Błony płodowe – jakie właściwości sprawiają, że z powodzeniem wykorzystuje się je w medycynie regeneracyjnej?
Justyna Piekara

Błony płodowe – jakie właściwości sprawiają, że z powodzeniem wykorzystuje się je w medycynie regeneracyjnej?

Błona owodniowa ma wyjątkowe właściwości mechaniczne i biochemiczne, dzięki którym może służyć wielu celom klinicznym. Skrawki ludzkiej tkanki owodniowej są wykorzystywane w medycynie od ponad wieku. Skutecznie przyspieszają gojenie się ran, hamują stan zapalny i ograniczają powstawanie blizn. Współcześnie zyskują coraz szersze zastosowanie, głównie w chirurgii i terapii oparzeń skóry oraz okulistyce.

Co to jest owodnia? Jak się ją przygotowuje do celów medycznych?

Podczas ciąży błona owodniowa funkcjonuje jako bariera, przez którą odbywa się transport wody, rozpuszczalnych substancji i czynników bioaktywnych, takich jak cytokiny i czynniki wzrostu. To cienka, półprzezroczysta tkanka tworząca najbardziej wewnętrzną warstwę błony płodowej. Składa się z trzech warstw – nabłonka, błony podstawnej i warstwy komórek mezenchymalnych.

Kolagen zawarty w warstwie podstawnej sprzyja wzrostowi komórkowemu, a komórki nabłonkowe i mezenchymalne wykazują ekspresję markerów komórek macierzystych i są zdolne do modulowania odpowiedzi immunologicznej i uwalniania cząsteczek bioaktywnych, które przyspieszają regenerację tkanek.

Ponieważ wykorzystanie świeżej owodni niesie ze sobą pewne ryzyko zakażenia i przenoszenia chorób , dlatego owodnia jest pobierana ze starannie wyselekcjonowanych łożysk, które pochodzą od przebadanych dawców. W przeszłości tkanka owodniowa była użyteczna jedynie przez kilka tygodni. Obecnie czas korzystania z tego materiału biologicznego wydłużono, wprowadzając różne metody konserwacji. Błony owodniowe mogą być świeże, liofilizowane, konserwowane glicerolem lub ciekłym azotem, a także suszone.

Zalety owodni jako biologicznego materiału opatrunkowego

Błona owodniowa:

  • wykazuje właściwości antywirusowe i bakteriostatyczne,
  • zawiera znaczną liczbę cytokin i czynników wzrostu, dzięki czemu skutecznie przyspiesza proces gojenia się ran,
  • zmniejsza ryzyko pojawienia się blizny,
  • po nałożeniu na ranę, ogranicza dyskomfort i odczucia bólowe, chroni ją przed wysuszeniem,
  • nie jest immunogenna, przez co organizm nie postrzega jej jako materiału obcego i nie wywołuje reakcji alergicznych,
  • zapewnia matrycę do migracji i proliferacji komórek,
  • jest łatwo dostępna, pozyskiwana jako odpad medyczny,
  • jest elastyczna i może pokryć duże rany oraz te o nieregularnej powierzchni,
  • eliminuje konieczność wielokrotnych zmian opatrunku.
Zastosowanie opatrunku biologicznego z błony owodniowej podnosi przeżywalność ciężko poparzonych pacjentów.

Najnowsze wyniki badań pokazują, że ta technika terapeutyczna skutecznie poprawia przeżywalność pacjentów z ciężkimi, rozległymi oparzeniami. Zakażenia rany oparzeniowej są poważnym problemem i często są powodem śmierci pacjentów. Opatrunek z materiału biologicznego przyczynia się do zwiększenia proliferacji tkanki ziarninowej i działa jak rusztowanie dla nowych tkanek w miejscu wycięcia skóry po urazie oparzeniowym. Przyspiesza proces naskórkowania i powoduje wczesne zamknięcie rany, a tym samym znacznie zmniejsza ryzyko powikłań.

Komórki owodniowe

Komórki owodni mają cechy pluripotencjalnych i multipotencjalnych komórek macierzystych. Mają zdolność różnicowania się we wszystkie trzy listki zarodkowe i można je pozyskać bez obaw etycznych. Wytwarzają czynniki wzrostu, cytokiny modulujące naczynia krwionośne, peptydy przeciwbakteryjne i substancje przeciwzapalne, które przyczyniają się do przyspieszenia gojenia się ran. Po przeszczepieniu nie tworzą potworniaków, dlatego mogą znaleźć szerokie zastosowanie w transplantologii i medycynie regeneracyjnej.

Wyróżnia się dwie populacje komórek owodniowych:

  • hAEC (ang. human amnion epithelial cells) – ludzkie komórki nabłonka owodni pochodzące z ektodermy embrionu, posiadają cechy komórek macierzystych oraz wykazują właściwości immunomodulacyjne. W określonych warunkach różnicują się w komórki przypominające komórki trzustki, serca, wątroby i neuronalne,
  • hAMSC (ang. human amnion mesenchymal stromal cells) – ludzkie mezenchymalne komórki zrębowe owodni pochodzące z embrionalnej mezodermy; w odpowiednich warunkach są zdolne do różnicowania się w komórki serca neuronalne i międzyneuronalne.

Najnowsze propozycje terapii wykorzystujące potencjał ludzkich błon owodniowych

Stosowanie tkanki owodniowej w praktyce okulistycznej staje się coraz bardziej powszechne. Niedawno poinformowano, że krople do oczu zawierające ekstrakt z błony owodniowej (AMEED) mają potencjał w leczeniu chorób powierzchni oka. Badanie opublikowane w „International Ophthalmology” dowodzi, że jest obiecującym sposobem leczenia przypadłości, takich jak zespół suchego oka, uporczywy ubytek nabłonka i owrzodzenie rogówki. Odkrycie wymaga potwierdzenia poprzez wykonanie kontrolowanych badań klinicznych. Po dalszych badaniach terapia ta może pewnego dnia przynieść znaczące korzyści.

Zespół naukowców pochodzących z Buenos Aires i Sevilli wskazuje mezenchymalne komórki błony owodniowej jako kandydatów do opracowania nowych, potencjalnych sposobów leczenia skutków COVID-19. Autorzy sugerują, aby rozważyć ich użycie w przyszłych badaniach klinicznych przeciwko wirusowi SARS-CoV-2. Prawdopodobnie wskazane komórki będą zapobiegać burzy cytokinowej, ale także będą dawały możliwość naprawienia tkanek, które zostały uszkodzone w wyniku choroby. Komórki owodni hAEC i hAMSC były już stosowane w badaniach klinicznych nad chorobami układu oddechowego.

  1. D. Fetterolf, R. Snyder, Scientific and clinical support for the use of dehydrated amniotic membrane in wound management, „Wounds” 2012, nr 24 (10), s.299-307, [dostęp:] 21.05.2021.
  2. J. Oba, M. Okabe, T. Yoshida, Hyperdry human amniotic membrane application as a wound dressing for a full-thickness skin excision after a third-degree burn injury, „Burns & Trauma” 2020, nr 8, [online] https://doi.org/10.1093/burnst/tkaa014, [dostęp:] 21.05.2021.
  3. Q, Zhang, D. Lai, Application of human amniotic epithelial cells in regenerative medicine: a systematic review, „Stem Cell Research & Therapy” 2020, 11, s. 439, [online] https://doi.org/10.1186/s13287-020-01951-w
  4. , [dostęp:] 21.05.2021.
  5. B. Farhadihosseinabadi, M. Farahani, T. Tayebi, Amniotic membrane and its epithelial and mesenchymal stem cells as an appropriate source for skin tissue engineering and regenerative medicine, „Artificial Cells, Nanomedicine, and Biotechnology” 2018, nr 46, [online] https://doi.org/10.1080/21691401.2018.1458730, [dostęp:] 21.05.2021. 
  6. N. Sabater-Cruz, M. Figueras-Roca, M. Ferrán-Fuertes, Amniotic membrane extract eye drops for ocular surface diseases: use and clinical outcome in real-world practice, "International Ophthalmology" 2021, [online] https://doi.org/10.1007/s10792-021-01856-4, [dostęp:] 21.05.2021. 
  7. Z. Grzywocz, A. Gawryluk, B. Noszczyk, Błona owodniowa: budowa, funkcje i zastosowanie w medycynie regeneracyjnej, „Postępy Biologii Komórki” 2012, nr 39 (4), s. 637–652, [dostęp:] 21.05.2021. 
  8. R. N. Riedel, A. Pérez-Pérez, V. Sánchez-Margalet i in., Stem cells and COVID-19: are the human amniotic cells a new hope for therapies against the SARS-CoV-2 virus?, „Stem Cell Research & Therapy” 2021, nr 12, [online] https://doi.org/10.1186/s13287-021-02216-w, [dostęp:] 21.05.2021. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Woda morska do nosa – jak działa? Kiedy warto stosować sól morską w sprayu?

    Preparaty wody morskiej do nosa przeznaczone są zarówno do codziennej higieny nosa, jak i w przypadku wystąpienia schorzeń układu oddechowego. Przeznaczone są dla dzieci (nawet od pierwszych dni życia), osób dorosłych, starszych oraz kobiet w ciąży i karmiących. Dostępne są w postaci roztworu izotonicznego lub hipertonicznego. Mają działanie nawilżające oraz oczyszczające.  

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • POChP – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to nieuleczalna, postępująca choroba układu oddechowego, której przyczyną jest palenie tytoniu (w 80-90% przypadków) lub narażenie na czynniki drażniące, np. pyły, chemikalia. W przebiegu POChP dochodzi do zwężenia oskrzeli (obturacji) i tym samym ograniczenia przepływu powietrza przez dolne drogi oddechowe. Objawy, które się wówczas pojawiają to duszności, mokry kaszel, świszczący oddech. W terapii przewlekłej obturacyjnej oskrzeli płuc stosuje się przede wszystkim leki rozszerzające oskrzela.

  • Heparyna – popularny lek antyzakrzepowy może pomóc przeciwdziałać COVID-19

    Według ustaleń badaczy pochodzących z Wielkiej Brytanii heparyna blokuje białko spike koronawirusa SARS-CoV-2, które po połączeniu się z odpowiednim receptorem na powierzchni komórki gospodarza, umożliwia jej zakażenie. Czy heparyna znajdzie zastosowanie w leczeniu COVID-19?

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca. 

  • Statyny – poprawiają efektywność leczenia pacjentek z najbardziej agresywnymi postaciami raka piersi

    Statyny to leki na obniżające poziom cholesterolu we krwi. Pomagają zapobiegać zawałom serca i udarom mózgu. Zespół badaczy z University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston oraz Baylor College of Medicine przeanalizował ich działanie na agresywne podtypy raka piersi. Naukowcy zaobserwowali istotną poprawę przeżywalności pacjentek z potrójnie ujemnym rakiem sutka, które poddały się terapii statynami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij