Matka mierzy dziecku temperturę
Maciej Toczek

Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

Pojawienie się gorączki u dziecka zawsze wywołuje niepokój u rodziców. Ze względu na fakt, że stosowanie niektórych leków w tej grupie wiekowej jest przeciwwskazane, warto wiedzieć, jak skutecznie i bezpiecznie walczyć z podwyższoną temperaturą. Jak dobrać dawkę leku przeciwgorączkowego dla dziecka?

  1. Czym jest gorączka i jak objawia się u dziecka?
  2. Aspiryna na gorączkę u dziecka – czy to dobry pomysł?
  3. Jak dobrać dawkę leku przeciwgorączkowego dla dziecka?
  4. Niepodawanie odpowiedniej ilości płynów podczas gorączki
  5. Gorączkujące dziecko a zimny prysznic
  6. Wypocenie gorączki – dodatkowe przykrywanie gorączkującego dziecka

Czym jest gorączka i jak objawia się u dziecka?

Gorączka to stan, w którym dochodzi do podwyższenia temperatury ciała powyżej 38,0 stopni Celsjusza. Dzieje się tak na skutek działania specyficznych białek, czyli tzw. cytokin pirogennych. Cały proces ich powstawania można streścić w stosunkowo prosty sposób. Bakterie oraz wirusy wnikające do organizmu człowieka posiadają specjalne białka, pirogeny, które mogą być ubocznymi produktami metabolizmu – jak ma to miejsce w przypadku bakterii – lub czynnikami wzrostu wirusów. Białka te wychwytywane są przez fagocyty, czyli rodzaj białych krwinek, które stanowią „pierwszą linię” obrony organizmu przed drobnoustrojami. Kontakt ten zapoczątkowuje produkcję przez te komórki tzw. pirogenów endogennych, które następnie dostają się do podwzgórza należącego do ośrodkowego układu nerwowego. To właśnie ono „ustala” docelową temperaturę ciała. Pirogeny tworzone przez fagocyty powodują podwyższenie tzw. set pointu, co powoduje wzrost ciepłoty ciała.

Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Pojawia się najczęściej w przebiegu infekcji, której towarzyszyć mogą inne symptomy, takie jak ogólne rozbicie, katar, kaszel czy też bóle kostno-stawowe.

Aspiryna na gorączkę u dziecka – czy to dobry pomysł?

Popularna aspiryna, a dokładnie kwas acetylosalicylowy, to lek często stosowany w przebiegu przeziębienia. Mimo swojej potwierdzonej skuteczności wśród osób dorosłych nie może być stosowany u dzieci poniżej 12. roku życia. Związane jest to z ryzykiem ciężkiego powikłania, jakim jest zespół Reye’a. W jego przebiegu dojść może do ostrej niewydolności wątroby oraz encefalopatii, czyli nieodwracalnego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Zespół Reye’a cechuje się bardzo wysoką, bo ponad 50% śmiertelnością. Z tego względu bezpiecznymi lekami przeciwgorączkowymi, które podawać można dzieciom, są ibuprofen oraz paracetamol. Należy jednak pamiętać, że ibuprofen można stosować dopiero od 3. miesiąca życia, natomiast paracetamol podawany może być już od pierwszych dni życia dziecka.

Polecane dla Ciebie

Jak dobrać dawkę leku przeciwgorączkowego dla dziecka?

Dawka leku przeciwgorączkowego zależna jest przede wszystkim od sposobu jego aplikacji:

  • W przypadku doustnego podawania ibuprofenu dawka jednorazowa określona jest na 10 mg/kg masy ciała dziecka oraz 400 mg przy wadze dziecka powyżej 40 kg, a więc tak samo jak ma to miejsce w przypadku dorosłych. Dawka ta powinna być powtarzana nie częściej niż co 8 godzin, aż do momentu ustąpienia objawów. U dzieci starszych, ważących powyżej 40 kg, maksymalna dawka dobowa wynosi 1200 mg.
  • Jednorazowa dawka doustna paracetamolu dla dzieci wynosi 15 mg/kg masy ciała lub 1000 mg w przypadku dzieci starszych, powyżej 40 kg. Taką ilość stosować można nie częściej niż co 6 godzin. Maksymalna dobowa dawka paracetamolu w przypadku dzieci starszych wynosi 4000 mg.

Warto podkreślić, że zwalczanie gorączki nie ma na celu normalizacji temperatury ciała, gdyż gorączka pełni istotną rolę w walce z drobnoustrojami. Kiedy zbijać gorączkę u dziecka? Leki przeciwgorączkowe należy podać w momencie, kiedy dziecko ewidentnie męczy się zbyt wysoką temperaturą, a także zawsze w przypadku dzieci, u których wystąpiły w przeszłości drgawki gorączkowe.

Niepodawanie odpowiedniej ilości płynów podczas gorączki

Podwyższenie temperatury ciała dziecka w przebiegu gorączki jest nierozerwalnie związane ze zwiększoną utratą wody przez organizm. Dzieje się to przede wszystkim ze względu na nasilone pocenie, ale również przez pojawiające się niekiedy wymioty lub biegunkę u dziecka. Z tego powodu jedną z podstawowych zasad niefarmakologicznego postępowania w przypadku wystąpienia gorączki jest nawadnianie dziecka.

Warto pamiętać o dwóch prostych zasadach:

  • najlepiej podawać dziecku chłodne i neutralne płyny,
  • w przypadku pojawienia się wymiotów lub biegunki płyny należy podawać małymi porcjami.

Najlepsze w nawadnianiu są dostępne bez recepty elektrolity dla dzieci. Z uwagi na słony smak wiele produktów przeznaczonych dla najmłodszych dostępnych jest w smakach owocowych.

Gorączkujące dziecko a zimny prysznic

Wśród rodziców nadal popularny wydaje się przesąd mówiący o leczniczym wpływie zimnych kąpieli czy pryszniców w przypadku wystąpienia gorączki u dziecka. Praktyka taka może być jednak bardzo niebezpieczna, gdyż zimny prysznic przy podwyższonej temperaturze ciała może doprowadzić do nagłego skurczu naczyń krwionośnych. Zaleca się ochładzające kąpiele, kiedy to woda jest o jeden bądź dwa stopnie chłodniejsza niż ciało dziecka. Dobrym pomysłem są również chłodne okłady na okolice karku, pachwin czy też czoła.

Wypocenie gorączki – dodatkowe przykrywanie gorączkującego dziecka

Praktyka polegająca na dodatkowym ogrzewaniu dziecka mającego gorączkę może być dla niego niebezpieczna. Należy pamiętać nie tylko o nasilonej utracie elektrolitów wraz z potem, która może doprowadzić do zaburzeń jonowych skutkujących groźną arytmią. Przy dodatkowym ocieplaniu dziecka podczas gorączki możne również dojść do wystąpienia jeszcze wyższej temperatury ciała, a tym samym uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego ze względu na zbyt wysoką gorączkę. Oczywiście nie można dopuścić do wychłodzenia malucha, jednak warto zachować zdrowy rozsądek i nie przyczyniać się dodatkowo do niepotrzebnego zwiększania ciepłoty jego ciała.

  1. prof. dr hab. n. med. Anna Dobrzańska, dr n. med. Łukasz Obrycki, prof. dr hab. n. med. Piotr Socha, Pediatria w praktyce lekarza POZ, Warszawa 2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?

    Ból gardła u dziecka może pojawić się kilka razy do roku. Jego przyczyną są zazwyczaj wirusy, a wśród objawów towarzyszących najczęściej wymienia się katar, chrypkę, gorączkę oraz kaszel. Jak złagodzić ból gardła u dziecka? Kiedy infekcja gardła u dzieci wymaga niezwłocznej wizyty u lekarza?

  • Wyrażenia dźwiękonaśladowcze – czym są i jaki mają wpływ na rozwój mowy dziecka?

    Wyrażenia dźwiękonaśladowcze odgrywają ogromną rolę w procesie kształtowania się mowy dziecka. Uznawane są za etap wstępny pomocny w opanowywaniu mowy werbalnej, dlatego warto przybliżyć, czym są oraz na czym polega ich wpływ na rozwój mowy dziecka.

  • Rozwój wcześniaka – jak wygląda? Na co należy zwrócić uwagę?

    Wcześniak jest dzieckiem, które urodziło się między 22. a 37. tygodniem ciąży. Objawy wcześniactwa związane są przede wszystkim z niewystarczającym rozwinięciem układu oddechowego i problemami z wymianą gazową od pierwszych chwil życia. Dzieci urodzone przedwcześnie są grupą niezwykle heterogenną. Kilogramowy wcześniak zmagać się będzie najczęściej z innymi problemami niż noworodek, któremu do akceptowalnej wagi – 2500 g – zabrakło kilkudziesięciu gramów. Jak wygląda prawidłowy rozwój wcześniaka? Na jakie niepokojące objawy powinni zwrócić uwagę rodzice?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

  • USG ciąży – jak wygląda badanie? Ile razy należy je robić? Cena, wskazania

    Ultrasonografia (badanie ultrasonograficzne, USG) to badanie obrazowe, które jest całkowicie bezpieczne dla każdego pacjenta, a w przypadku kobiet ciężarnych również dla płodu. Pozwala monitorować prawidłowy przebieg ciąży i rozwój płodu na każdym etapie. Istnieje kilka rodzajów USG. Każde z nich wykonuje się na innym etapie ciąży. Czym różni się USG wczesnej ciąży od tego w późniejszych miesiącach, a także którą chorobę można diagnozować dzięki ultrasonografii?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij