiają się zmianą głosu, chrypką oraz bólem gardła lub szyi. Na czym polega leczenie guzków na strunach głosowych? W jaki sposób można zapobiegać ich powstawaniu?

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Warianty SARS-CoV-2 – które z nich są największym zagrożeniem?

    Istnieje wiele zidentyfikowanych podtypów koronawirusa SARS-CoV-2. Które warianty stanowią największe potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia? Czym są tzw. warianty zainteresowania (VOI) i warianty budzące obawy (VOC)?

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

  • Nocebo – co to jest? Dlaczego efekt nocebo jest wyzwaniem dla klinicystów?

    Negatywne nastawienie pacjenta do stosowanej terapii może zaowocować efektem nocebo. Badania naukowe potwierdziły, że może on mieć realny wpływ na wyniki badań oraz proces leczenia pacjenta. Jak może objawiać się efekt nocebo? W jaki sposób można zminimalizować skutki tego zjawiska?

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się wówczas pojawiają to silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij