Henna – co warto o niej wiedzieć? Czy może uczulać?
Joanna Orzeł

Henna – co warto o niej wiedzieć? Czy może uczulać?

Henna to barwnik znany i stosowany od czasów starożytnych. Popularny był i jest również nowożytnie: stosowały go i nasze babcie, i nasze mamy, a teraz sięgają po niego – i to coraz chętniej – pokolenia nasze i naszych dzieci. Co warto wiedzieć o hennie? Czy i dlaczego henna może uczulać? 

Poszukując naturalnych, ekologicznych produktów, wielu konsumentów wybierze hennę w miejsce typowo chemicznych, często uczulających farb do włosów. Czy słusznie? Raz po raz pojawiają się przecież wiadomości o silnych alergiach wywołanych, jak się donosi, właśnie przez hennę. Czy hennę można zatem uznać za bezpieczną? Wyjaśnienie tej kwestii przedstawimy w niniejszym artykule. 

Henna – co to takiego? 

Henna jest barwnikiem naturalnym pochodzenia roślinnego. Pozyskuje się ją ze sproszkowanych liści i pędów krzewu hennowego, czyli z lawsonii bezbronnej (Lawsonia intermis) z rodziny krwawnicowatych (Lythraceae), który występuje głównie w gorącym klimacie Azji Południowej i Afryki. Krzew ten osiąga wysokość do trzech metrów, kwitnie w kiściach podobnych do gron winogron. Uprawia się go ze względu na kwiaty o pięknej, porównywanej do róży woni, ale przede wszystkim dla żółtego lub czerwono-pomarańczowego barwnika zwanego lawsonem

Lawson (2-hydroksy-1,4-naftochinon) to aktywny barwnik henny chemicznie należący do grupy naftochinonów. Pozyskuje się go, gotując w wodzie sproszkowane liście i pędy lawsonii. Ma właściwości barwienia skóry i włosów. 

Henna to jeden z najdłużej stosowanych barwników naturalnych w historii, używana była już w starożytności. Do codziennego użytku wprowadzona została przez Persów, to oni zapoczątkowali barwienie henną włosów, malowanie paznokci, malowanie stóp i dłoni – zwyczaje te podchwyciły kobiety z krajów arabskich (np. Egipcjanki), kobiety tureckie, armeńskie. W Indiach tatuaż z henny nosi nazwę mehendi i również współcześnie wykonywany jest na stopach i dłoniach z okazji ceremonii zaślubin. 

Jakie inne składniki może zawierać henna? 

Czysta henna ma postać zielonoszarego proszku. By przygotować ją do malowania ciała, rozpuszcza się ją w gorącej wodzie, często dodatkowo zakwaszając środowisko. Farbę w postaci gęstej papki uzyskuje się, mieszając hennę z olejkami (np. z eukaliptusowym), z naftą, z sokiem z cytryny, z herbatą. Trwałość tak wykonanego tatuażu to ok. 10–14 dni. 

Produkty do farbowania włosów na bazie henny mogą zawierać inne barwniki naturalne (np. indygo), wpływające na końcowe efekty kolorystyczne. W składzie mogą też być substancje zakwaszające (np. tzw. amla, czyli susz z Emblica officinalis) oraz substancje poprawiające kondycję włosa, np. brahmi (Bacopa monnieri). 

W celu skrócenia czasu barwienia, wzmocnienia koloru oraz przedłużenia czasu utrzymywania się zdobienia do henny naturalnej dodaje się często barwniki chemiczne, najczęściej z zawartością parafenylenodiaminy (PPD) – otrzymujemy wtedy tzw. hennę sztuczną lub hennę czarną. 

Henna – rodzaje 

Terminem „henna” należy wedle sztuki nazywać produkty, w których składzie znajduje się wyłącznie lawsonia bezbronna. Jakiekolwiek dodatki powodują, że mamy do czynienia z preparatem na bazie henny (np. wszelkie farby do włosów o złożonym składzie) i takie szczegółowe informacje zawsze powinny znajdować się na opakowaniach. 

I tak na przykład produkt o potocznej nazwie „henna bezbarwna” nie ma nic wspólnego z henną naturalną, ponieważ w jej składzie na próżno szukać lawsonii. Jest to zioło o nazwie senna (Cassia obovata), a stosuje się je nie w celu zafarbowania, lecz wzmocnienia łodygi włosa. 

W kosmetyce popularne są zabiegi hennowania włosków brwi i rzęs, a stosuje się do nich następujące rodzaje produktów: 

  • „henna” żelowa – produkt łatwy do użycia nawet w zaciszu domowym, nie jest naturalną henną, lecz farbką chemiczną. Farbuje tylko włoski, a efekt utrzymuje się do dwóch tygodni; 

  • „henna” proszkowa/pudrowa – produkt na bazie henny, prócz włosków barwi również skórę, więc polecany jest do uzupełniania ubytków dla osób z przerzedzonymi brwiami. Efekt utrzymuje się dłużej, do czterech tygodni. 

Właściwości lecznicze henny 

Już w starożytności hennę ceniono nie tylko za aspekt zdobniczy, lecz również za właściwości lecznicze. Stosowano ją jako środek antyseptyczny, środek zmniejszający wydzielanie potu, jako profilaktyczny i leczniczy środek na grzybicę stóp, a zmieszaną z oliwą i z dziegciem aplikowano jako preparat przeciwłupieżowy. Ze względu na działanie ściągające stosowano ją w postaci okładów na oparzenia, obrzęki, afty, rany wszelkiego rodzaju. 

Henna ma również właściwości przeciwzapalne, może być stosowana jako filtr przeciwsłoneczny. Zawiera wiele cennych składników: wapń, magnez, potas, cynk, miedź, mangan, żelazo. 

Do czego używa się hennę w kosmetyce? 

O najważniejszych i najpopularniejszych zastosowaniach henny już wspomnieliśmy: jest to naturalny barwnik nadający kolor włosom (również brwi i rzęs) oraz skórze. Można go zatem użyć do nietrwałego zafarbowania włosów, uzupełnienia ubytków w brwiach, do wykonania tymczasowego tatuażu. Czysta henna daje zabarwienie czekoladowobrązowe lub ciemnoczerwone (w kolorze ciemnego mahoniu), a jego intensywność zależy przede wszystkim od wyjściowego koloru włosów lub skóry. 

Sztuka mehendi jest obecnie stosowana przez pacjentki onkologiczne, które po leczeniu utraciły włosy (w tym brwi i rzęsy). Henna pozwala podkreślić i zrekonstruować łuk brwiowy, wykonuje się nią również zdobienia całej głowy lub maskowania blizn pooperacyjnych. 

Czy farbowanie, malowanie henną może być szkodliwe? 

Czysta, naturalna henna uznawana jest za bezpieczny i nieszkodliwy środek do farbowania włosów, rzęs, brwi oraz skóry. 

Henna nie wykazuje zdolności do penetrowania do żywych warstw naskórka i do skóry właściwej, zatem jako bezpieczny tatuaż utrzymuje się cały czas w warstwie rogowej naskórka (czyli w warstwie martwych komórek), wykazując powinowactwo do keratyny. 

Co do włosów – henna znana jest z tego, że polepsza kondycję włosów z każdym farbowaniem. Zawiera makro- i mikroelementy istotne dla wzrostu i wzmocnienia włosów, działa przeciwłupieżowo, przeciwgrzybiczo na skórę głowy, a także wspiera naturalną ochronę przed promieniowaniem UV

Lawson, wnikając w strukturę włosa, łączy się (podobnie jak w skórze) z keratyną, tym samym uzupełniając ewentualne ubytki tego związku. Łodygi włosa stają się dzięki temu mocniejsze, gładsze, grubsze i bardziej lśniące (błędne i szkodliwe przekonania mówią, że dzieje się tak dlatego, że henna wyłącznie oblepia i obciąża kosmyki włosów – nic bardziej mylnego). 

Czasem 2–3 dni po hennie obserwuje się lekkie pogorszenie kondycji włosów: przesuszenie, plątanie. Jednak nie wiąże się to z właściwościami lawsonu, lecz innych ewentualnych składników farby lub z aktywacją henny za pomocą roztworów o zbyt kwasowym odczynie. Wystarczy kilka dni po koloryzacji stosować odpowiednią, nawilżającą pielęgnację w postaci odżywek do włosów, masek lub olejowania, by przywrócić im dobry stan. 

Czy henna może uczulać?

Czysta i naturalna henna jest dobrze tolerowana i nie wywołuje podrażnień. Jest zaliczana do alergenów o małej masie cząsteczkowej, może wywołać dolegliwości ze strony skóry i dróg oddechowych – jednak takie reakcje występują bardzo rzadko. Zdarzają się niewielkie objawy astmatyczne u fryzjerów po ekspozycji zawodowej na tę substancję. 

W ostatnich latach zwiększa się jednak ilość alergii na PPD, czyli wspomnianą już parafenylenodiaminę, składnika tzw. sztucznej (czarnej) henny. Powodem jest moda na wakacyjne, tymczasowe tatuaże (tworzone często na skórze dzieci) wykonywane niesprawdzonymi materiałami. Chociaż w niektórych krajach dodawanie PPD do henny zostało już zakazane, wielu „twórców” i tak dodaje ten pigment, by skrócić czas barwienia i by uzyskać mocniejsze wybarwienie tatuażu.

PPD jest też wciąż częstym dodatkiem do ciemnych, trwałych farb do włosów. PPD, w przeciwieństwie do lawsonu, może penetrować aż do skóry właściwej, a następnie przechodzić do krwioobiegu i wywoływać reakcje uogólnione. 

Parafenylenodiamina może wywołać reakcje ze strony układu oddechowego, a także reakcje kontaktowe zarówno u klienta, jak i u osoby nakładającej farbę na włosy lub skórę. Uczulenie może mieć dramatyczny przebieg: prócz świądu, pieczenia, rumienia i obrzęku może dojść do powstawania pęcherzy, sączących nadżerek, a ostatecznie szpecących blizn i przebarwień na całej powierzchni kontaktu z farbą. 

Wniosek jest jeden: henna jest bezpieczna dopóki pozostaje henną. W każdym przypadku poddawania się zabiegowi z jej udziałem należy zapoznać się ze składem produktu, by mieć pewność, że rzeczywiście skorzystamy z naturalnej i bezpiecznej koloryzacji. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kwas hialuronowy – charakterystyka, właściwości i zastosowanie

    Kwas hialuronowy to jedna z bardziej znanych makrocząsteczek na świecie. Występuje on nie tylko w ustroju człowieka, ale również w innych organizmach zwierzęcych, a takie rozpowszechnienie przekłada się na jego szerokie zastosowanie w medycynie i farmacji. Z czego wynika ta popularność? Jakie właściwości ma hialuronian? Oto garść informacji na jego temat. 

  • Co to znaczy, że produkt jest hipoalergiczny?

    Kosmetyki, które nie podrażniają, nie posiadają w swoim składzie związków mogących wywoływać reakcje alergiczne to kosmetyki hipoalergiczne. Powinny być one pozbawione barwników, substancji zapachowych, konserwantów, alkoholu, alergenów pochodzenia naturalnego, np. olejów mineralnych i innych związków. Niestety do chwili obecnej nie został uregulowany prawny status tych produktów, dlatego zawsze należy się upewnić, że informacja na etykiecie jest spójna ze składem kosmetyku, którą producent deklaruje z drugiej strony opakowania.

  • Kwasy tłuszczowe omega-9 – właściwości, rola w organizmie, najlepsze źródła NNKT

    Kwasy omega-9 i ich główny przedstawiciel, czyli kwas oleinowy to substancje, które warunkowo zaliczono do rodziny kwasów omega, ponieważ organizm jest w stanie sam syntezować ten związek (niemniej w małych ilościach). Nie ulega wątpliwości, że omega-9 to zdrowe kwasy tłuszczowe, które m.in. regulują ciśnienie tętnicze krwi, działają protekcyjne na serce i oczy, dodatkowo chronią układ nerwowy, poprawiają odporność i wspierają proces leczenia i regeneracji skóry (zaleca się ich stosowanie w leczeniu chorób, takich jak AZS). Jakie inne właściwości mają kwasy omega-9, co jest ich najlepszy źródłem oraz jak należy je suplementować? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Olej z nasion bawełny – jakie ma właściwości? Czy warto go stosować?

    Nie od dziś wiadomo, że wybór odpowiedniego oleju – czy to do użytku wewnętrznego, czyli do spożycia; czy do użytku zewnętrznego, pielęgnacyjnego – to niezwykle istotna dla zdrowia kwestia. Dowiedzmy się zatem więcej o oleju z nasion bawełny: jakie ma właściwości i jak możemy go zastosować, by z tych właściwości odpowiednio skorzystać? 

  • Ceramidy – czym są? Jakie mają właściwości? Dla kogo kosmetyki z ceramidami?

    Ceramidy to naturalnie występujące w naskórku substancje budulcowe, które dzięki swej budowie i właściwościom mają szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. W artykule odpowiemy na pytania o to, czym są ceramidy, jakie jest ich znaczenie w skórze oraz jak je stosować w codziennej pielęgnacji. 

  • Kannabidiol (CBD) – jakie ma właściwości? Jak stosować olejek konopny?

    Ze względu na status nowości wokół CBD i olejku z CBD narasta wiele pytań. Na co pomaga? Do czego służy? Jak stosować, jak zażywać? Jakie stężenie jest odpowiednie? Jak wybrać dobry produkt? Czy jest legalny? Jak długo prowadzić suplementację? Czy można CBD łączyć z lekami? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w poniższym tekście. 

  • Kwasy AHA a skóra – jakie właściwości mają kwasy owocowe?

    Kwasy owocowe to związki pochodzenia naturalnego powszechnie używane w kosmetyce, w kosmetologii, ale także w zaciszu domowym. Jak jednak stosować je prawidłowo? Jak dobrać właściwy kwas do swojej cery i jej problemów? Źle dobrany może bowiem kosztować nas więcej szkody niż pożytku! Kwasy AHA – poznajmy je bliżej. 

  • Nadpotliwość stóp – co warto stosować na nadmiernie pocące się stopy?

    Nadmiernie pocące się nastręczają wielu trudności. Jak można pozbyć się tego problemu? Co robić, gdy cierpimy na nadpotliwość stóp? Jakie preparaty stosować i jak ich używać? Czy nieleczona hiperhydroza stóp może być groźna? Podpowiadamy. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij