Ćwiczący człowiek na siłowni
Arkadiusz Dąbek

Czym jest katabolizm mięśni? Jakie są jego przyczyny i jak go ograniczyć?

Katabolizm mięśniowy może prowadzić do utraty masy mięśniowej i osłabienia siły mięśni, co jest niekorzystne dla osób, które chcą budować lub utrzymać ich masę. Dlatego ważne jest, aby dostarczać organizmowi odpowiednią ilość składników odżywczych i energii przed i po treningu. Jak jeszcze można ograniczyć katabolizm mięśni?

Katabolizm mięśniowy – co to jest?

Katabolizm to proces metaboliczny, podczas którego uwalniana jest energia, a złożone związki chemiczne są rozkładane na mniejsze cząsteczki. Jest to przeciwieństwo anabolizmu, który polega na budowaniu związków chemicznych, takich jak białka i kwasy nukleinowe, z mniejszych substratów. Na przykład katabolizm białek oznacza rozpad protein na pojedyncze aminokwasy.

Zjawisko katabolizmu mięśni jest procesem rozpadu łańcuchów białek zawartych w mięśniach na proste aminokwasy. Organizm czerpie z nich energię, której nie jest w stanie uzyskać wraz z pożywieniem. Jest to zmora wszystkich sportowców, szczególnie kulturystów, ale także osób po prostu dbających o sylwetkę. Czynnikami odpowiedzialnymi za te reakcje zachodzące w komórkach mięśniowych mogą być m.in.: intensywny trening siłowy, procesy starzenia się organizmu, różnego rodzaju kontuzje i urazy oraz procesy chorobowe.

Przyczyny katabolizmu mięśni

Procesy kataboliczne mogą nasilać się w określonych sytuacjach. Są to m.in.:

  • Zbyt intensywny trening – mięśnie zbudowane są z przylegających do siebie włókien (są to włókna wolnokurczliwe lub szybkokurczliwe). Najistotniejsze cechy tkanki mięśniowej to zdolność do wykonywania skurczu i plastyczność (możliwość dostosowywania się do obciążenia wysiłkiem fizycznym). W trakcie ćwiczeń we włóknach mięśniowych powstają mikrouszkodzenia – jest to zjawisko naturalne i de facto korzystne, ponieważ stymuluje mięśnie do pracy. Problem pojawia się w sytuacji, gdy nie dostarczymy organizmowi odpowiedniej porcji składników odżywczych, na skutek czego dochodzi do osłabienia siły mięśni (przyrost masy mięśniowej nie jest wówczas możliwy).
  • Nieodpowiednia dieta – wspomniane już dostarczanie zbyt małej ilości energii powoduje, że procesy kataboliczne nasilają się. W diecie „na masę” powinno się znaleźć mniej więcej: 20% białka, 50% węglowodanów, 30% tłuszczów. Należy też pamiętać o odpowiednich przerwach pomiędzy posiłkami, zbyt długie pauzy mogą powodować inicjowanie procesu pozyskiwania energii z komórek mięśniowych przez nasz organizm.
  • Brak regeneracji – w nocy zachodzi tzw. katabolizm nocny, który jest zjawiskiem fizjologicznym i jest niezbędny do regeneracji mięśni (dochodzi wówczas do uwalniania aminokwasów z tkanki mięśniowej). Zbyt mała liczba godzin przeznaczonych na sen może znacznie utrudniać budowanie masy. Jednocześnie należy pamiętać o odpowiedniej podaży białka przed snem.

Powiązane produkty

Skutki katabolizmu mięśni

Proces nasilonego katabolizmu mięśni może mieć negatywny wpływ na nasz organizm:

  • utrata masy mięśniowej może znacznie wpłynąć na ogólne obniżenie wydolności fizycznej poprzez osłabienie siły mięśni,
  • mogą pojawić się problemy z utrzymaniem właściwej masy ciała,
  • może dojść do osłabienia odporności organizmu, czego skutkiem będzie zwiększona podatność na różnego rodzaju infekcje,
  • zwiększa się ryzyko zachorowania na choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, osteoporoza czy wystąpienia dolegliwości układu krążenia.

Zapobieganie katabolizmowi mięśni

Żeby zapobiec procesowi katabolizmu mięśni, należy:

  • pamiętać o procesie regeneracji mięśni – po każdym treningu trzeba zapewnić organizmowi określoną ilość czasu na regenerację i odpoczynek, istotna jest odpowiednia ilość snu i przedział czasu wolny od intensywnych ćwiczeń,
  • przestrzegać zrównoważonej diety – organizm potrzebuje równowagi w bilansie kalorycznym, aby nie musiał uzupełniać zapotrzebowania energetycznego poprzez proces katabolizmu, dieta powinna być więc bogata w białko, niezbędne do odbudowy masy mięśniowej,
  • posiłkować się dodatkową suplementacją w postaci odżywek białkowych (izolaty) lub rozgałęzionych aminokwasów (np. kreatyna).
  1. A. Marcin, Catabolism vs. Anabolism: What’s the Difference?, healthline.com [online] https://www.healthline.com/health/catabolism-vs-anabolism [dostęp: 21.02.2023].
  2. J. Górski (red.), Fizjologiczne podstawy wysiłku fizycznego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 102–152.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ospa alaskańska – pierwsza ofiara śmiertelna. Jak objawia się tajemniczy wirus?

    W Stanach Zjednoczonych odnotowano pierwszy śmiertelny przypadek tzw. ospy alaskańskiej. Wirus ją powodujący – Alaskapox Virus – został zidentyfikowany w 2015 roku i do tej pory powodował łagodnie przebiegające, niegroźne dla zdrowia infekcje. Co wiemy o wirusie alaskańskim? W jaki sposób można się nim zarazić?

  • Tabletka „dzień po” – znamy decyzję Sejmu

    Sejm uchwalił nowelizację Prawa farmaceutycznego. Projekt ustawy zakłada dostępność bez recepty antykoncepcji awaryjnej na bazie octanu uliprystalu (EllaOne) dla osób powyżej 15. roku życia.

  • Saunowanie może pomóc w leczeniu depresji?

    Leczenie depresji w wielu przypadkach jest długotrwałe i wymaga ogromnego wysiłku. Czasami terapię antydepresyjną można wesprzeć technikami niefarmakologicznymi. Naukowcy właśnie udowodnili, że saunowanie lub gorące kąpiele mogą być w tym pomocne. Dlaczego ogrzanie ciała będzie powodowało obniżenie temperatury organizmu i co to ma wspólnego z depresją?

  • Sztuczna inteligencja rozpoznała różnice w mózgach kobiety i mężczyzny

    Czy mózg ma płeć? To pytanie od lat dzieli specjalistów z dziedziny neuronauki na skrajne obozy. Jedni twierdzą, że mózgi kobiet i mężczyzn znacząco różnią się budową, podczas gdy oponenci próbują dowieść, że organy te są niemal identyczne. Najnowsze badanie naukowców z Uniwersytetu Stanforda może położyć kres tym sporom.

  • Długość palca serdecznego świadczy o stanie zdrowia

    Im większy stosunek długości palca serdecznego do wskazującego, tym lepsze wykorzystanie tlenu w organizmie – donoszą naukowcy z Uniwersytetu w Swansea. Taki układ palców jest wynikiem działania testosteronu w okresie płodowym. To kolejne badanie dowodzące, że proporcje między palcem serdecznym a wskazującym mogą świadczyć o stanie zdrowia i kondycji organizmu.

  • Witamina z grupy B może przyczyniać się do chorób serca

    Witamina B3 (niacyna, witamina PP) zwiększa ryzyko chorób układu krążenia. Jeden z jej metabolitów – 4PY – prowadzi do zapalenia naczyń, a wtórnie do miażdżycy. Naukowcy z Cleveland Clinic jako pierwsi opisali ten szlak metaboliczny. Po raz kolejny podważono stosowanie niacyny w profilaktyce chorób układu krążenia.

  • Wirus opryszczki dwukrotnie zwiększa ryzyko demencji

    Przebyte zakażenie wirusem opryszczki pospolitej podwaja ryzyko demencji u dorosłych – wynika z obszernego badania naukowców z Uniwersytetu w Uppsali. To potwierdzenie wcześniejszych badań wskazujących wirus opryszczki jako potencjalny czynnik ryzyka chorób otępiennych.

  • Ogromne ryzyko rozwoju demencji u pacjentów po udarze

    Każdego roku około 15 milionów ludzi na całym świecie doznaje udaru mózgu. Naukowcy z Uniwersytetu McMaster w Kanadzie przeprowadzili badania, na których podstawie udowodnili, że udar zwiększa ryzyko demencji o 80%, nawet po uwzględnieniu innych czynników ryzyka demencji. W którym momencie po udarze ryzyko demencji jest największe?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij