Jagoda kamczacka – właściwości, przepisy

Jagoda kamczacka (Lonicera caerulea L.), nazywana inaczej wiciokrzewem sinym, suchodrzewem jadalnym, jagodą kaukaską oraz borówką kamczacką, jest owocodajną rośliną, która pochodzi z północno-wschodniej Azji. Obecnie jagoda kamczacka jest powszechnie uprawiana w Chinach, Rosji, Japonii, a także w Polsce, która jest największym producentem tych owoców na całym świecie. Owoce jagody kamczackiej mają owalny i kubkowaty kształt, fioletowoczarną barwę i są pokryte woskowym nalotem. Osiągają zwykle długość od 1,5 cm do 2,5 cm oraz szerokość do 1 cm.

Jakie właściwości lecznicze ma jagoda kamczacka? Czy jagody kamczackie są zdrowe?

Jagoda kamczacka jest bogatym źródłem wielu wartościowych składników odżywczych, a przy tym nie zawiera dużej ilości kalorii. Szacuje się, że jedna szklanka jagód kamczackich (150 g) dostarcza jedynie 90 kcal oraz 21 g węglowodanów, w tym 4 g błonnika pokarmowego. Owoce jagody kamczackiej są bogatym źródłem wielu cennych witamin i składników mineralnych, zwłaszcza witaminy C (od 30,5 do 186,6 mg/100 g), potasu (220 mg/100 g), magnezu (24 mg/100 g), miedzi (0,12 mg/100 g), manganu (0,16 mg/100 g) oraz związków polifenolowych ogółem (od 140,5 do 1142 mg ekwiwalentów kwasu galusowego/100 g), jak również antocyjanów (1300 mg ekwiwalentu cyjanidyno-3 glukozydu/100 g).

Naturalnie obecne w owocach jagody kamczackiej bioaktywne fitozwiązki, takie jak antocyjanidyny, flawonoidy (m.in. kwercetyna, katechina, epikatechina, luteolina) oraz kwasy fenolowe (np. chlorogenowy, galusowy, neochlorogenowy, ferulowy, kawowy), wykazują szerokie spektrum aktywności biologicznej i farmakologicznej w organizmie człowieka. Literatura fachowa donosi, iż jagoda kamczacka wykazuje przede wszystkim właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwcukrzycowe, przeciwnadciśnieniowe, przeciwnowotworowe, prokognitywne oraz kardio-, hepato- i neuroprotekcyjne. Na podstawie najświeższych doniesień okazuje się również, że spożywanie jagód kamczackich może zwiększyć wydolność biegową oraz szybkość u biegaczy rekreacyjnych, co prawdopodobnie wynika z poprawy funkcji śródbłonka naczyń krwionośnych oraz zdolności organizmu do radzenia sobie ze stresem oksydacyjnym wywołanym wysiłkiem fizycznym.

Jagoda kamczacka jest doskonałym źródłem pokarmowym antocyjanów, a więc barwników, które nadają dojrzałym owocom czerwony, niebieski lub fioletowy kolor. Antocyjany mają udowodnione działanie obniżające stężenie cholesterolu całkowitego, lipoprotein o niskiej gęstości LDL (a więc tak zwanego złego cholesterolu) i triglicerydów we krwi. Poza tym wpływają na zwiększenie stężenia lipoprotein o dużej gęstości HDL (dobry cholesterol) w surowicy krwi. Antocyjany zmniejszają również stężenie glukozy na czczo i glukozy mierzonej 2 godziny po posiłku oraz redukują stężenie markerów stanu zapalnego, takich jak białko C-reaktywne (CRP) oraz czynnik martwicy nowotworów (TNF-alfa).

Jak jeść jagodę kamczacką?

Jagoda kamczacka może być spożywana na surowo jako przekąska lub dodatek do jogurtu naturalnego, sałatki owocowej, budyniu, musu owocowego, koktajlu, smoothie, owsianki, jaglanki czy musli. Owoce jagody kamczackiej można również z powodzeniem wykorzystać do przygotowania domowych lodów jagodowych, puddingu z nasion chia, tarty, biszkoptu, sernika, muffinek oraz panna cotty z sosem jagodowym. Poniżej znajduje się przykładowy przepis na koktajl z jagody kamczackiej.

Składniki potrzebne do przygotowania koktajlu z jagody kamczackiej (1 porcja):

• 1 szklanka bezcukrowego napoju sojowego lub maślanki naturalnej/mleka krowiego o zawartości tłuszczu do 2%,
• 1 średni dojrzały banan,
• 1 szklanka świeżych jagód kamczackich,
• 1 łyżka nasion chia,
• opcjonalnie – szczypta mielonego cynamonu cejlońskiego i/lub imbiru.

Sposób przygotowania koktajlu z jagody kamczackiej:

1. Dojrzałego banana obrać i pokroić na kawałki.
2. Umyte owoce jagody kamczackiej, obranego banana oraz nasiona chia wrzucić do kielicha blendera.
3. Zalać składniki bezcukrowym napojem sojowym lub mlekiem krowim.
4. Całość dokładnie zmiksować aż powstanie gładki koktajl.

Gdzie i kiedy sadzić jagodę kamczacką?

Jagoda kamczacka jest rośliną długowieczną i łatwą w uprawie, która najlepiej rośnie w miejscach dobrze nasłonecznionych. Optymalne dla rozwoju jagody kamczackiej jest żyzne podłoże o umiarkowanej wilgotności i lekko kwaśnym odczynie (pH w zakresie od 5,5 do 6,0). Warto podkreślić, że krzewy jagody kamczackiej są odporne zarówno na suszę, jak i silny mróz (nawet do –35 stopni Celsjusza). Krzewy jagody kamczackiej zaleca się sadzić wiosną lub jesienią, a przed ich posadzeniem glebę warto dobrze nawieźć obornikiem bądź kompostem (od 10 kg do 15 kg na roślinę) i przekopać z wierzchnią warstwą ziemi. W następnej kolejności krzewy jagody kamczackiej należy sadzić w odległości 1-1,5 metra od siebie. Po posadzeniu roślin glebę pod nimi warto wyściółkować drobną korą bądź przekompostowanymi trocinami.