Aktyw­ność fizyczna – chroni synapsy przed sta­rze­niem i sprzyja spraw­no­ści umy­sło­wej senio­rów

Nau­kowcy z Uni­wer­sy­tetu Kali­for­nij­skiego w San Fran­ci­sco infor­mują, że regu­larna aktyw­ność fizyczna może wpły­nąć na che­mię naszego mózgu, sku­tecz­nie popra­wić funk­cjo­no­wa­nie synaps i wzmoc­nić sygnały ner­wowe, co pozwala zacho­wać pra­wi­dłowe funk­cje poznaw­cze nawet w póź­nym okre­sie życia.

1. Funk­cje poznaw­cze – co to takiego?
2. Aktyw­ność fizyczna senio­rów wiąże się z lep­szą inte­gral­no­ścią synaptyczną
3. Inte­gral­ność trans­mi­sji synap­tycz­nej a roz­wój demen­cji
4. Demen­cja – rosnący pro­blem

Funk­cje poznaw­cze – co to takiego?

Funk­cje poznaw­cze to wszel­kie mecha­ni­zmy umy­słowe, które pozwa­lają czer­pać infor­ma­cje z oto­cze­nia, a po ich prze­two­rze­niu i przy­swo­je­niu, odpo­wied­nio reago­wać. Zacho­dzące w mózgu pro­cesy poznaw­cze kształ­tują nasze zacho­wa­nie. Należą do nich uwaga, pamięć, per­cep­cja, kon­trola pro­ce­sów poznaw­czych, myśle­nie i umie­jęt­no­ści języ­kowe.

Aktyw­ność fizyczna senio­rów wiąże się z lep­szą inte­gral­no­ścią synaptyczną

Nau­kowcy z San Fran­ci­sco zba­dali zwią­zek mię­dzy aktyw­no­ścią fizyczną a mar­ke­rami inte­gral­no­ści synap­tycz­nej u osób star­szych. Dowie­dli, że osoby pozo­sta­jące aktywne fizycz­nie w star­szym wieku miały wyż­szy poziom bia­łek, które wzmac­niają połą­cze­nia i uła­twiają wymianę infor­ma­cji mię­dzy neu­ro­nami, co ma korzystny wpływ na funk­cje poznaw­cze.

Korzystny wpływ aktyw­no­ści fizycz­nej na funk­cje poznaw­cze wyka­zano w mode­lach zwie­rzę­cych. Znacz­nie trud­niej było wyka­zać to u ludzi. Dr Kaitlin Casaletto, neu­rop­sy­cho­log z Uni­wer­sy­tetu Kali­for­nij­skiego w San Fran­ci­sco, infor­muje, że praca badaw­cza, która uka­zała się w „Alzhe­imer’s & Demen­tia”, jest pierw­szą, która dowo­dzi, że regu­la­cja bia­łek pre­sy­nap­tycz­nych u ludzi jest zwią­zana z aktyw­no­ścią fizyczną i może korzyst­nie wpły­wać na funk­cje poznaw­cze.

Tkanka mózgowa uczest­ni­ków bada­nia została prze­ana­li­zo­wana pod kątem bia­łek pre­sy­nap­tycz­nych, takich jak: synap­to­fi­zyna, synap­to­tag­mina-1, syn­tak­syna, kom­plek­syna-I i kom­plek­syna-II. U osób aktyw­nych fizycznie odno­to­wano wyż­sze ilo­ści pro­tein w hipo­kam­pie (regio­nie odpo­wie­dzial­nym za pamięć), ale też w innych obsza­rach mózgu, które są zwią­zane z pro­ce­sami poznaw­czymi. Według Wiliama Honera, pro­fe­sora psy­chia­trii z kana­dyj­skiego Uni­wer­sy­tetu Kolumbii Bry­tyj­skiej, „aktyw­ność fizyczna wywiera glo­balny efekt pod­trzy­mu­jący, wspie­ra­jąc i sty­mu­lu­jąc zdrową funk­cję bia­łek, które uła­twiają trans­mi­sję synap­tyczną w mózgu”.

Czytaj więcej o: Ćwiczenia dla seniorów – przykłady.

Inte­gral­ność trans­mi­sji synap­tycz­nej a roz­wój demen­cji

Pra­wi­dłowo funk­cjo­nu­jący mózg utrzy­muje płyn­ność sygna­łów elek­trycz­nych prze­bie­ga­ją­cych przez synapsy, z neu­ronu do neu­ronu oraz innych komó­rek orga­ni­zmu. Zda­niem dr Casa­tello utrzy­ma­nie inte­gral­no­ści połą­czeń mię­dzy neu­ro­nami może mieć klu­czowe zna­cze­nie dla prze­ciw­dzia­ła­nia demen­cji. Zaburzenia trans­mi­sji synap­tycz­nej i nagro­ma­dze­nie się tok­sycz­nych bia­łek amy­loidowych oraz białka tau pro­wa­dzą do neu­ro­de­ge­ne­ra­cji i pogor­sze­nia funk­cji poznaw­czych u osób star­szych.

Sprawdź, akcesoria do ćwiczeń w domu.

Demen­cja – rosnący pro­blem

Zgod­nie z sza­cun­kami Świa­to­wej Orga­ni­za­cji Zdro­wia liczba przy­pad­ków demen­cji wzro­śnie z 55 milio­nów obec­nie do 78 milio­nów do 2030 roku i 139 milio­nów do 2050 roku. Więk­szość nowych przy­pad­ków odno­to­wuje się w kra­jach roz­wi­ja­ją­cych się. Wzrost ten jest napę­dzany głów­nie przez wzrost popu­la­cji i sta­rze­nie się spo­łe­czeń­stwa. Według raportu WHO, jedy­nie wybrane kraje stwo­rzyły plan wspie­ra­nia osób z demen­cją i ich rodzin. Orga­ni­za­cja pod­kre­śla, że w związku z nara­sta­ją­cym pro­blemem ist­nieje pilna potrzeba wzmoc­nie­nia wspar­cia na szcze­blach kra­jo­wych w zakre­sie opieki nad oso­bami cier­pią­cymi na demen­cję.