Uczulenie na hennę (PDD, parafenylodwuaminę) – objawy,  leczenie
Alicja Świątek

Uczulenie na hennę (PDD, parafenylodwuaminę) – objawy, leczenie

Świąd, zaczerwienie na brwiach, powiekach skórze głowy lub pieczenie czy zgrubienie naskórka – to jedne z objawów uczulenia na sztuczną hennę występujących po zabiegu koloryzacji brwi, rzęs, farbowaniu włosów lub wykonaniu tatuażu. Zazwyczaj na ten rodzaj alergii kontaktowej pomogą leki antyhistaminowe bez recepty lub maści z hydrokortyzonem aplikowane miejscowo. Groźniejsze przypadki uczelnia na hennę objawiające się jako ropne pęcherze czy przebarwienia na skórze, wymagają pilnej konsultacji lekarskiej. Czy istnieją skuteczne domowe sposoby na uczulenie na hennę?

Naturalna henna pozyskiwana jest ze sproszkowanych liści i pędów lawsonii bezbronnej (łac. Lawsonia inermis L.). Jej stosowanie jest dość dobrze tolerowane i bezpieczne. Jednak często pod nazwą henny wykorzystuje się syntetyczną substancję – parafenylenodiaminę (PPD), która może stanowić zagrożenie dla zdrowia. Zazwyczaj związek ten jest składnikiem tuszu wykorzystywanego do wykonywania wakacyjnych tatuaży, które mogą się skończyć silnymi reakcjami alergicznymi lub barwników, które służą do wykonywania zabiegów potocznie określanych jako henna na brwi lub henna na rzęsy.

Czym jest henna? Jakie są typy henny?

Henna jest barwnikiem pozyskiwanym naturalnie z liści i pędów rośliny lawsonii bezbronnej (łac. Lawsonia inermis L.), nazywanej również krzewem hennowym. Powszechnie występuje w rejonie Afryki oraz Azji południowej. Jej właściwości barwiące są znane od tysięcy lat. Już w starożytnym Egipcie były wykorzystywane do farbowania skóry, włosów i paznokci oraz tkanin.

Na początku XX wieku ze względu na wysoki koszt oraz trudności w pozyskiwaniu naturalnej, roślinnej henny, do farbowania wprowadzono jej syntetyczny analog – parafenylenodiaminę (PPD). Obecnie jest ona powszechnie używana jako zamiennik lub dodatek do naturalnej henny.

W kosmetyce wyróżnia się trzy rodzaje barwnika:

  • sztuczna henna żelowa – najdelikatniejsza forma, barwi wyłącznie włoski, nie działa na skórę, zazwyczaj używana w warunkach domowych do nadania koloru brwiom lub rzęsom, efekt barwienia utrzymuje się 4–6 tygodni;
  • sztuczna henna proszkowa – nieco silniejsza postać, barwi zarówno włoski brwi, rzęs, jak i skórę, rezultaty utrzymują się ok. 2–3 tygodni;
  • henna pudrowa – barwi włoski brwi lub rzęs, dodatkowo ma działanie regenerujące oraz odżywcze, stosowana głównie profesjonalnie w gabinetach kosmetycznych, efekt utrzymuje się 6–8 tygodni.

Uczulenie na hennę – czynniki ryzyka

Stosowanie „sztucznej henny”, czyli z dodatkiem parafenylenodiaminy wywołuje wiele kontrowersji w związku z bezpieczeństwem jej używania. U osób mających bezpośrednią styczność z tym składnikiem odnotowano liczne przypadki uczuleń, reakcji alergicznych, chorób przewlekłych, a nawet zgonów. Działania niepożądane występowały zarówno u kobiet stosujących preparaty zawierające sztuczną hennę, jak również u pracowników fabryk produkujących lub korzystających z tego związku. Pomimo tych doniesień parafenylenodiamina jest nadal powszechnie stosowana.

Uczulenie na hennę – objawy na skórze

Najczęściej występującym skutkiem ubocznym związanym ze stosowaniem sztucznej henny kosmetycznej (parafenylenodiaminy) są reakcje uczuleniowe, ponieważ związek ten może przenikać do skóry właściwej. Przeważnie w wyniku alergii kontaktowej na ten związek pojawia się alergiczny wyprysk kontaktowy. W przypadku tatuaży czasowych wykonanych przy użyciu tuszu ze sztucznej henny mogą się pojawić odczyny pęcherzowe, czasami prowadzące nawet do trwałych odbarwień oraz nadmiernego owłosienia w miejscu wystąpienia reakcji zapalnej.

W sytuacji wystąpienia reakcji alergicznej na hennę (PPD) mogą pojawić się:

  • świąd,
  • pieczenie,
  • zaczerwienienie,
  • obrzęk.

W cięższym przebiegu uczelnia na hennę (PPD) mogą wystąpić:

  • nadżerki,
  • pęcherze,
  • blizny,
  • przebarwienia.

Odnotowywano przypadki osób, u których po wykonaniu „wakacyjnego krótkotrwałego tatuażu z henny” dochodziło do powstania zmian skórnych przypominających rumień wielopostaciowy, liszaja płaskiego pęcherzowego, eozynofilowe zapalenia tkanki łącznej (zespół Wellsa). Z kolei po zastosowaniu „sztucznej henny” (np. na brwiach lub rzęsach), która zawierała PPD, zdarzały się przypadki obrzęku w obrębie centralnej części twarzy oraz nasilonego i przewlekłego zapalenia powiek i spojówek. Dodatkowo parafenylenodiamina może przenikać do krwioobiegu i powodować reakcje uogólnione. Wzrasta wówczas ryzyko wystąpienia zaburzeń ze strony układu oddechowego.

Kremy, maści, tabletki na uczulenie po „sztucznej hennie"

Jeśli po zastosowaniu sztucznej henny pojawiły się obrzęk, zaczerwienienie, swędzenie, pieczenie, ropne pęcherze lub jakiekolwiek inne wskazujące na wystąpienie reakcji alergicznej nie należy bagatelizować problemu, reagując błyskawicznie. W takiej sytuacji należy udać się do apteki po doustny lek o działaniu przeciwhistaminowym (zawierające np. fexofenadynę, lewocetyryzynę, desloratadynę) dostępny bez recepty oraz maść z hydrokortyzonem. W przypadku tych produktów zawsze warto skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem. Specjaliści wskażą odpowiednią dawkę oraz częstotliwość stosowania. Dodatkowo zmiany ropne zaleca się przemywać preparatami dezynfekcyjnymi z oktenidyną. Jeżeli objawy się nasilą lub nie ustąpią po 3. dniach leczenia, wówczas należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Tatuaż z henny – leczenie uczulenia, łagodzenie objawów

W wielu krajach plażowi tatuażyści wykonują barwne, wakacyjne tatuaże, które są krótkotrwałe i zmywają się po kilku tygodniach. Zazwyczaj określane są one jako naturalne, wykonywane przy użyciu roślinnej henny. Jednak jak wskazują przeprowadzone kontrole, przeważnie w składzie tuszy wykorzystywanych do wykonania „tymczasowych tatuaży” występuje parafenylenodiamina.

Warto dodać, że sztuczna henna z PPD jest dopuszczona w UE do stosowania jedynie w farbach do włosów, w stężeniu poniżej 2% podczas aplikacji na włosy.

Tatuaż z roślinnej henny można łatwo odróżnić, ponieważ pozostawia ona na skórze zabarwienie w kolorze: zielonym, rudym lub brązowym. Jeśli kolor produktu jest czarny, wskazuje to na wykorzystanie tuszu z dodatkiem parafenylenodiaminy, który może doprowadzić do ostrych reakcji alergicznych.  

Czy wapno pomaga na uczelnie (na sztuczną hennę)?

Dowiedziono, że niedobory wapnia sprzyjają między innymi powstawaniu alergii i wysypek. Dodatkowo związek ten, podobnie jak witamina C, zmniejsza przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych, co może wpływać na ograniczenie stanów zapalnych i reakcji alergicznych. Powyższe doniesienia najprawdopodobniej doprowadziły do rekomendowania wapnia w alergiach i uczuleniach. Jednak najnowsze badania wskazują na brak działania calcium w leczeniu i łagodzeniu objawów uporczywej alergii. Dlatego obecnie ten sposób raczenia sobie z uczuleniem lub alergią nie jest już oficjalnie rekomendowany.

  1. M. Kieć-Świerczyńska i in., Rosnąca rola alergii zawodowej i pozazawodowej na parafenylenodiaminę, „cybra.p.lodz.pl” [online], http://cybra.p.lodz.pl/Content/8359/Medycyna_Pracy_2007_T_58_nr_2_(131-137).pdf, [dostęp:] 06.09.2021.
  2. R. Śpiewak, Parafenylenodiamina, „alergolog.eu” [online], http://www.alergolog.eu/hapten/parafenylenodiamina.html, [dostęp:] 06.09.2021.
  3. K.Buczylko, Uczulenie na parafenylenodiaminę powikłane alergią na miejscowe glikokortykosteroidy u dziecka z pyłkowicą – opis przypadku, „researchgate.net” [online],  https://www.researchgate.net/publication/269099772_Uczulenie_na_parafenylenodiamine_powiklane_alergia_na_miejscowe_glikokortykosteroidy_u_dziecka_z_pylkowica_-_opis_przypadku, [dostęp:] 06.09.2021.
  4. K. Sitarek i in., 1,4-Fenylenodiamina. Dokumentacja dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego, „docplayer.pl” [online], https://docplayer.pl/13746944-1-4-fenylenodiamina-dokumentacja-dopuszczalnych-wielkosci-narazenia-zawodowego.html, [dostęp:] 06.09.2021.
  5. S. Vepachedu, Henna, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/280102197_Henna, [dostęp:] 06.09.2021

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Grypa – co ją powoduje i jak się objawia? Jak skutecznie leczyć grypę?

    Grypa jest ostrą i wysoce zakaźną chorobą układu oddechowego wywoływaną przez wirusy. Najwięcej zachorowań na grypę obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym. Na grypę szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze oraz dorośli przebywający w dużych skupiskach np. zakładach pracy. Grypę charakteryzuje gwałtowny początek objawów, do których zalicza się wysoką gorączkę, bóle mięśni i stawów, bóle głowy, osłabienie i kaszel.  Jak skutecznie ją leczyć? 

  • Czym są ortopedyczne implanty custom-made? Jak powstają protezy „szyte na miarę”?

    Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) przeprowadzili pionierską operację – wszczepili pacjentowi „szytą na miarę” endoprotezę stawu kolanowego. Zachowanie więzadła krzyżowego tylnego pozwala pacjentowi na większą aktywność fizyczną i lepiej odtwarza biomechanikę zdrowego kolana. W jaki sposób powstają spersonalizowane protezy typu custom-made? Jakie są korzyści z ich zastosowania?

  • Polipy macicy – objawy i leczenie polipów szyjki macicy i polipów trzonu macicy

    Obecnie polipy macicy są dość częstą jednostką chorobową, z którą ginekolodzy muszą się mierzyć w praktyce ambulatoryjnej. Nierzadko pozostają bezobjawowe, ale jeśli wzrastają z błony śluzowej w obrębie jamy macicy, to mogą stanowić jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych u kobiet. Pamiętajmy, że objawowe polipy macicy stanowią ważne wskazanie do konsultacji z lekarzem ginekologiem i podjęcia decyzji o ich usunięciu.

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij