Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?
Agnieszka Gierszon

Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.


Czego dowiesz się z niniejszego artykuły:

  • Jakie powinno być prawidłowe stężenie prolaktyny we krwi?
  • Jakie są przyczyny podwyższonej prolaktyny we krwi?
  • Które objawy świadczą o hiperprolaktynemii?
  • Jak wygląda diagnostyka hiperprolaktynemii?
  • Na czym polega leczenie hiperprolaktynemii?


Prolaktyna jest polipeptydowym hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową. Wpływa na funkcję jajników i jąder, reguluje pracę układu odpornościowego, a przede wszystkim bierze udział w stymulacji laktacji w okresie okołoporodowym. Nadmierny poziom prolaktyny, czyli hiperprolaktynemię, obserwuje się między innymi u pacjentów z podejrzeniem guzów przysadki mózgowej oraz u kobiet mających problem z regularnością cyklu miesiączkowego i zajściem w ciążę. Hiperprolaktynemia może wywoływać także niekorzystne zmiany skórne i wahania wagi ciała.

Prolaktyna –  charakterystyka hormonu

Prolaktyna (PRL, LTH) to polipeptydowy hormon składający się z przeciętnie 199 aminokwasów. Jest wydzielany przez komórki laktotropowe przedniego płata przysadki mózgowej. W mniejszych ilościach wytwarzają ją także mięśnie macicy i komórki gruczołów sutkowych, niektóre komórki układu odpornościowego, gruczoł krokowy, komórki skóry i tkanki tłuszczowej. Główną rolę prolaktyny stanowi stymulacja gruczołów piersiowych kobiety do wydzielania mleka tuż po porodzie, jednak ma ona także zdolność regulacji funkcji jajników i jąder, a jej nadmiar może hamować wydzielanie innych hormonów. U zdrowych osób poziom prolaktyny podwyższa się podczas snu, ciąży i laktacji, w trakcie stosunku seksualnego, a także pod wpływem stresu, spadku poziomu glukozy we krwi i w czasie wysiłku. Na spadek poziomu prolaktyny w surowicy mogą mieć niektóre hormony (np. progesteron) i przyjmowane przez pacjenta leki (np. dopamina i agoniści dopaminy, np. bromokryptyna, pergolid, kabergolina).

Poziom prolaktyny  (LTH) a ciąża. Czy zaburzenia hormonalne związane z prolaktyną utrudniają zajście w ciążę?

W fizjologicznych warunkach poziom prolaktyny u kobiety niebędącej w ciąży wynosi około 102–496 µIU/L. W ciąży stopniowo wzrasta, a po porodzie podtrzymywany jest przez laktację, jeśli kobieta decyduje się na karmienie piersią. Zaburzenia hormonalne związane ze zbyt wysokim poziomem prolaktyny obserwowane są także u pacjentek, które przez dłuższy czas bezskutecznie starają się zajść w ciążę i u których podejrzewa się bezpłodność.

Wysoka prolaktyna a tycie. Czy poziom PRL ma wpływ na zachowanie prawidłowej masy ciała?

Zbyt wysoki poziom prolaktyny łączy się u pacjentów z podwyższonym apetytem na słodycze, co w połączeniu z innymi zaburzeniami hormonalnymi, np. spadkiem stężenia estrogenów, może w konsekwencji prowadzić do zaburzeń przemiany materii, wzrostu wagi, a nawet otyłości.

Wysoka prolaktyna a trądzik. Jak za wysoki poziom prolaktyny wpływa na kondycję skóry?

Wysoki poziom prolaktyny może pośrednio wpływać na pogorszenie kondycji skóry i pojawienie się na niej trądziku i wyprysków oraz nadmiernego owłosienia, w tym także hirsutyzmu, czyli włosy w okolicy brodawek sutkowych i na klatce piersiowej w przypadku kobiet. Najczęściej idzie on w parze z innymi zaburzeniami hormonalnymi, więc w celu zdiagnozowania jego przyczyny konieczne jest wykonanie pakietu badań, w skład którego oprócz prolaktyny wchodziły będą także m.in. estrogeny (estron (E1), estradiol (E2), estriol (E3), testosteron i hormony tarczycy (FT3, FT4, anty-TG i anty-TPO).

Przyczyny hiperprolaktynemii

Najczęstszą przyczyną hiperprolaktynemii stanowi występowanie u pacjenta guza przysadki wydzielającego prolaktynę. Pozostałe przyczyny za wysokiego poziomu PRL mogą stanowić: choroby podwzgórza, urazy głowy, zaburzenia funkcji tarczycy, niewydolność nerek, marskość wątroby, stymulujące działanie innych hormonów (np. estrogenów lub TSH), wysokotłuszczowa i wysokobiałkowa dieta, niektóre używki, w tym głównie alkohol i palenie papierosów oraz niektóre leki (np. antydepresyjne).

Objawy podwyższonej prolaktyny u kobiet i u mężczyzn

Jeszcze do niedawna zalecało się badanie stężenia prolaktyny w teście czynnościowym po obciążeniu metoklopramidem (MTC), który pobudza wydzielanie PRL, jednak według najnowszych wytycznych odchodzi się od tego rozwiązania i standardowo oznacza się poziom prolaktyny z pojedynczego pobrania krwi żylnej. W przypadku kobiet zaleca się pobranie krwi na badanie prolaktyny do 15. dnia cyklu miesiączkowego. Do badania PRL należy pozostawać na czczo, czyli przez około 8–10 godzin bez jedzenia, spożywania innych niż woda napojów, a także palenia papierosów czy żucia gumy. Przed pobraniem krwi wskazany jest kilkunastominutowy odpoczynek, unikanie wysiłku fizycznego i stresu oraz wstrzymanie się od stosunków seksualnych. Po konsultacji z lekarzem może się także okazać konieczne odstawienie niektórych z przyjmowanych leków. Koszt badania prolaktyny wynosi najczęściej od 30 do 50 złotych, a na wyniki czeka się nie dłużej niż jeden dzień roboczy.

Wartości referencyjne stężeń prolaktyny zależą od wieku i płci pacjenta. Zgodnie z przyjętymi normami za hiperprolaktynemię uważa się wzrost stężenia LTH powyżej 20 ng/mL (400 mU/L) u kobiet i powyżej 15 ng/mL (300 mU/L) u mężczyzn. Do objawów podwyższonego stężenia prolaktyny, czyli hiperprolaktynemii, należą m.in.: bóle głowy i ograniczenie pola widzenia, obserwowane w przypadku guzów przysadki, niepłodność, produkcja mleka przez gruczoły sutkowe u kobiet nieciężarnych i mlekotok i ginekomastia u mężczyzn, spadek libido, suchość pochwy i dyskomfort podczas stosunków płciowych, zaburzenia erekcji u mężczyzn, brak owłosienia u mężczyzn i hirsutyzm u kobiet (hirsutyzm, czyli nietypowe owłosienie na twarzy i ciele, w tym występowanie włosów na dekolcie i wokół brodawek sutkowych), trądzik i zmniejszenie gęstości kości (osteoporoza)

Jak skutecznie obniżyć za wysoką prolaktynę?

Postępowanie kliniczne zmierzające do obniżenia zbyt wysokiego poziomu prolaktyny należy uzależnić od przyczyny, która go wywołuje. Jeśli przyczynę hiperprolaktynemii stanowią przyjmowane przez pacjenta leki, należy po konsultacji z lekarzem prowadzącym rozważyć ich odstawienie i zamianę na równoważniki, które nie wywołują wzrostu stężenia prolaktyny. Jeśli przyczyną nadmiaru prolaktyny jest guz przysadki mózgowej, najważniejsze jest podjęcie leczenia, które doprowadzi do jego zmniejszenia lub usunięcia. W przypadku gdy za hiperprolaktynemię odpowiadają choroby innych narządów (np. niedoczynność tarczycy), należy wdrożyć leczenie przyczynowe, które doprowadzi do ich eliminacji a w efekcie – do unormowania poziomu prolaktyny. W leczeniu niepłodności powodowanej przez hiperprolaktynemię podaje się pacjentom leki z grupy agonistów dopaminy, np. bromokryptynę lub kabergolinę.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • AST (aminotransferaza asparaginianowa) – badanie, norma, podwyższona. Interpretacja wyników prób wątrobowych

    Badanie poziomu AST to jedno z podstawowych oznaczeń, które zleca się w ramach kontroli funkcji i pracy wątroby, mięśni szkieletowych i  serca. Wszyscy pacjenci, u których wystąpiły choroby wątroby, podczas terapii hormonalnych, antytrądzikowych (z życiem retinoidów), zakażeni wirusem HIV, a także osoby otyłe i cukrzycy powinni regularnie sprawdzać poziom aminotransferazy asparaginianowej. Czy do badania AST należy być na czczo, ile kosztuje oznaczenie i jakie inne parametry krwi należą do tzw. prób wątrobowych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Pierwsza wizyta u ginekologa – jak należy się przygotować i kiedy powinna się odbyć?

    Wizyta u ginekologa to jedna z bardziej intymnych konsultacji, jakie kobieta musi regularnie odbywać w swoim życiu. Wyjątkowo newralgiczna jest z pewnością ta pierwsza, bywająca krępującą i trudną. Młoda pacjentka zazwyczaj nie jest pewna, o co powinna zapytać, jak się zachować i czego się spodziewać. Fora internetowe są pełne zapytań dotyczących tego, do którego lekarza najlepiej się wybrać (kobiety czy mężczyzny), czy badanie ginekologiczne boli, kiedy po raz pierwszy udać się do ginekologa? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu"?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „dobrego cholesterolu" wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. . Zaleca się, by badanie wykonywać raz w roku w ramach badań profilaktycznych.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Parathormon (PTH) – badanie, normy, wskazania. Przyczyny i skutki niedoboru i nadmiaru hormonu przytarczyc

    Badanie stężenia PTH zaleca się przede wszystkim osobom z zaburzeniami przytarczyc, nadciśnieniem, kłopotami nefrologicznymi oraz chorym na nadmierną łamliwość kości (w tym kobietom na etapie i po menopauzie). Wzrost stężenia parathormonu jest skutkiem nieprawidłowej pracy nerek, niedoboru witaminy D3 i zaburzeń metabolizmu wapnia (hipokalcemią i hiperkalcemią), a także fosforanów. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu PTH, czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo oraz jak groźne mogą być powikłania związane z zaburzeniami stężenia parathormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kalcytonina (CT) – wskazanie do badania, normy, interpretacja wyników

    Kalcytonina (tyreokalcytonina) to hormon, który odpowiada za regulowanie gospodarki fosforanowej i węglanowej w organizmie. Badanie poziomu CT (ang. calcitonin) wykonuje się głównie podczas diagnostyki i monitorowania rdzeniastego nowotworu gruczołu tarczowego, czyli tarczycy. Prawidłowy (normatywny) wynik stężenia tego hormonu zależy od wielu czynników, w tym także od wieku i płci pacjenta. Diagnostycy i lekarze przyjmują, że kalcytonina jest swoistym markerem nowotworowym w przypadku podejrzenia chorób komórek tarczycy, gdyż te mają zdolność do wydzielania jej w dużej ilości. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu kalcytoniny, czy na badanie krwi należy stawić się na czczo i co należy zrobić, kiedy wynik badania stężenia CT we krwi jest za wysoki? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estradiol (E2) – normy. Kiedy badać, jak zwiększyć poziom hormonu? Interpretacja wyników

    Badanie poziomu estradiolu (E2) często wykonuje się u kobiet, które mają problemy z zajściem w ciążę lub z jej utrzymaniem, a także uskarżają się na nieregularny cykl miesiączkowy. U mężczyzn zaburzenia stężenia estradiolu we krwi objawiają się w postaci rozregulowanego popędu płciowego, ogólnych problemów związanych z płodnością lub w przypadku ginekomastii i nowotworu jądra. Na pobranie krwi należy zgłosić się na czczo, informując lekarza interpretującego wyniki badania krwi o tym, że jest się w ciąży oraz o zażywaniu wszelkich leków (np. antykoncepcji hormonalnej) i suplementów diety (np. biotyna). Jakie są pozostałe przyczyny i objawy obniżonego, a także za wysokiego poziomu estradiolu w organizmie, ile kosztuje badanie E2 wykonywane prywatnie i oznaczenie których współczynników hormonalnych należy wykonać wraz z analizą stężenia E2? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Amylaza trzustkowa (AMY) we krwi – badanie, wskazania, normy i interpretacja wyników

    Badanie poziomu amylazy trzustkowej jest przydatne podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób tego gruczołu, ponieważ AMY stanowi swoisty marker zapalenia tego narządu. Dzięki analizie wyników prób trzustkowych można także ocenić, czy organizm prawidłowo trawi skrobię i inne wielocukry, ale także ocenić ogólną kondycję układu pokarmowego. Przejściowy wzrost stężenia amylazy (trwający około dwie trzy doby) występuje także u pacjentów, którzy wykonywali gastroskopię lub badania obrazowe z użyciem kontrastu. Jak się przygotować do badania amylazy trzustkowej, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo oraz jaki wpływ na poziom AMY ma poziom adrenaliny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij